Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά το θεσμικό πλαίσιο και τα εμπόδια που ανακύπτουν κατά τη συνεργασία μεταξύ Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (ΚΑΛΟ). Κεντρικό άξονα της έρευνας αποτελεί η εφαρμογή των Δημοσίων Συμβάσεων Κοινωνικής Αναφοράς, όπως προβλέπονται από τον Ν. 4412/2016, με έμφαση στις δυνατότητες ενσωμάτωσης κοινωνικών κριτηρίων και στις κατ’ αποκλειστικότητα αναθέσεις. Ως μελέτη περίπτωσης εξετάζεται η συνεργασία του Δήμου Καλαμάτας με τη RE Κοιν.Σ.Επ. για την ανάπτυξη δικτύου συνοικιακής κομποστοποίησης.

Στο θεωρητικό μέρος αναλύονται οι θεμελιώδεις αρχές της ΚΑΛΟ, το θεσμικό πλαίσιο του Ν. 4430/2016 και οι ευρωπαϊκές Οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ, οι οποίες ενσωματώθηκαν στο εθνικό δίκαιο, προωθώντας τη στρατηγική αξιοποίηση των δημόσιων δαπανών για την επίτευξη κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων.

Η εμπειρική έρευνα, η οποία βασίστηκε σε ημιδομημένες συνεντεύξεις με εκπροσώπους των δύο συνεργαζόμενων φορέων, αναδεικνύει τόσο τις δυνατότητες της συνεργασίας όσο και την υφιστάμενη ασυμβατότητα μεταξύ του θεσμικού πλαισίου και της φύσης της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η πρακτική εφαρμογή των σχετικών διατάξεων παρεμποδίζεται από την ερμηνευτική αβεβαιότητα ως προς τον Ν. 4412/2016, τη γραφειοκρατική πολυπλοκότητα και τη διοικητική ανασφάλεια των υπαλλήλων των ΟΤΑ, οι οποίοι συχνά προκρίνουν την τυπική συμμόρφωση έναντι της ουσιαστικής κοινωνικής ωφέλειας.

Παράλληλα, η περίπτωση του Δήμου Καλαμάτας τεκμηριώνει ότι οι φορείς της ΚΑΛΟ μπορούν να λειτουργήσουν ως στρατηγικοί εταίροι στην πράσινη μετάβαση. Η επιτυχία του δικτύου κομποστοποίησης, με τη μείωση περισσότερων από 400 τόνων οργανικών αποβλήτων ετησίως και την ενεργό συμμετοχή 2.000 πολιτών, αποδεικνύει ότι η συγκεκριμένη σύμπραξη μετατρέπει τη δημόσια δαπάνη σε κοινωνική επένδυση με μετρήσιμα κοινωνικά και περιβαλλοντικά αποτελέσματα.

Η εργασία καταλήγει σε συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής, εστιάζοντας στην ανάγκη έκδοσης σαφών ερμηνευτικών οδηγιών και τυποποιημένων υποδειγμάτων συμβάσεων, στην εξειδικευμένη κατάρτιση του προσωπικού των ΟΤΑ και στη θεσμοθέτηση χρηματοδοτικών εργαλείων που θα διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των κοινωνικών επιχειρήσεων.

This thesis examines the institutional framework and the barriers affecting cooperation between Local Government Authorities (LGAs) and Social and Solidarity Economy (SSE) organizations. It focuses on the implementation of Socially Responsible Public Procurement under Law 4412/2016, with particular emphasis on the incorporation of social criteria and the use of reserved public contracts. The partnership between the Municipality of Kalamata and the Social Cooperative Enterprise (Koin.S.Ep.) RE:THINK, established to develop a neighbourhood composting network, is examined as a case study.

The theoretical framework explores the fundamental principles of the Social and Solidarity Economy, the provisions of Law 4430/2016, and the European Union Directives 2014/24/EU and 2014/25/EU, which promote the strategic use of public procurement as a means of achieving social and environmental objectives.

The empirical research, based on semi-structured interviews with representatives of both organizations, reveals a structural mismatch between the existing institutional framework and the operational characteristics of Social and Solidarity Economy organizations. The findings indicate that the practical implementation of socially responsible public procurement is constrained by legal ambiguity in the interpretation of Law 4412/2016, administrative complexity, and the risk-averse culture within local government authorities, where compliance with formal procedures often takes precedence over the pursuit of social value.

Nevertheless, the case study of the Municipality of Kalamata demonstrates that SSE organizations can operate as strategic partners in advancing the green transition. The successful implementation of the neighbourhood composting network, which has reduced organic waste by more than 400 tonnes annually while actively engaging approximately 2,000 citizens, illustrates how partnerships between local authorities and SSE organizations can transform public expenditure into social investment, generating measurable environmental and social benefits.

The thesis concludes with a set of policy recommendations focusing on the need for clear interpretive guidelines and standardized contract templates, specialized training for local government personnel, and the establishment of financial support mechanisms to ensure the long-term sustainability of social enterprises.