Η εκπαίδευση ενηλίκων ως πεδίο έμφυλης ενδυνάμωσης: Φεμινιστικές προσεγγίσεις και βιωμένες εμπειρίες γυναικών

Adult Εducation as a Field of Gender Empowerment: Feminist Approaches and Women’s Lived Experiences (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΗΓΑΤΟΥ
  3. Εκπαίδευση Ενηλίκων (ΕΚΕ)
  4. 19 Σεπτεμβρίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 109
  7. Δανάη Βαϊκούση
  8. Δανάη Βαϊκούση | Ευφροσύνη Κωσταρά
  9. εκπαίδευση ενηλίκων, φύλο, ενδυνάμωση, συμπερίληψη, ποιοτική έρευνα
  10. Σύγχρονες προσεγγίσεις της εκπαίδευσης ενηλίκων/ ΕΚΕ 52
  11. 1
  12. 2
  13. 47

    • Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση ανάμεσα στο φύλο και την εκπαίδευση ενηλίκων, εστιάζοντας στις εμπειρίες, στις αντιλήψεις και στις παιδαγωγικές πρακτικές γυναικών εκπαιδευτριών που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικά επαγγελματικά και εκπαιδευτικά πεδία. Αφετηρία της μελέτης αποτελεί η παραδοχή ότι η μαθησιακή εμπειρία των ενηλίκων δεν διαμορφώνεται αποκλειστικά από γνωστικούς και διδακτικούς παράγοντες, αλλά επηρεάζεται και από κοινωνικές σχέσεις, έμφυλες αναπαραστάσεις και πολιτισμικά συμφραζόμενα.

      Η έρευνα ακολούθησε ποιοτική μεθοδολογική προσέγγιση. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν ημιδομημένες συνεντεύξεις με γυναίκες εκπαιδεύτριες που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικά πεδία της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης ενηλίκων. Οι συμμετέχουσες προέρχονταν από διαφορετικούς επαγγελματικούς χώρους, γεγονός που επέτρεψε τη διερεύνηση ποικίλων εμπειριών και εκπαιδευτικών πλαισίων. Το ερευνητικό υλικό αναλύθηκε με τη μέθοδο της θεματικής ανάλυσης, με στόχο την ανάδειξη βασικών θεματικών αξόνων που αφορούν τον ρόλο του φύλου στη μαθησιακή διαδικασία, τις πρακτικές ενδυνάμωσης και τους περιορισμούς που αναδύονται στο εκπαιδευτικό πλαίσιο.

      Τα ευρήματα της έρευνας έδειξαν ότι το φύλο αποτελεί ουσιαστική διάσταση της μαθησιακής εμπειρίας, χωρίς όμως να εκδηλώνεται πάντοτε με άμεσες ή εμφανείς μορφές ανισότητας. Οι έμφυλες διαφοροποιήσεις αναδύονται κυρίως μέσα από διαφοροποιήσεις στη συμμετοχή, στην ανάληψη πρωτοβουλιών, στην αυτοπεποίθηση και στις μορφές αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται στο εσωτερικό της εκπαιδευτικής ομάδας. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι οι εκπαιδεύτριες αξιοποιούν πρακτικές που ενισχύουν τη συμπερίληψη, την ενεργό συμμετοχή και την ενδυνάμωση των εκπαιδευομένων, όπως η δημιουργία ασφαλούς μαθησιακού περιβάλλοντος, η συνεργατική μάθηση, η αναγνώριση της εμπειρίας και η εναλλαγή ρόλων.

      Η μελέτη καταλήγει στη διαπίστωση, ότι οι γυναίκες εκπαιδεύτριες ενηλίκων λειτουργούν ως φορείς αλλαγής μέσα στα πλαίσια επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς μέσα από τις καθημερινές παιδαγωγικές τους πρακτικές αμφισβητούν έμφυλες στερεοτυπικές αντιλήψεις, ενισχύουν τη συμμετοχή και δημιουργούν περισσότερο συμπεριληπτικά μαθησιακά περιβάλλοντα. Παράλληλα, τα ευρήματα δείχνουν ότι η εφαρμογή φεμινιστικά προσανατολισμένων πρακτικών δεν αποτελεί αποτέλεσμα ενός θεσμικά οργανωμένου πλαισίου, αλλά συχνά βασίζεται στην προσωπική ευαισθητοποίηση, εμπειρία και παιδαγωγική στάση των ίδιων των εκπαιδευτριών.

    • This thesis explores the relationship between gender and adult education, focusing on the experiences, perceptions, and pedagogical practices of women educators working in different professional and educational contexts. The study is based on the assumption that adult learning is shaped not only by cognitive and instructional factors but also by social relations, gender representations, and broader cultural contexts. A qualitative research approach was adopted. Data were collected through semi-structured interviews with women educators involved in different fields of adult vocational education and training. The participants came from diverse professional backgrounds, which made it possible to examine a variety of educational settings and experiences. The research material was analyzed through thematic analysis in order to identify the main themes related to the role of gender in the learning process, empowerment practices, and the constraints emerging within educational contexts. The findings indicate that gender constitutes an important dimension of the learning experience, although it does not always appear through direct or explicit forms of inequality. Gender-related differences were mainly reflected in patterns of participation, initiative-taking, self-confidence, and forms of interaction developed within the learning group. At the same time, the study showed that women educators employ practices that foster inclusion, active participation, and empowerment. Such practices include the creation of a safe learning environment, collaborative learning, recognition of learners’ prior experiences, and the rotation of roles within group activities. The present study demonstrates that women adult educators act as agents of change within vocational education and training contexts, as their everyday pedagogical practices contribute to challenging gender stereotypes, promoting participation, and creating more inclusive learning environments. The findings indicate that feminist pedagogical approaches are reflected not only through the explicit discussion of gender-related issues, but also through teaching practices that emphasize dialogue, respect for learner's experiences, empowerment, and the recognition of multiple voices within the classroom.
  15. Hellenic Open University
  16. Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές