Η παρούσα διπλωματική εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση της εμπειρίας των ατόμων με αυτοάνοσα νοσήματα και τις μορφές φροντίδας που αναπτύσσονται γύρω από αυτήν, μέσα από το θεωρητικό πλαίσιο της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας. Τα αυτοάνοσα νοσήματα, ως χρόνιες παθήσεις με συχνά περιορισμένη κοινωνική αναγνώριση, επηρεάζουν πολλαπλά την καθημερινότητα, την εργασία και την κοινωνική ζωή των ατόμων, ενώ η φροντίδα τους χαρακτηρίζεται από κατακερματισμό και έντονη ατομικοποίηση της ευθύνης.

Η έρευνα βασίστηκε σε ποιοτική μεθοδολογική προσέγγιση και υλοποιήθηκε μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων με άτομα που ζουν με αυτοάνοσα νοσήματα και με επαγγελματίες υγείας. Στόχος της ήταν να αναδειχθούν οι βιωματικές εμπειρίες της ασθένειας, τα κενά του υφιστάμενου συστήματος φροντίδας, καθώς και οι δυνατότητες ενδυνάμωσης των ατόμων μέσα από συλλογικές και συνεργατικές πρακτικές φροντίδας.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, τα άτομα με αυτοάνοσα νοσήματα συχνά καλούνται να λειτουργούν ως βασικοί διαχειριστές της φροντίδας τους, γεγονός που επιβαρύνει την καθημερινότητά τους. Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία της σχέσης και της συνεργασίας με τους επαγγελματίες υγείας, καθώς και η ανάγκη ύπαρξης συλλογικών πλαισίων υποστήριξης. Μέσα από το πρίσμα της ΚΑΟ, η φροντίδα προσεγγίζεται ως κοινωνική και συλλογική διαδικασία, η οποία μπορεί να συμβάλει στην ενδυνάμωση των ατόμων και στον επαναπροσδιορισμό των κυρίαρχων πρακτικών υγείας.

Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, παρά την απουσία θεσμοθετημένων συλλογικών δομών φροντίδας για άτομα με αυτοάνοσα νοσήματα στην ελληνική πραγματικότητα, αναδύονται δυνατότητες ανάπτυξης συλλογικών και συνεργατικών πρακτικών στο πλαίσιο της ΚΑΟ, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς το σύστημα υγείας και να συμβάλουν σε διαδικασίες κοινωνικού μετασχηματισμού.

This thesis explores the lived experience of people with autoimmune diseases and the forms of care that develop around them, through the theoretical lens of Social and Solidarity Economy (SSE). Autoimmune diseases, as chronic conditions often marked by limited social recognition, significantly affect everyday life, work and social participation, while care provision is frequently fragmented and individualized.

The study adopts a qualitative research approach and is based on semi-structured interviews with people living with autoimmune diseases and health professionals. Its main objective is to examine patients’ experiences of illness, the gaps within the existing care system, and the potential for empowerment through collective and cooperative care practices.

The findings indicate that individuals with autoimmune diseases are often required to act as primary coordinators of their own care, which places an additional burden on their daily lives. At the same time, the importance of collaboration between patients and health professionals is highlighted, along with the need for collective frameworks of support. From the perspective of SSE, care is understood as a social and collective process rather than an individual responsibility, opening up possibilities for empowerment and for rethinking dominant healthcare practices.

The thesis concludes that, despite the absence of institutionalized collective care structures for people with autoimmune diseases in Greece, there is significant potential for the development of collective and solidarity-based practices within the framework of SSE. Such practices could complement the public healthcare system and contribute to broader processes of social transformation in the field of health.