Η παρούσα εργασία εξετάζει το φαινόμενο της διγλωσσίας και αναδεικνύει τη σημασία του ως γλωσσικού, γνωστικού και εκπαιδευτικού πόρου στο σύγχρονο σχολικό περιβάλλον. Αφετηρία της μελέτης αποτελεί η διαπίστωση ότι οι σύγχρονες κοινωνίες χαρακτηρίζονται από έντονη γλωσσική και πολιτισμική ποικιλομορφία, γεγονός που καθιστά τη διγλωσσία αναπόσπαστο στοιχείο της εκπαιδευτικής πραγματικότητας.
Αρχικά, παρουσιάζονται οι βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις της διγλωσσίας, οι μορφές και τα χαρακτηριστικά της, καθώς και η ιστορική εξέλιξη των αντιλήψεων που διαμορφώθηκαν γύρω από το φαινόμενο. Στη συνέχεια, εξετάζονται οι σημαντικότερες θεωρίες κατάκτησης της δεύτερης γλώσσας και οι παράγοντες που επηρεάζουν τη δίγλωσση ανάπτυξη. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις γνωστικές και γλωσσικές διαστάσεις της διγλωσσίας, όπως η μεταγλωσσική επίγνωση, η γνωστική ευελιξία, οι εκτελεστικές λειτουργίες και η ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων.
Παράλληλα, διερευνάται η σχέση της διγλωσσίας με την εκπαίδευση και αναλύονται σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις που προάγουν τη συμπερίληψη των δίγλωσσων μαθητών/-τριών. Εξετάζονται η διαφοροποιημένη διδασκαλία, η διαγλωσσικότητα (translanguaging), η πολυτροπικότητα και η συνεργατική μάθηση ως πρακτικές που συμβάλλουν στη δημιουργία ενός δημοκρατικού και πολυγλωσσικού σχολείου. Επιπλέον, παρουσιάζεται ένα ενδεικτικό διδακτικό σενάριο αξιοποίησης της διγλωσσίας, με στόχο τη σύνδεση των θεωρητικών αρχών με τη σχολική πράξη.
Η εργασία βασίζεται στη μέθοδο της βιβλιογραφικής ανασκόπησης και αξιοποιεί ελληνόγλωσση και ξενόγλωσση βιβλιογραφία από τα πεδία της γλωσσολογίας, της ψυχογλωσσολογίας και των επιστημών της αγωγής. Τα ευρήματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι η διγλωσσία δεν αποτελεί εμπόδιο στη μάθηση, αλλά σημαντικό πλεονέκτημα που ενισχύει τη γνωστική ανάπτυξη, τη γλωσσική επίγνωση και τη σχολική συμπερίληψη. Συνεπώς, η αξιοποίησή της στο εκπαιδευτικό περιβάλλον κρίνεται αναγκαία για τη δημιουργία ενός σχολείου που ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των μαθητών/-τριών.
The present study examines the phenomenon of bilingualism and highlights its significance as a linguistic, cognitive, and educational resource within the contemporary school environment. The study is based on the observation that modern societies are characterized by increasing linguistic and cultural diversity, making bilingualism an integral part of educational reality.
Initially, the study presents the main theoretical approaches to bilingualism, its forms and characteristics, as well as the historical development of perspectives surrounding the phenomenon. It further explores major theories of second language acquisition and the factors influencing bilingual development. Particular emphasis is placed on the cognitive and linguistic dimensions of bilingualism, including metalinguistic awareness, cognitive flexibility, executive functions, and the development of language skills.
Furthermore, the relationship between bilingualism and education is examined through the analysis of contemporary teaching approaches that promote the inclusion of bilingual students. Differentiated instruction, translanguaging, multimodality, and collaborative learning are discussed as educational practices that contribute to the creation of a democratic and multilingual school environment. In addition, an indicative teaching scenario is presented in order to demonstrate the practical application of theoretical principles in classroom settings.
The study is based on a literature review methodology and draws upon both Greek and international literature from the fields of linguistics, psycholinguistics, and educational sciences. The findings indicate that bilingualism should not be regarded as an obstacle to learning but rather as a significant advantage that enhances cognitive development, metalinguistic awareness, and educational inclusion. Consequently, the effective utilization of bilingualism within the educational context is considered essential for the development of a school environment capable of responding to the diverse needs of all students.
