Climate change is increasingly recognized as one of the major challenges for the preservation of cultural heritage. Archaeological monuments are particularly vulnerable, as they are continuously exposed to environmental conditions that can accelerate material deterioration and affect their structural stability. Among these monuments, the Temple of Apollo at Ancient Corinth represents a significant example of Archaic Greek architecture and an important component of Greece's cultural heritage.

This dissertation investigates the risks posed by climate change to the Temple of Apollo and examines how environmental and geological factors may influence its long-term preservation. The study aims to assess the monument's vulnerability to climate-related hazards, seismic activity, and other environmental stressors, while evaluating the deterioration processes affecting its materials and structural remains.

To achieve this objective, archaeological, architectural, geological, environmental, and climatic data were integrated within a qualitative and semi-quantitative risk assessment framework. Particular attention was given to the effects of extreme heat, aridity, humidity variability, precipitation, atmospheric pollution, and seismic activity. Future climate conditions were examined through the Representative Concentration Pathways (RCP 4.5 and RCP 8.5) in order to evaluate how projected environmental changes may affect the monument over time.

The results indicate that seismic activity and extreme heat constitute the most significant threats to the Temple of Apollo, while increasing aridity, humidity fluctuations, and atmospheric pollution contribute to the gradual deterioration of its oolitic limestone and structural components. The study also demonstrates that these hazards should not be considered independently, as their interaction can amplify deterioration processes and increase overall vulnerability. Under future climate scenarios, several existing risks are expected to intensify, emphasizing the need for proactive conservation and adaptation measures.

Based on these findings, the dissertation proposes a series of conservation, monitoring, and management strategies aimed at strengthening the monument's resilience to future environmental change. The study highlights the importance of integrating climate-risk assessment into heritage conservation and contributes to the development of sustainable approaches for the protection of archaeological monuments in the Mediterranean region.

Η κλιματική αλλαγή αναγνωρίζεται πλέον ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Τα αρχαιολογικά μνημεία είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, καθώς εκτίθενται διαρκώς σε περιβαλλοντικούς παράγοντες που μπορούν να επιταχύνουν τις διαδικασίες φθοράς και να επηρεάσουν τη δομική τους σταθερότητα. Ο Ναός του Απόλλωνα στην Αρχαία Κόρινθο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα μνημεία της Αρχαϊκής περιόδου στην Ελλάδα και ένα εμβληματικό στοιχείο της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τους κινδύνους που προκύπτουν από την κλιματική αλλαγή για τον Ναό του Απόλλωνα και εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο περιβαλλοντικοί και γεωλογικοί παράγοντες επηρεάζουν τη μακροχρόνια διατήρησή του. Στόχος της έρευνας είναι η αξιολόγηση της ευπάθειας του μνημείου απέναντι σε κλιματικούς κινδύνους, σεισμική δραστηριότητα και άλλες περιβαλλοντικές πιέσεις, καθώς και η διερεύνηση των μηχανισμών φθοράς που επηρεάζουν τα δομικά υλικά και τα σωζόμενα αρχιτεκτονικά του στοιχεία.

Για την επίτευξη του στόχου αυτού συνδυάστηκαν αρχαιολογικά, αρχιτεκτονικά, γεωλογικά, περιβαλλοντικά και κλιματικά δεδομένα στο πλαίσιο μιας ποιοτικής και ημι-ποσοτικής μεθοδολογίας εκτίμησης κινδύνου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις επιπτώσεις της ακραίας θερμότητας, της αυξανόμενης ξηρασίας, των μεταβολών της υγρασίας, των κατακρημνίσεων, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της σεισμικής δραστηριότητας. Παράλληλα, εξετάστηκαν μελλοντικές κλιματικές συνθήκες μέσω των σεναρίων αντιπροσωπευτικών διαδρομών συγκέντρωσης αερίων του θερμοκηπίου (RCP 4.5 και RCP 8.5), προκειμένου να αξιολογηθούν οι πιθανές επιπτώσεις των προβλεπόμενων περιβαλλοντικών μεταβολών στο μνημείο.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η σεισμική δραστηριότητα και τα φαινόμενα ακραίας θερμότητας αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για τον Ναό του Απόλλωνα, ενώ η αυξανόμενη ξηρασία, οι διακυμάνσεις της υγρασίας και η ατμοσφαιρική ρύπανση συμβάλλουν στη σταδιακή υποβάθμιση του ωολιθικού ασβεστόλιθου και των δομικών στοιχείων του μνημείου. Η έρευνα ανέδειξε επίσης ότι οι κίνδυνοι αυτοί δεν δρουν μεμονωμένα, αλλά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, ενισχύοντας τις διαδικασίες φθοράς και αυξάνοντας τη συνολική ευπάθεια του μνημείου. Υπό τα εξεταζόμενα κλιματικά σενάρια, αρκετοί από τους υφιστάμενους κινδύνους αναμένεται να ενταθούν στο μέλλον, γεγονός που καθιστά αναγκαία την εφαρμογή προληπτικών μέτρων προστασίας και προσαρμογής.

Με βάση τα ευρήματα της μελέτης προτείνονται μέτρα διατήρησης, παρακολούθησης και διαχείρισης που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του μνημείου απέναντι στις μελλοντικές περιβαλλοντικές μεταβολές. Η εργασία αναδεικνύει τη σημασία της ενσωμάτωσης της εκτίμησης κλιματικού κινδύνου στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς και συμβάλλει στην ανάπτυξη βιώσιμων προσεγγίσεων για την προστασία αρχαιολογικών μνημείων στον μεσογειακό χώρο.