ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η παρούσα εργασία άπτεται της ανάδειξης κάποιων αναπαραστάσεων της κινητικής αναπηρίας στον δημοσιογραφικό λόγο. Πιο συγκεκριμένα, ερευνώνται κείμενα από την ψηφιακή αρθρογραφία, πού ή αποτυπώνουν την αναπηρία με πιο παραδοσιακό λόγο (πιο στιγματιστικά), είτε την σκιαγραφούν κυρίως ως πηγή έμπνευσης για τον υπόλοιπο πληθυσμό. Επιδιώκεται, λοιπόν, να παρουσιαστεί πώς οικοδομούνται με γλωσσικούς και εικονιστικούς πόρους οι εν λόγω αναπαραστάσεις στα δημοσιογραφικά κείμενα, αλλά και να υπογραμμιστεί ότι η ανάδειξη της φαινομενικά θετικής αναπαράστασης ενός ατόμου με αναπηρία και της προσπάθειάς του να υιοθετήσει τον  αρτιμελισμό, λειτουργεί σε βάρος της αποδοχής και της συμπερίληψής του, μιας και η δυσκολία του δεν παρουσιάζεται στην πραγματική της διάσταση, αλλά ως μέσο για να προκληθεί ο οίκτος και ο θαυμασμός για το άτομο αυτό. Η κειμενική ανάλυση εδράζεται στις αρχές της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου και ως μεθοδολογικά εργαλεία επιστρατεύονται η κοινωνιογνωσιακή προσέγγιση του Van Dijk και η Γραμματική του Οπτικού Σχεδιασμού των Kress και Van Leeuwen για τα οπτικά μέρη. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο δημοσιογραφικός λόγος δεν είναι ουδέτερος και τα Μ.Μ.Ε. συμβάλλουν στην καλλιέργεια της κριτικής γλωσσικής επίγνωσης, προτείνεται η διδασκαλία δύο άρθρων από το υλικό που βασίζεται στο μοντέλο των Πολυγραμματισμών. Στόχος της διδακτικής πρότασης είναι η διερεύνηση της προσέγγισης της αναπηρίας στα δημοσιογραφικά κείμενα και η καλλιέργεια της κριτικής στάσης των μαθητών/τριών στις αναπαραγόμενες αναπαραστάσεις αυτής, ακόμη κι αν αποτυπώνεται με επιφανειακά προοδευτικό λόγο και θετική διατύπωση. Απώτερος στόχος της διδακτικής πρότασης είναι η αποδοχή εκ μέρους των παιδιών της διαφορετικότητας και ο αποχρωματισμός των στερεοτυπικών αντιλήψεων στον σχολικό χώρο και στην κοινωνία ακολούθως.

ABSTRACT

This paper focuses on highlighting some representations of physical disability in journalistic discourse. More specifically, texts from digital journalism are recearched, which either depict disability in a more traditional (more stigmatizing) manner, or portray it mainly as a source of inspiration for the rest of the population. The aim is, therefore, to present how these representations are constructed in journalistic texts using linguistic and figurative resources, but also to underline that the emergence of the seemingly positive representation of a person with a disability and his attempt to adopt literacy, it works to the detriment of his acceptance and inclusion, since his difficulty is not presented in its true dimension, but as a means to evoke pity and admiration for this person. The textual analysis is based on the principles of Critical Discourse Analysis and the methodological tools employed are Van Dijk's sociocognitive approach and Kress and Van Leeuwen's Visual Disign Grammar for the visual parts. Taking into account that journalistic discourse is not neutral and the media contribute to the cultivation of critical linguistic awareness, it is proposed to teach two articles from the content analyzed based on the Multiliteracies model. The aim of the teaching proposal is to investigate the approach to disability in journalistic texts and to cultivate students' critical attidute towards the reproduced represantations of it, even if is expressed with superficially progressive discourse and positive wording. The ultimate goal of the teaching proposal is the acceptance of diversity by children and the critical discussing of stereotypes in the school environment and subsequently in society.