Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την σχέση μεταξύ της προσέγγισης του αποτελεσματικού αλτρουισμού (Effective Altruism) και της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (ΚΑΟ), αναζητώντας σημεία σύγκλισης και διαφοροποίησης, καθώς και τη δυνατότητα δημιουργικής σύνθεσης των δύο προσεγγίσεων. Ο αποτελεσματικός αλτρουισμός αποτελεί ένα σύγχρονο ρεύμα σκέψης που δίνει έμφαση στην ορθολογική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων μέσω της χρήσης τεκμηριωμένων δεδομένων και συστηματικής αξιολόγησης, με στόχο την μεγιστοποίηση του θετικού αντικτύπου των ανθρώπινων ενεργειών. Αντίθετα, η Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία εστιάζει στη συλλογική δράση, στη δημοκρατική συμμετοχή, στην κοινωνική δικαιοσύνη, στην αλληλεγγύη και στην κάλυψη κοινωνικών αναγκών μέσω εναλλακτικών μορφών οικονομικής οργάνωσης. Αρχικά παρουσιάζεται το θεωρητικό υπόβαθρο, οι επιδιώξεις και οι πρακτικές εφαρμογές των δύο προσεγγίσεων καθώς και οι προκλήσεις και οι περιορισμοί που τις συνοδεύουν. Ιδιαίτερη αναφορά πραγματοποιείται στην έννοια του κοινωνικού αντικτύπου, στην σημασία του και στο θέμα της μέτρησης του. Το θεωρητικό μέρος ολοκληρώνεται με συγκριτική ανάλυση τoυ αποτελεσματικού αλτρουισμού και της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας μέσα από την οποία αναδεικνύονται τα βασικά σημεία σύγκλισης και διαφοροποίησης.

Η ερευνητική διαδικασία βασίστηκε στην μέθοδο Delphi με την συμμετοχή εμπειρογνωμόνων που δραστηριοποιούνται στον χώρο της ΚΑΟ με στόχο τη διερεύνηση των αντιλήψεων τους σχετικά με τον κοινωνικό αντίκτυπο, τη χρήση δεδομένων στην λήψη αποφάσεων και τη συμβατότητα των αρχών των δύο προσεγγίσεων. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι οι συμμετέχοντες αναγνωρίζουν τη σημασία της αξιολόγησης και μέτρησης του κοινωνικού αντικτύπου, χωρίς ωστόσο να θεωρούν επαρκή την αποκλειστική χρήση ποσοτικών δεικτών. Επιπλέον, αναγνώρισαν την χρησιμότητα θεσμοθέτησης δεικτών κοινωνικού αντικτύπου από το κράτος, αλλά υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις όπως η ευελιξία και η διαβούλευση με τους φορείς ΚΑΟ. Παράλληλα, διαπιστώθηκε θετική στάση απέναντι στη δυνατότητα αξιοποίησης πρακτικών του αποτελεσματικού αλτρουισμού στη διαδικασία λήψης αποφάσεων από τους φορείς ΚΑΟ, με δεδομένο ότι διατηρούνται οι αρχές της δημοκρατικής συμμετοχής, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της τοπικής ενδυνάμωσης.

Τα αποτελέσματα της έρευνας ανέδειξαν μια γενικά θετική στάση απέναντι στη δυνατότητα σύνδεσης της προσέγγισης του αποτελεσματικού αλτρουισμού με τις αρχές της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, αλλά και σημαντικές επιφυλάξεις απέναντι στην λογική της «μέγιστης αποτελεσματικότητας» που χαρακτηρίζει τον αποτελεσματικό αλτρουισμό. Συνολικά, η εργασία καταλήγει ότι η συνδυαστική αξιοποίηση στοιχείων των δύο προσεγγίσεων μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση αποτελεσματικότερων, βιώσιμων και κοινωνικά προσανατολισμένων μορφών κοινωνικής παρέμβασης.

This thesis examines the relationship between the Effective Altruism approach and the Social and Solidarity Economy (SSE), exploring points of convergence and divergence, as well as the potential for a constructive integration of the two approaches. Effective Altruism is a contemporary movement that emphasizes the rational allocation of available resources through the use of evidence-based data and systematic evaluation, aiming to maximize the positive impact of human actions. In contrast, Social and Solidarity Economy focuses on collective action, democratic participation, social justice, solidarity, and the fulfillment of social needs through alternative forms of economic organization. Initially, the study presents the theoretical background, objectives, and practical applications of both approaches, as well as the challenges and limitations associated with them. Particular emphasis is placed on the concept of social impact, its significance, and the issue of its measurement. The theoretical framework concludes with a comparative analysis of Effective Altruism and Social and Solidarity Economy, highlighting their key similarities and differences.

The research process was based on the Delphi method and involved experts active in the field of Social and Solidarity Economy. The aim was to investigate their perceptions regarding social impact, the use of data in decision-making processes, and the compatibility of the principles underlying the two approaches. The findings indicated that participants recognize the importance of evaluating and measuring social impact, while not considering the exclusive use of quantitative indicators to be sufficient. Furthermore, they acknowledged the usefulness of establishing social impact indicators by the state, provided that specific conditions are met, such as flexibility and consultation with SSE organizations. At the same time, a positive attitude was identified toward incorporating Effective Altruism practices into decision-making processes within SSE organizations, provided that principles of democratic participation, social justice, and local empowerment are maintained.

The results also revealed a generally positive stance regarding the potential connection between Effective Altruism and Social and Solidarity Economy, alongside important concerns related to the logic of “maximum effectiveness” that characterizes Effective Altruism. Overall, the study concludes that combining elements of both approaches may contribute to the development of more effective, sustainable, and socially oriented forms of social intervention.