Στην παρούσα εργασία εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο κατασκευάζονται οι τρανς ταυτότητες μέσα από ελληνικές τηλεοπτικές εκπομπές της περιόδου 1990-1996. Για τη θεωρητική πλαισίωση της εργασίας, αναλύονται το βιολογικό και κοινωνικό φύλο ως κοινωνικά κατασκευασμένες κατηγορίες, η έννοια της κυρίαρχης έμφυλης τάξης ως συστήματος που ιεραρχεί τα άτομα, καθώς και ο όρος κουίρ. Παράλληλα, στα πλαίσια της προσέγγισης της κοινωνικής κατασκευής, η γλώσσα αντιμετωπίζεται ως κοινωνική πρακτική μέσω της οποίας κατασκευάζονται οι ταυτότητες, που νοούνται ως ρευστές και διαρκώς επιτελούμενες, ενώ περιγράφεται ο ρόλος της σεξιστικής και ομοτρανσφοβικής γλώσσας στη διαιώνιση της κυρίαρχης έμφυλης τάξης. Παρουσιάζονται τα γλωσσικά μέσα που αξιοποιούνται από τα υποκείμενα για την οικοδόμηση των έμφυλων ταυτοτήτων, με έμφαση στο γλωσσικό επίπεδο της μορφολογίας (γραμματικό γένος) και του λεξιλογίου. Ενδεικτικά, μέσα από δείγματα του σύγχρονου ελληνικού κουίρ και φεμινιστικού λόγου προκύπτουν ορισμένα γλωσσικά μοτίβα που ακολουθούν οι σύγχρονες κουίρ ομάδες για τον αυτοπροσδιορισμό τους. Στη συνέχεια, αναδεικνύεται ο ρόλος που διαδραματίζουν οι συνεντεύξεις ως κείμενα μαζικής κουλτούρας στη διαμόρφωση στάσεων του κοινού για τα ζητήματα φύλου και σεξουαλικότητας. Στην εργασία υιοθετούνται ως μεθοδολογικά εργαλεία η Ανάλυση Συνομιλίας, που εστιάζει στη διεπίδραση των ομιλητριών/τών, και οι έμφυλες κατηγορίες μέλους, ως εξειδίκευση της Ανάλυσης Κατηγοριών Μέλους στα ζητήματα φύλου και σεξουαλικότητας. Μέσα από τρεις συνεντεύξεις, διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο κατασκευάζονται οι έμφυλες ταυτότητες πέντε τρανς γυναικών (Πάολα, Καρλότα, Ραφαέλα, Τζούλη, Τζένη), εξετάζοντας τα γλωσσικά μέσα αυτοπροσδιορισμού τους, αλλά και ετεροπροσδιορισμού τους από τις/τους τρεις δημοσιογράφους. Επίσης, δίνεται έμφαση στις χρησιμοποιούμενες έμφυλες κατηγορίες μέλους, με σκοπό την ανάδειξη των ιδεολογιών φύλου των συμμετεχουσών και του ρόλου τους στη διατήρηση ή την αμφισβήτηση της κυρίαρχης έμφυλης τάξης. Από την ανάλυση των συνεντεύξεων και τη σύγκρισή τους με τις γλωσσικές πρακτικές που χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες ελληνικές κουίρ κοινότητες, προκύπτει ότι ο τρόπος αυτοπροσδιορισμού των τρανς γυναικών μέσα από τις συγκεκριμένες συνεντεύξεις κατά την περίοδο 1990-1996 αφενός είναι εντελώς διαφορετικός από αυτόν των σύγχρονων τρανς υποκειμένων και αφετέρου ότι παρουσιάζει ποικιλία, με την κάθε τρανς γυναίκα να οικοδομεί διαφορετικά την έμφυλη ταυτότητά της, με διαφορετικές και αντιφατικές ιδεολογίες φύλου.

This study examines the way in which trans identities are constructed through Greek television programs between 1990 and 1996. The theoretical framework of the paper analyzes biological and social gender as socially constructed categories, the concept of the dominant gender order as a system that hierarchizes individuals, as well as the term queer. Within the framework of the social constructionist approach, language is viewed as a social practice through which identities are constructed. These identities are understood to be fluid and constantly performed. The study also describes the role of sexist and homotransphobic language in the perpetuation of the dominant gender order. The linguistic means utilized by the subjects for the construction of gender identities are presented, with emphasis on morphology (grammatical gender) and vocabulary. Indicatively, through samples of contemporary Greek queer and feminist discourse, certain linguistic patterns that contemporary queer groups follow for their self-definition emerge. Subsequently, the role played by interviews as mass culture texts in shaping public attitudes towards issues of gender and sexuality is highlighted. The study adopts Conversation Analysis as a methodological tool, focusing on the speakers’ interaction, and gender membership categories, as a specialization of Membership Categorization Analysis on issues of gender and sexuality. Three interviews are analyzed to explore the way in which the gender identities of five trans women (Paola, Karlota, Rafaela, Julie, Jenny) are constructed, examining the linguistic means of their self-identification, but also their other-identification by the three journalists. Emphasis is also placed on the gender membership categories used, with the aim of highlighting the gender ideologies of the participants and their role in maintaining or challenging the dominant gender order. The analysis of the interviews and their comparison with the linguistic practices that characterize contemporary Greek queer communities, reveals that the way trans women self-identify in these interviews from 1990 to 1996 is completely different from that of contemporary trans subjects. Furthermore, it shows each trans woman constructs her gender identity differently, with different and contradictory gender ideologies.