Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το ζήτημα της Υγιεινής και Ασφάλειας στην Εργασία (ΥΑΕ) στη βιομηχανία διύλισης πετρελαίου, έναν από τους πλέον απαιτητικούς και υψηλού κινδύνου τομείς της σύγχρονης βιομηχανίας διεργασιών. Τα διυλιστήρια αποτελούν σύνθετα τεχνολογικά συστήματα, στα οποία συνυπάρχουν επικίνδυνες χημικές ουσίες, υψηλές θερμοκρασίες και πιέσεις, καθώς και πολύπλοκες παραγωγικές διαδικασίες, γεγονός που αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εκδήλωσης σοβαρών ατυχημάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, η εργασία εστιάζει αρχικά στην ανάλυση του θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου που διέπει την ΥΑΕ σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, αναδεικνύοντας τη σημασία της πρόληψης και της συστηματικής διαχείρισης των κινδύνων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αρχές πρόληψης μεγάλων βιομηχανικών ατυχημάτων, καθώς και στη συμβολή των κανονισμών και προτύπων στη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου ασφάλειας.
Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι βασικές κατηγορίες κινδύνων που εμφανίζονται στα διυλιστήρια, όπως οι χημικοί, οι φυσικοί, οι μηχανικοί, οι εργονομικοί και οι οργανωτικοί κίνδυνοι. Αναλύονται οι επιπτώσεις τους στην υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, καθώς και οι παράγοντες που επηρεάζουν την εκδήλωση ατυχημάτων, με ιδιαίτερη αναφορά στη σύνθετη και συστημική φύση των κινδύνων στη βιομηχανία διύλισης.
Παράλληλα, εξετάζεται ο ρόλος των Συστημάτων Διαχείρισης Ασφάλειας και των σύγχρονων μεθόδων εκτίμησης κινδύνου, καθώς και η σημασία της πρόληψης μέσω οργανωτικών και τεχνικών μέτρων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαχείριση αλλαγών, στην εκπαίδευση του προσωπικού, στην κουλτούρα ασφάλειας και στη διερεύνηση συμβάντων, ως βασικών μηχανισμών βελτίωσης της ασφάλειας.
Τέλος, η εργασία αναδεικνύει τη σημασία της συνεχούς παρακολούθησης και αξιολόγησης των πρακτικών ασφάλειας, καθώς και της ενσωμάτωσης της πρόληψης στη συνολική λειτουργία της επιχείρησης. Συμπερασματικά, υπογραμμίζεται ότι η αποτελεσματική διαχείριση της ΥΑΕ στα διυλιστήρια δεν αποτελεί μόνο τεχνικό ζήτημα, αλλά απαιτεί συνδυασμό επιστημονικής γνώσης, οργανωτικής επάρκειας και ενεργής συμμετοχής του ανθρώπινου παράγοντα.
This thesis examines the issue of Occupational Health and Safety (OHS) in the petroleum refining industry, one of the most complex and high-risk sectors of modern process industries. Refineries are highly sophisticated industrial systems where hazardous chemicals, high temperatures and pressures, and complex operational processes coexist, significantly increasing the likelihood of major industrial accidents.
The study initially focuses on the analysis of the regulatory and institutional framework governing OHS at international, European, and national levels, highlighting the importance of prevention and systematic risk management. Particular emphasis is placed on major accident prevention principles and the role of standards and regulations in establishing a structured safety framework.
Furthermore, the thesis analyzes the main categories of risks present in refineries, including chemical, physical, mechanical, ergonomic, and organizational hazards. The impact of these risks on workers’ health and safety is examined, along with the factors influencing accident occurrence, emphasizing the complex and systemic nature of industrial risks.
In addition, the role of Safety Management Systems and modern risk assessment methodologies is discussed, alongside the importance of preventive strategies based on both technical and organizational measures. Special attention is given to key aspects such as management of change, employee training, safety culture, and incident investigation as essential tools for improving safety performance.
Finally, the study highlights the importance of continuous monitoring, evaluation, and improvement of safety practices, as well as the integration of safety into the overall operation of industrial facilities. It is concluded that effective OHS management in refineries is not solely a technical issue, but requires a combination of scientific knowledge, organizational capability, and active human involvement.
Full text