The present study explores the communicative practices of long-term migrant families that have settled down in a rural area of Greece, aiming to uncover the underlying forces that are responsible for molding the patterns of their linguistic behaviour, but even more so, to shed light on the effect that their sociolinguistic reality has on various aspects of their life. In order to obtain a multifaceted understanding, a qualitative approach was chosen during which semi-structured interviews were conducted with not only the parents, but also, the children, as well as the teachers of the youngest children. The research sample consisted of five families of Albanian and Bulgarian origin whose children were either born in Greece or came at a pre-school age and five primary-school teachers that have been appointed by the Greek Ministry of Education, Religious Affairs and Sports to teach in mainstream classes of public schools. The findings indicate that even though the majority of parents hold a positive attitude towards the transmission of their heritage language to their children, various external influences interfere with the planning and implementation of their family language policy, such as the invasion of technology, but most importantly the perceptions of xenophobia and monolingualism that are, explicitly and implicitly, disseminated through societal and educational mediums. The incomplete heritage language skills of the eldest children, the non-existent skills of the youngest children and the preference of Greek language use among the siblings at home and at school manifest a definite process of language attrition and shift. The linguistic gap that has occurred between the first and second generation family members has reversed the role of parent and child having a negative effect on their relationship. The distance that has been created between the children and their parents’ ethnic heritage, stand in the way of their desire to repatriate.

Η παρούσα μελέτη διερευνά τις επικοινωνιακές πρακτικές οικογενειών μακροχρόνιων μεταναστών που έχουν εγκατασταθεί σε επαρχιακή περιοχή της Ελλάδας, στοχεύοντας στο να αποκαλύψει τις υποκείμενες δυνάμεις που είναι υπεύθυνες για τη διαμόρφωση των μοτίβων της γλωσσικής τους συμπεριφοράς, αλλά ακόμη περισσότερο, να ρίξει φως στην επίδραση που έχει η κοινωνιογλωσσική τους πραγματικότητα σε διάφορες πτυχές της ζωής τους. Προκειμένου να επιτευχθεί μια πολύπλευρη κατανόηση, επιλέχθηκε μια ποιοτική προσέγγιση κατά την οποία διεξήχθησαν ημιδομημένες συνεντεύξεις όχι μόνο με τους γονείς, αλλά και με τα παιδιά, καθώς και με τους δασκάλους των μικρότερων παιδιών. Το δείγμα της έρευνας αποτελούνταν από πέντε οικογένειες αλβανικής και βουλγαρικής καταγωγής, των οποίων τα παιδιά είτε γεννήθηκαν στην Ελλάδα είτε ήρθαν σε προσχολική ηλικία, και πέντε δασκάλους δημοτικού που έχουν διοριστεί από το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για να διδάξουν σε γενικές τάξεις δημόσιων σχολείων. Τα ευρήματα δείχνουν ότι παρόλο που η πλειοψηφία των γονέων διατηρεί θετική στάση απέναντι στη μετάδοση της γλώσσας καταγωγής τους στα παιδιά τους, διάφορες εξωτερικές επιρροές παρεμβαίνουν στον σχεδιασμό και την εφαρμογή της γλωσσικής οικογενειακής πολιτικής τους, όπως η εισβολή της τεχνολογίας, αλλά κυρίως οι αντιλήψεις περί ξενοφοβίας και μονογλωσσίας που διαδίδονται, ρητά και έμμεσα, μέσω των κοινωνικών και εκπαιδευτικών μέσων. Οι ελλιπείς δεξιότητες στη γλώσσα καταγωγής των μεγαλύτερων παιδιών, οι ανύπαρκτες δεξιότητες των μικρότερων παιδιών και η προτίμηση χρήσης της ελληνικής γλώσσας μεταξύ των αδελφών στο σπίτι και στο σχολείο, εκδηλώνουν μια σαφή διαδικασία γλωσσικής φθοράς και μετατόπισης. Το γλωσσικό χάσμα που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των μελών της πρώτης και της δεύτερης γενιάς των οικογενειών έχει αντιστρέψει τον ρόλο του γονέα και του παιδιού, επηρεάζοντας αρνητικά τη σχέση τους. Η απόσταση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των παιδιών και της εθνικής κληρονομιάς των γονιών τους εμποδίζει την επιθυμία τους να επαναπατριστούν.