Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά το φαινόμενο της οργανωσιακής σιωπής εντός του Συλλόγου Διδασκόντων στη δημόσια πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Σκοπός της έρευνας είναι να αναδείξει τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με τη λειτουργία του Συλλόγου, τους παράγοντες που αναστέλλουν την ελεύθερη έκφραση («φωνή»), καθώς και τον καταλυτικό ρόλο της ηγεσίας στη διαμόρφωση του επικοινωνιακού κλίματος. Η έρευνα υιοθέτησε την ποιοτική μεθοδολογία, χρησιμοποιώντας ημι-δομημένες συνεντεύξεις από εν ενεργεία εκπαιδευτικούς, η ανάλυση των οποίων αποκάλυψε πέντε κεντρικούς θεματικούς πυλώνες.

Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι ο Σύλλογος Διδασκόντων συχνά περιορίζεται σε έναν τυπικό, διεκπεραιωτικό ρόλο, όπου η συμμετοχή των μελών υποβαθμίζεται σε απλή επικύρωση προειλημμένων αποφάσεων. Ως κυριότερα εμπόδια στην ελεύθερη έκφραση αναδείχθηκαν οι δομικοί περιορισμοί, όπως η πίεση του χρόνου και η γραφειοκρατία, αλλά και ψυχοκοινωνικοί μηχανισμοί, όπως ο φόβος της στοχοποίησης, η επίδραση άτυπων ομάδων («κλίκες») και η χρήση μη λεκτικών μηνυμάτων επιτήρησης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο του διευθυντή, ο οποίος ανάλογα με το ηγετικό του στυλ μπορεί είτε να λειτουργήσει ως «εμπνευστής» και «μαέστρος» που διασφαλίζει την ψυχολογική ασφάλεια, είτε να ενισχύσει την τοξικότητα και τη σιωπή μέσω συγκεντρωτικών πρακτικών, με άμεσο αντίκτυπο ακόμη και στην παιδαγωγική διαδικασία εντός της τάξης.

Επιπλέον, η έρευνα ανέδειξε τη σημασία εξωτερικών παραγόντων, όπως η ιστορική κληρονομιά του συγκεντρωτισμού στο εκπαιδευτικό σύστημα, η μετακύλιση ευθυνών από την πολιτεία προς το σχολείο και η εισαγωγή του θεσμού της αξιολόγησης, που λειτουργεί ανασταλτικά στην ειλικρινή επικοινωνία. Συμπερασματικά, η εργασία υπογραμμίζει την ανάγκη για έναν ριζικό μετασχηματισμό της σχολικής κουλτούρας. Οι προτάσεις των εκπαιδευτικών εστιάζουν στη θεσμική ενδυνάμωση μέσω της γνώσης, την υιοθέτηση συμμετοχικών μοντέλων διοίκησης και την καλλιέργεια κλίματος εμπιστοσύνης, ώστε ο Σύλλογος να μετεξελιχθεί από ένα όργανο τυπικής επικύρωσης σε μια αυθεντική κοινότητα μάθησης και δημοκρατικού διαλόγου.

This master’s thesis explores the phenomenon of organizational silence within the Teachers' Council in Greek public primary education. The purpose of the research is to highlight teachers' perceptions regarding the functioning of the Council, the factors that inhibit free expression ("voice"), and the catalytic role of leadership in shaping the communicative climate. The study adopted a qualitative methodology, utilizing semi-structured interviews with active teachers, the analysis of which revealed five central thematic pillars.

The findings demonstrate that the Teachers' Council is often restricted to a formal, administrative role, where member participation is marginalized into a mere validation of pre-decided resolutions. Structural constraints, such as time pressure and bureaucracy, emerged as primary barriers to free expression, alongside psychosocial mechanisms like the fear of victimization, the influence of informal groups ("cliques"), and the use of non-verbal surveillance cues. Particular emphasis was placed on the role of the principal, who, depending on their leadership style, can function either as an "inspirer" and "conductor" ensuring psychological safety, or reinforce toxicity and silence through centralized practices, directly impacting even the pedagogical process within the classroom.

Furthermore, the research highlighted the significance of external factors, such as the historical legacy of centralization in the educational system, the shift of responsibilities from the state to the school, and the introduction of the evaluation framework, which acts as a deterrent to honest communication. In conclusion, the thesis underscores the need for a radical transformation of school culture. Teachers' proposals focus on institutional empowerment through knowledge, the adoption of participatory management models, and the cultivation of a climate of trust, enabling the Teachers' Council to evolve from a formal validation body into an authentic community of learning and democratic dialogue.