Η Εκκλησία στον καιρό της πανδημίας του κορωνοϊού και μετά από αυτή. Ανιχνεύσεις σχετικά με την αναστήλωση του ανθρώπινου προσώπου μέσα από τον διάλογο θεολογίας και επιστήμης

The Church in the Time of the Coronavirus Pandemic and After: Explorations on the Restoration of the Human Person through the Dialogue between Theology and Science (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΑΝΑΓΟΔΗΜΟΣ
  3. Σπουδές στην Ορθόδοξη Θεολογία (ΟΡΘ)
  4. 27 Σεπτεμβρίου 2025
  5. Ελληνικά
  6. 499
  7. Ασπρούλης, Νικόλαος
  8. π. Χριστόφορος Χρόνης
  9. COVID19 | Ορθόδοξη Εκκλησία | θεολογία του προσώπου | διάλογος θεολογίας-επιστήμης | εκκλησιαστική κρίση | θεία ευχαριστία | ψηφιακή λατρεία | κοινοτική αλληλεγγύη
  10. Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία ΟΡΘΔΕ
  11. 153
  12. 520
  13. Κείμενο χωρίς πίνακες, διαγράμματα ή παραρτήματα· περιλαμβάνει γλωσσάριο όρων και βιβλιογραφία σε τρία μέρη.
    • Η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή διερευνά τη θεολογική απάντηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην πανδημία του COVID-19, εστιάζοντας στο κεντρικό ζήτημα της «αναστήλωσης του ανθρώπινου προσώπου» μέσα από τον διάλογο θεολογίας και επιστήμης. Η έρευνα αναλύει πώς η πρωτοφανής υγειονομική κρίση έθεσε σε δοκιμασία την εκκλησιαστική ζωή και οδήγησε στη θεολογική επαναξιολόγηση θεμελιωδών πεποιθήσεων και πρακτικών. Η μελέτη στηρίζεται σε δομημένη κριτική βιβλιογραφική ανασκόπηση και ποιοτική ερμηνευτική ανάλυση και εξετάζει τέσσερις βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την επιδημιολογική διάσταση της πανδημίας και τις κοινωνικές της επιπτώσεις, ο δεύτερος τις διαφορετικές αντιδράσεις των θρησκευτικών κοινοτήτων με έμφαση στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ο τρίτος τις πρακτικές μεταβολές στην εκκλησιαστική ζωή και τον ρόλο της τεχνολογίας στη λατρεία. Ο τέταρτος επιχειρεί θεολογική αποτίμηση, με επίκεντρο τη θεολογία του προσώπου, τη Θεία Ευχαριστία και την κοινωνική διακονία. Η έρευνα καταλήγει σε τρεις βασικές θεολογικές διαπιστώσεις: την αλληλεξάρτηση και την κοινή ανθρώπινη φύση, την αναθεώρηση της σχέσεως επιστήμης και πίστεως και την επανανακάλυψη της εσχατολογικής διαστάσεως της χριστιανικής ζωής. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο χριστολογικό ερώτημα που έθεσε η πανδημία σχετικά με τη σωματικότητα της λατρείας και την υλικότητα των Τιμίων Δώρων, καθώς και στον κίνδυνο δοκητικών ή μονοφυσιτικών ερμηνειών όταν η θεία παρουσία νοείται ως κατάργηση των φυσικών ιδιοτήτων της κτιστής πραγματικότητας· η χριστολογική αυτή αναλογία λειτουργεί ρυθμιστικά, ως κριτήριο αποφυγής δύο αντίθετων αναγωγών, και δεν συνιστά οντολογική περιγραφή των Τιμίων Δώρων. Η μελέτη δείχνει ότι η πανδημία δοκίμασε τη διαχρονική αξία της ορθόδοξης θεολογίας του προσώπου και της ευχαριστιακής εκκλησιολογίας, ενώ παράλληλα κατέστησε εμφανή την ανάγκη για νέες θεολογικές προσεγγίσεις στη σχέση με την τεχνολογία και την επιστημονική γνώση. Οι κύριες προκλήσεις που προκύπτουν περιλαμβάνουν την ανάγκη για επικαιροποιημένη θεολογική απάντηση στις σύγχρονες κρίσεις, την αναζωογόνηση της κοινοτικής διάστασης της εκκλησιαστικής ζωής και την ενδυνάμωση του διαλόγου μεταξύ θεολογίας και άλλων επιστημονικών κλάδων. Προς αντιμετώπιση αυτών, η διατριβή προτείνει την ανάπτυξη ολοκληρωμένης θεολογίας των κρίσεων, την ενίσχυση της ποιμαντικής ετοιμότητας και τη δημιουργία νέων μορφών εκκλησιαστικής παρουσίας που συνδυάζουν παράδοση και καινοτομία. Η έρευνα καταλήγει ότι η ορθόδοξη παράδοση διαθέτει τους θεολογικούς πόρους για την αντιμετώπιση κρίσεων του τύπου αυτού, υπό την προϋπόθεση ότι συνδυάζει την πιστότητα στην παράδοση με τη δημιουργική προσαρμογή. Δεν υποστηρίζεται, ωστόσο, ότι η πανδημία επέφερε συνολική ανανέωση της εκκλησιαστικής ζωής· τέτοιο συμπέρασμα θα απαιτούσε εμπειρικά δεδομένα τα οποία η παρούσα μελέτη δεν διαθέτει.
    • This Master's thesis investigates the theological response of the Orthodox Church to the COVID-19 pandemic, focusing on the central issue of «restoration of the human person» through the dialogue between theology and science. The research analyzes how the unprecedented health crisis functioned as a catalyst for the reshaping of ecclesiastical life and the theological reevaluation of fundamental beliefs and practices. The study is based on a structured critical literature review and qualitative interpretive analysis and examines four main axes. The first concerns the epidemiological dimension of the pandemic and its social impacts; the second, the different responses of religious communities, with emphasis on the Orthodox Church; the third, the practical changes in ecclesiastical life and the role of technology in worship. The fourth undertakes a theological assessment, focusing on the theology of the person, the Divine Eucharist, and social ministry. The research points to three principal theological findings: the highlighting of interdependence and common human nature, the revision of the relationship between science and faith, and the rediscovery of the eschatological dimension of Christian life. Particular emphasis is placed on the christological question raised by the pandemic concerning the bodily dimension of worship and the materiality of the Holy Gifts, as well as on the risk of docetic or monophysite interpretations when divine presence is understood as the abolition of the natural properties of created reality; this christological analogy functions regulatively, as a criterion for avoiding two opposite reductions, and does not constitute an ontological description of the Holy Gifts. The study demonstrates that the pandemic tested the enduring value of Orthodox theology of the person and Eucharistic ecclesiology, while simultaneously highlighting the need for new theological approaches to the relationship with technology and scientific knowledge. The main challenges that emerge include the need for an updated theological response to contemporary crises, the revitalization of the communal dimension of ecclesiastical life, and the strengthening of dialogue between theology and other scientific fields. To address these, the dissertation proposes the development of a comprehensive theology of crises, the enhancement of pastoral preparedness, and the creation of new forms of ecclesiastical presence that combine tradition and innovation. The research concludes that the Orthodox tradition possesses the theological resources to address crises of this kind, provided that fidelity to tradition is combined with creative adaptation. It is not claimed, however, that the pandemic brought about an overall renewal of ecclesial life; such a conclusion would require empirical data which the present study does not possess.
  15. Hellenic Open University
  16. Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές