Η κατασκευή, μετά το πέρας της οικονομικής κρίσης, αποτελεί ένα από τους πιο προσοδοφόρους κλάδους στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα, θεωρείται ένας από τους πιο επικίνδυνους τομείς απασχόλησης παγκοσμίως με τους εργαζόμενους να εκτίθενται καθημερινά σε αυξημένους επαγγελματικούς κινδύνους, όπως εργατικά ατυχήματα, σωματική καταπόνηση, ψυχολογική πίεση και ανθυγιεινές συνθήκες εργασίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζόμενων, αλλά και η επίτευξη εργασιακής ευημερίας, οφείλει να αποτελεί βασική στόχευση για την πολιτεία και τους οργανισμούς, αλλά και συνεχές αίτημα των ίδιων των εργαζομένων.

Η εργασιακή ευημερία αποτελεί μια ευρύτερη έννοια από την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Αναφέρεται στη συνολική σωματική, ψυχική και κοινωνική κατάσταση των εργαζομένων και επηρεάζεται από παράγοντες όπως η ποιότητα των εργασιακών σχέσεων, η εργασιακή ικανοποίηση, η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, η αίσθηση δικαιοσύνης και η οικονομική ασφάλεια. Επομένως, η ύπαρξη ασφαλών συνθηκών εργασίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εργασιακή ευημερία, χωρίς όμως να επαρκεί από μόνη της για την επίτευξή της.

Παρότι η διεθνής βιβλιογραφία έχει αναδείξει πλήθος παραγόντων που επηρεάζουν την ασφάλεια, την υγεία και την εργασιακή ευημερία στον κατασκευαστικό κλάδο, τα ευρήματα συχνά διαφοροποιούνται ανάλογα με το θεσμικό, κοινωνικό και εργασιακό πλαίσιο κάθε χώρας. Επιπλέον, η πλειονότητα των σχετικών ερευνών έχει πραγματοποιηθεί σε διαφορετικά εθνικά περιβάλλοντα, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη διερεύνηση του ζητήματος υπό το πρίσμα της ελληνικής πραγματικότητας.

Με βάση τα παραπάνω, η παρούσα εργασία επιχειρεί να απαντήσει στο ακόλουθο ερευνητικό ερώτημα:

Ποιοι παράγοντες καθορίζουν την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής στα εργοτάξια κτιριακών έργων;

Σκοπός της έρευνας είναι η διερεύνηση και η ανάδειξη των παραγόντων που επηρεάζουν την ασφάλεια, την υγεία και συνολικά την εργασιακή ευημερία των εργαζομένων στα ελληνικά εργοτάξια κτιριακών έργων, καθώς και η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι παράγοντες αυτοί διαμορφώνουν τις καθημερινές συνθήκες εργασίας. Η απάντηση στο παραπάνω ερευνητικό ερώτημα αναμένεται να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στον κατασκευαστικό κλάδο και να αναδείξει πιθανούς άξονες βελτίωσης των συνθηκών εργασίας.

Αρχικά το ζήτημα διερευνάται μέσα από την ελληνική και ξενόγλωσση βιβλιογραφία, ενώ μελετώνται και τα αποτελέσματα αντίστοιχων ερευνών που έχουν γίνει παγκοσμίως. Στην συνέχεια παρουσιάζονται τα ευρήματα των δύο ερευνών που εκπονήθηκαν. Η πρώτη έρευνα, αφορά μια μελέτη περίπτωσης πάνω σε ένα πραγματικό έργο, το οποίο αξιολογείται με βάση τα διεθνή πρότυπα ασφάλειας και υγείας. Η δεύτερη έρευνα, περιλαμβάνει την εκπόνηση ερωτηματολογίου το οποίο απευθύνεται σε όλους του εργαζόμενους στα εργοτάξια κτιριοδομικών έργων, μέσα από το οποίο αντλούνται πληροφορίες σχετικά με τις εμπειρίες εργαζόμενων στα ελληνικά εργοτάξια σε εθνικό επίπεδο.

Τα συμπεράσματα που προκύπτουν, τόσο από τα ποιοτικά δεδομένα της μελέτης περίπτωσης, όσο και των ποσοτικών δεδομένων του ερωτηματολογίου, επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα αντίστοιχων ερευνών και δείχνουν ότι οι παράγοντες που επηρεάζουν την εργασιακή ευημερία δεν είναι μόνο τεχνικοί αλλά έχουν και κοινωνικούς και ψυχολογικούς παραμέτρους.  Πιο συγκεκριμένα, η διαμόρφωση ενός ασφαλούς και υγιούς περιβάλλοντος εργασίας, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παροχή εξοπλισμού ασφαλείας, την ουσιαστική εκπαίδευση των εργαζομένων και την τήρηση των μέτρων ασφάλειας και υγείας. Ταυτόχρονα, παράγοντες όπως η εντατικοποίηση της εργασίας μέσω της πίεσης και των στενών χρονοδιαγραμμάτων, η κόπωση, η κακή επικοινωνία και η οικονομική ανασφάλεια επιδρούν αρνητικά στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων, αυξάνοντας την επικινδυνότητα της εργασίας τους.

The construction industry, following the end of the economic crisis, has become one of the most profitable and rapidly growing sectors of the Greek economy, contributing significantly to employment and economic development. At the same time, however, it is considered one of the most hazardous sectors of employment worldwide, as workers are exposed daily to increased occupational risks, such as workplace accidents, physical strain, psychological pressure, and unhealthy working conditions. Within this context, the protection of workers’ health and safety, as well as the promotion of work well-being, should constitute a primary objective for the state and organizations, while also remaining a constant demand of the workers themselves.

Workplace well-being is a broader concept than occupational health and safety. It refers to the overall physical, psychological, and social condition of employees and is influenced by factors such as the quality of workplace relationships, job satisfaction, work–life balance, perceptions of fairness, and economic security. Therefore, the existence of safe working conditions constitutes a fundamental prerequisite for workplace well-being, although it is not sufficient on its own to ensure its achievement.

Although the international bibliography has identified a wide range of factors affecting safety, health, and workplace well-being in the construction industry, findings often vary depending on the institutional, social, and occupational context of each country. Furthermore, most relevant studies have been conducted in different national settings, making it necessary to investigate these issues within the context of the Greek construction sector.

Based on the above, the present study seeks to answer the following research question:

Which factors determine safety and quality of life at building construction sites?

The purpose of this research is to investigate and identify the factors affecting the safety, health, and quality of life of workers at greek building construction sites, as well as to examine how these factors shape daily working conditions. Answering this research question is expected to contribute to a deeper understanding of the challenges faced by construction workers and to provide insights into potential strategies for improving workplace conditions and promoting worker well-being. The present study aims to map the conditions prevailing at Greek building construction sites regarding health, safety, and overall work well-being, while also identifying the factors that either undermine or promote these conditions. Initially, the issue is examined through both Greek and international bibliography, alongside the findings of relevant studies conducted worldwide concerning working conditions in the construction sector.

Initially, the subject is explored through a review of both greek and international bibliography, alongside an examination of the findings of relevant studies conducted worldwide. The empirical part of the study consists of two separate research studies. The first study consists of a case study of an actual construction project, which is evaluated based on international occupational health and safety standards. The second study involves a questionnaire survey addressed to workers employed at building construction sites, through which information is collected regarding their experiences and perceptions of working conditions at construction sites across Greece.

The conclusions drawn from both the qualitative data of the case study and the quantitative data of the questionnaire confirm the findings of similar studies and demonstrate that the factors affecting work well-being are not solely technical, but also involve important social and psychological dimensions. More specifically, the establishment of a safe and healthy working environment depends largely on the provision of safety equipment, the effective training of employees, and the proper implementation of health and safety measures. At the same time, factors such as work intensification caused by pressure and strict deadlines, fatigue, poor communication, and economic insecurity negatively affect the physical and mental health of workers, increasing the hazardous nature of their work.