Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ της πολιτισμικής βιογραφίας των αντικειμένων και του θεραπευτικού ρόλου της τέχνης, μέσα από τη μελέτη περίπτωσης ενός βιωματικού εργαστηρίου φυτικών βαφών που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Ψυχικής Υγείας Χανίων. Η έρευνα εντάσσεται στο πεδίο της πολιτισμικής ανθρωπολογίας και της μελέτης του υλικού πολιτισμού, προσεγγίζοντας τα αντικείμενα όχι ως απλά υλικά αγαθά, αλλά ως φορείς εμπειριών, συναισθημάτων, κοινωνικών σχέσεων και προσωπικών αφηγήσεων.

Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται ζητήματα που αφορούν την ψυχική ασθένεια, το κοινωνικό στίγμα και την ψυχιατρική φροντίδα, καθώς και οι θεωρητικές προσεγγίσεις των θεραπειών μέσω τέχνης. Παράλληλα, εξετάζεται η έννοια της πολιτισμικής βιογραφίας των αντικειμένων και η ιστορική εξέλιξη της τέχνης των φυτικών βαφών. Η σύνδεση αυτών των θεματικών επιτρέπει την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η δημιουργική διαδικασία και τα παραγόμενα αντικείμενα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε θεραπευτικά περιβάλλοντα.

Το εμπειρικό μέρος βασίζεται σε ποιοτική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Νοσοκομείο Ημέρας του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Χανίων. Η έρευνα περιλάμβανε τέσσερα βιωματικά εργαστήρια φυτικών βαφών και μη δομημένες συνεντεύξεις με τους συμμετέχοντες και το προσωπικό της δομής. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η ενασχόληση με τις φυτικές βαφές λειτούργησε ως μέσο δημιουργικής έκφρασης, ενίσχυσης της αυτοεκτίμησης, ανάπτυξης κοινωνικών αλληλεπιδράσεων και σύνδεσης με το φυσικό περιβάλλον. Επιπλέον, τα αντικείμενα που δημιουργήθηκαν απέκτησαν προσωπική και συμβολική αξία, καθώς συνδέθηκαν με αναμνήσεις, συναισθήματα και εμπειρίες των συμμετεχόντων.

Η εργασία καταδεικνύει ότι οι δημιουργικές πρακτικές που βασίζονται στην τέχνη και στον υλικό πολιτισμό μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη ατόμων με ψυχικές δυσκολίες, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη σημασία των αντικειμένων ως φορέων νοημάτων και θεραπευτικών εμπειριών.

This thesis explores the relationship between the cultural biography of objects and the therapeutic role of art through a case study of an experiential natural dye workshop conducted at the Chania Mental Health Center. The study is situated within the fields of cultural anthropology and material culture studies, approaching objects not merely as material entities but as carriers of experiences, emotions, social relationships, and personal narratives.

The theoretical section examines issues related to mental illness, social stigma, and mental health care, as well as theoretical approaches to arts-based therapies. It also discusses the concept of the cultural biography of objects and the historical development of natural dyeing practices. Bringing these themes together allows for a deeper understanding of how creative processes and the objects produced within them acquire particular significance in therapeutic contexts.

The empirical part of the study is based on qualitative research conducted at the “Day Hospital” of the Chania Mental Health Center. The research included four experiential natural dye workshops and unstructured interviews with both participants and staff members. The findings indicate that engagement with natural dyeing functioned as a means of creative expression, enhancement of self-esteem, development of social interaction, and reconnection with the natural environment. Furthermore, the objects created during the workshops acquired personal and symbolic value, as they became linked to participants’ memories, emotions, and lived experiences.

The study demonstrates that art-based and material culture practices can make a meaningful contribution to the psychosocial support of individuals experiencing mental health challenges. At the same time, it highlights the importance of objects as carriers of meaning and therapeutic experiences within contemporary mental health settings.