Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη γλώσσα της ραπ μουσικής μέσα από μια κοινωνιογλωσσολογική και κριτική προσέγγιση, με στόχο τη διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους οι γλωσσικές επιλογές των καλλιτεχνών συνδέονται με την κατασκευή κοινωνικών ταυτοτήτων, ιδεολογιών και σχέσεων εξουσίας. Η έρευνα εστιάζει συγκριτικά στη γλώσσα της ραπ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελλάδας, αντιμετωπίζοντάς τη όχι μόνο ως μουσικό είδος αλλά και ως κοινωνικό και πολιτισμικό φαινόμενο που λειτουργεί ως Κείμενο Μαζικής Κουλτούρας και ως δημόσιος λόγος. Σε επίπεδο μεθοδολογίας, η εργασία αξιοποιεί το τρισδιάστατο μοντέλο ανάλυσης του Fairclough, εξετάζοντας επιλεγμένους στίχους από τραγούδια Αμερικανών και Ελλήνων καλλιτεχνών της ραπ μουσικής. Από την ανάλυση των στίχων στα τρία επίπεδα της προσέγγισης του Fairclough προκύπτει πως η ραπ γλώσσα λειτουργεί ως σημαντικό κοινωνιογλωσσικό πεδίο μέσα από το οποίο εκφράζονται εμπειρίες κοινωνικής περιθωριοποίησης, κοινωνικής αδικίας και πολιτισμικής αντίστασης. Επίσης, γίνεται σαφής η κατάχρηση εξουσίας από τους κρατικούς θεσμούς (αστυνομία) αλλά και η φυλετική διάκριση ανδρών και γυναικών με τις γυναίκες να αποτελούν την κοινότητα που τίθεται σε κατώτερη κοινωνική θέση. Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι τόσο η αμερικανική όσο και η ελληνική ραπ αξιοποιούν μη πρότυπες γλωσσικές μορφές και στρατηγικές αυθεντικότητας προκειμένου να συγκροτήσουν συλλογικές ταυτότητες και να αμφισβητήσουν κυρίαρχους κοινωνικούς και ιδεολογικούς λόγους. Η παρούσα μελέτη αναδεικνύει μια πτυχή της ελληνικής κοινωνιογλωσσολογίας, την κριτική ανάλυση στίχων σε τραγούδια που σχετίζονται με την αποκάλυψη σχέσεων εξουσίας και γι' αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί παιδαγωγικά στο πλαίσιο του κριτικού γραμματισμού, καθώς η ανάλυση των στίχων μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση της σχέσης γλώσσας, εξουσίας και κοινωνίας και να ανοίξει έναν νέο δρόμο για τους μαθητές και τις μαθήτριες, εκείνον προς την αμφισβήτηση της ίδιας της κοινωνίας και των κρατικών θεσμών.

This thesis examines the language of rap music through a sociolinguistic and critical approach, aiming to investigate the ways in which the linguistic choices of rap artists are connected to the construction of social identities, ideologies, and power relations. The study focuses comparatively on the language of rap music in the United States and Greece, approaching rap not only as a musical genre but also as a social and cultural phenomenon that functions both as a Mass Culture Text and as a form of public discourse. From a methodological perspective, the study employs Fairclough's three-dimensional model of discourse analysis, examining selected lyrics from songs by American and Greek rap artists. The analysis of the lyrics across the three levels of Fairclough's approach demonstrates that rap language functions as an important sociolinguistic field through which experiences of social marginalization, social injustice, and cultural resistance are expressed. Furthermore, the analysis reveals the abuse of power by state institutions, particularly the police, as well as racial and gender discrimination, with women often being represented as occupying a socially subordinate position. At the same time, it becomes evident that both American and Greek rap employ non-standard linguistic forms and strategies of authenticity in order to construct collective identities and challenge dominant social and ideological discourses. The present study highlights an important aspect of Greek sociolinguistics, namely the critical analysis of song lyrics related to the exposure of power relations. For this reason, it may also be pedagogically utilized within the framework of critical literacy, since the analysis of rap lyrics can contribute to a deeper understanding of the relationship between language, power, and society, while also opening new paths for students toward questioning social structures and state institutions themselves.