Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την πολιτιστική πολιτική και τη διοικητική διαχείριση που ανέπτυξε το Εθνικό Θέατρο, μέσω κοινωνικών δράσεων στα ελληνικά Κέντρα Κράτησης κατά την περίοδο 2015–2025. Αντικείμενο της έρευνας αποτελεί η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο ένας δημόσιος πολιτιστικός οργανισμός δύναται να λειτουργήσει ως φορέας κοινωνικής παρέμβασης, αξιοποιώντας το θέατρο ως μέσο πολιτιστικής συμμετοχής, κοινωνικής ενδυνάμωσης και υποστήριξης ατόμων που βιώνουν συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού και εγκλεισμού.

Η μελέτη εστιάζει, τόσο στις θεατρικές παραστάσεις που παρουσιάστηκαν εντός σωφρονιστικών καταστημάτων, όσο και στα θεατρικά εργαστήρια με συμμετοχή κρατουμένων, τα οποία οδήγησαν στη δημιουργία και παρουσίαση θεατρικών παραγωγών. Παράλληλα, αναλύονται οι οργανωτικές, διοικητικές και θεσμικές παράμετροι που επηρέασαν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των συγκεκριμένων δράσεων, όπως οι συνεργασίες με κοινωνικούς και θεραπευτικούς φορείς, οι ιδιαιτερότητες του σωφρονιστικού πλαισίου, οι συνθήκες πρόσβασης και οι περιορισμοί που προκύπτουν κατά την εφαρμογή πολιτιστικών παρεμβάσεων σε περιβάλλοντα εγκλεισμού.

Η έρευνα βασίστηκε σε ποιοτική μεθοδολογική προσέγγιση και αξιοποίησε ημιδομημένες συνεντεύξεις με καλλιτεχνικούς συντελεστές, πρώην κρατούμενους που συμμετείχαν σε θεατρικά εργαστήρια είτε παρακολούθησαν θεατρική παράσταση εντός καταστημάτων κράτησης,  στέλεχος του ΚΕΘΕΑ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ, στέλεχος Εκπαιδευτικών δομών εντός καταστημάτων κράτησης και στέλεχος του Εθνικού Θεάτρου. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ανάλυση επιστημονικής βιβλιογραφίας, θεσμικών κειμένων, απολογισμών δράσεων, δημοσιευμένων συνεντεύξεων και αρχειακού υλικού σχετικού με την πολιτιστική πολιτική, το εφαρμοσμένο θέατρο και τις κοινωνικές πολιτιστικές δράσεις σε σωφρονιστικά ιδρύματα.

Τα ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι οι θεατρικές δράσεις συνέβαλαν ουσιαστικά στην ενίσχυση της δημιουργικής έκφρασης, της αυτοαντίληψης και της κοινωνικής συμμετοχής των κρατουμένων. Ιδιαίτερα τα θεατρικά εργαστήρια λειτούργησαν ως πεδία συλλογικής δημιουργίας, επικοινωνίας και προσωπικής ενδυνάμωσης, ενώ παράλληλα ενίσχυσαν την ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης και συνεργασίας. Παράλληλα, η έρευνα ανέδειξε τις οργανωτικές δυσκολίες και τους θεσμικούς περιορισμούς που συνοδεύουν την εφαρμογή πολιτιστικών προγραμμάτων σε σωφρονιστικά περιβάλλοντα, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για σταθερές διατομεακές συνεργασίες και συστηματική θεσμική υποστήριξη.

Η εργασία ολοκληρώνεται με τη διεξαγωγή συμπερασμάτων και τη διατύπωση προτάσεων για την αποτελεσματικότερη ενσωμάτωση κοινωνικών δράσεων στη σύγχρονη ελληνική πολιτιστική πολιτική.

This master’s thesis examines the cultural policy and arts management developed by the National Theatre of Greece through social initiatives implemented in Greek correctional facilities during the  period 2015-2025. The scope of the research focuses on investigating how a public cultural organisation can function as an agent of social intervention, by using theatre as a means of cultural participation, social empowerment, and support for individuals experiencing conditions of social exclusion and incarceration.

The study focuses both on theatre performances presented inside correctional facilities and on theatre workshops involving inmates, which culminated in the creation and presentation of theatrical productions. Concurrently, it analyzes the organizational, administrative, and institutional parameters that influenced the design and implementation of these specific actions. These include collaborations with social and therapeutic agencies, the particularities of the correctional framework, conditions of access, and the constraints that arise when applying cultural interventions within carceral environments.

The research adopted a qualitative methodological approach and drew on semi-structured interviews with artistic contributors, formerly incarcerated individuals who had participated in theatre workshops or attended theatrical performances within detention facilities, a representative of "KETHEA EN DRASEI", a representative of educational structures operating within detention facilities and a member of the National Theatre of Greece. Furthermore, analysis was conducted on academic literature, institutional documents, action reports, published interviews, and archival material related to cultural policy, applied theatre, and social cultural initiatives in correctional institutions.

The findings of the research demonstrate that the theatrical activities substantially contributed to enhancing the inmates' creative expression, self-perception, and social participation. In particular, the theatre workshops functioned as fields of collective creation, communication, and personal empowerment, while simultaneously fostering the development of relations of trust and cooperation.
At the same time, the study highlighted the organizational difficulties and institutional limitations that accompany the implementation of cultural programs in correctional environments, confirming the need for stable cross-sectoral collaborations and systematic institutional support.

The thesis concludes with the formulation of conclusions and recommendations for the more effective integration of social actions into contemporary Greek cultural policy.