Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει με θεωρητική μέθοδο το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του αθλητισμού και των αθλητικών εγκαταστάσεων της σύγχρονης εποχής, με κύρια έμφαση τους κύριους τομείς περιβαλλοντικής επιβάρυνσης όπως είναι η κατανάλωση ενέργειας και υδάτινων πόρων (νερού), τις χρήσης υλικών, στις εκπομπές του διοξείδιού του άνθρακα (CO₂) λόγω του φαινομένου του θερμοκηπίου καθώς και στην διαχείριση αποβλήτων που παράγονται από τους αθλητές κατά την χρήση των αθλητικών εγκαταστάσεων. Επιπλέον δίνεται και έμφαση στον τρόπο με τον οποίο παράγοντες όπως η χωροθέτηση των αθλητικών εγκαταστάσεων, η προσβασιμότητα, οι μεταφορές και οι μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις και γεγονότα επηρεάζουν το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Χωρίς την πραγματοποίηση κάποιας έρευνας ή υπολογισμών αναλύονται οι αρχές της αειφορίας στον αθλητισμό, τα διεθνή περιβαλλοντικά πρότυπα πιστοποίησης ISO 14001, ISO 14040 κ.α. καθώς και διάφορα παραδείγματα πρακτικών από διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις, σύγχρονα αθλητικά κέντρα αλλά και οδηγίες οργανισμών όπως η FIFA και η UEFA.

Η διπλωματική εργασία καταδεικνύει τον τρόπο με το οποίο μπορεί να γίνει ορθά η περιβαλλοντική διαχείριση όπου στην συνέχεια να συμβάλει στην μείωση του αποτυπώματος στον αθλητισμό, στην βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών καθώς και στην προώθηση μιας ποιο βιώσιμης αθλητικής κουλτούρας.

Στο πρακτικό μέρος, η διπλωματική μελέτη εστιάζει στο Αθλητικό Κέντρο "Καλλιπάτειρα" στην πόλη της Ρόδου, αξιολογώντας την υφιστάμενη κατάσταση και προτείνοντας συγκεκριμένες παρεμβάσεις, υποστηριζόμενες από οικονομοτεχνική ανάλυση, για τη δραστική μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος.

Μέσα από την βιβλιογραφική ανασκόπηση και σύγκριση διεθνών πρακτικών και διάφορων προτύπων γίνεται η ανάδειξη των βασικών παραγόντων που συμβάλουν στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις αξιολογώντας όλες τις σύγχρονες τάσεις βιώσιμης διαχείρισης.

Το Αθλητικό Κέντρο "Καλλιπάτειρα" αποτελεί μια εξαιρετικά ενεργοβόρα υποδομή, με το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα να πολλαπλασιάζεται λόγω του τοπικού, μη διασυνδεδεμένου δικτύου της Ρόδου, το οποίο βασίζεται σε ρυπογόνους θερμικούς σταθμούς με υψηλό συντελεστή εκπομπών (0,68 kgCO2/kWh).

Η παράκτια θέση προκαλεί διάβρωση στις εγκαταστάσεις λόγω αλατονέφωσης, απαιτώντας συχνή συντήρηση που αυξάνει τις έμμεσες εκπομπές άνθρακα.

Το ξηρό και θερμό κλίμα του νησιού επιβάλλει τη νυχτερινή χρήση των γηπέδων, αυξάνοντας ραγδαία την εξάρτηση από ενεργοβόρους προβολείς παλαιάς τεχνολογίας.

Οι μεγάλες επιφάνειες σκληρών υλικών (άσφαλτος, ταρτάν) με χαμηλή ανακλαστικότητα δημιουργούν έντονο φαινόμενο Αστικής Θερμικής Νησίδας, επιδεινώνοντας το μικρόκλιμα.

Οι μεγάλες ανάγκες σε πόσιμο νερό για τις εγκαταστάσεις και τους αθλητές ασκούν περαιτέρω πίεση στο ήδη επιβαρυμένο δίκτυο ύδρευσης του νησιού.

Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις που προτείνονται για την μείωση των εκπομπών του CO₂ στην είναι η εγκατάσταση συστήματος Ανανεώσιμης Πηγής Ενέργειας (ΑΠΕ) με τη μορφή φωτοβολταϊκών στεγάστρων ισχύος 100kWp στον χώρο στάθμευσης και στις κερκίδες σε συνδυασμό με την εφαρμογή του μοντέλου Ενεργειακού Συμψηφισμού (Net-Billing) για τη διαχείριση της παραγόμενης ενέργειας. Η φωτοβολταϊκή εγκατάσταση απαιτεί κόστος επένδυσης 130.000,00€, το οποίο αποσβένεται σε 4,68 έτη, μειώνοντας τις εκπομπές CO2 κατά 112,2 τόνους ετησίως και αποφέροντας καθαρό οικονομικό όφελος 27.750,00€ ετησίως στα ταμεία του Δήμου.

Η τοποθέτηση κεντρικού ηλιοθερμικού συστήματος βεβιασμένης κυκλοφορίας στις οροφές των αποδυτηρίων για την κάλυψη των αναγκών σε Ζεστό Νερό Χρήσης, καταργώντας τους ηλεκτρικούς θερμοσίφωνες.

Η καθολική ενεργειακή αναβάθμιση του φωτισμού με αντικατάσταση των παλαιών προβολέων με τεχνολογία LED, διασυνδεδεμένων με συστήματα έξυπνης διαχείρισης.

Η εφαρμογή "ψυχρών υλικών" (Cool Materials) υψηλής ανακλαστικότητας στις μελλοντικές συντηρήσεις των δαπέδων (τένις, μπάσκετ) για την αποτροπή της τοπικής θερμικής νησίδας.

Καθώς και η κατασκευή υπόγειας δεξαμενής για τη συλλογή όμβριων υδάτων κατά τους χειμερινούς μήνες, τα οποία θα χρησιμοποιούνται το καλοκαίρι για τον καθαρισμό των γηπέδων.

This thesis examines the environmental footprint of sports and sports facilities of the modern era using a theoretical method, with a main emphasis on the main areas of environmental burden such as energy and water consumption, the use of materials, carbon dioxide (CO2) emissions due to the greenhouse effect, as well as the management of waste produced by athletes when using sports facilities. In addition, emphasis is placed on how factors such as the location of sports facilities, accessibility, transportation and major sports events and competitions affect the overall environmental footprint.

Without carrying out any research or calculations, the principles of sustainability in sports, the international environmental certification standards ISO 14001, ISO 14040, etc. are analyzed. as well as various examples of practices from international sports events, modern sports centers and guidelines from organizations such as FIFA and UEFA.

The thesis demonstrates how environmental management can be done correctly, which can then contribute to reducing the footprint in sports, improving the quality of life of citizens and promoting a more sustainable sports culture.

In the practical part, the thesis focuses on the "Kallipateira" Sports Center in the city of Rhodes, evaluating the current situation and proposing specific interventions, supported by economic and technical analysis, for the drastic reduction of the carbon footprint.

Through the bibliographic review and comparison of international practices and various standards, the main factors that contribute to environmental impacts are highlighted, evaluating all modern trends in sustainable management.

The "Kallipateira" Sports Center is an extremely energy-intensive infrastructure, with its environmental footprint multiplied by the local, non-interconnected grid of Rhodes, which is based on polluting thermal plants with a high emission factor (0.68 kgCO2/kWh).

The coastal location causes corrosion of the facilities due to salt fog, requiring frequent maintenance that increases indirect carbon emissions.

The dry and hot climate of the island imposes the night use of the stadiums, rapidly increasing the dependence on energy-intensive old-technology floodlights.

The large surfaces of hard materials (asphalt, tartan) with low reflectivity create a strong Urban Heat Island phenomenon, worsening the microclimate.

The high demand for drinking water for the facilities and athletes is putting further pressure on the island's already overburdened water supply network.

The proposed interventions to reduce CO2 emissions are the installation of a Renewable Energy Source (RES) system in the form of 100kWp photovoltaic roofs in the parking lot and stands in combination with the implementation of the Energy Offset (Net-Billing) model for the management of the energy produced. The photovoltaic installation requires an investment cost of €130,000.00, which is amortized in 4.68 years, reducing CO2 emissions by 112.2 tons per year and yielding a net economic benefit of €27,750.00 per year to the Municipality's coffers.

The installation of a central forced circulation solar thermal system on the roofs of the locker rooms to cover the needs for Hot Water, eliminating electric water heaters.

The universal energy upgrade of lighting by replacing old spotlights with LED technology, interconnected with smart management systems.

The application of "cool materials" (Cool Materials) of high reflectivity in future maintenance of the floors (tennis, basketball) to prevent the local heat island.

As well as the construction of an underground tank to collect rainwater during the winter months, which will be used in the summer for cleaning the courts.