This thesis focuses on protecting Hagia Sophia in Istanbul from the effects of seismic activity. Boasting a 1.500-year history and unique Byzantine architecture that remains impressive to this day, it is one of the world’s most significant cultural heritage monuments. It has long been studied by engineers worldwide, and its preservation requires a meticulous approach given its vulnerability to earthquakes. The area in which the Hagia Sophia is located is well known for its high seismic activity, which has repeatedly damaged the monument throughout history. Istanbul lies near the North Anatolian Fault, one of the world’s most active faults, and is therefore one of the most seismically active regions in the world. The monument’s architecture is complex and unique, combining a massive central dome, semi-domes, arches and massive piers. This study aims to formulate an action plan exploring conservation approaches designed to enhance seismic resilience without compromising the monument’s historical integrity. The methodology integrates detailed historical documentation and an evaluation of strenghthening interventions, as well as the building’s history of earthquake-related damage. The immediate objective is to mitigate and control seismic risk. This study will contribute to the sustainable preservation of Hagia Sophia, an integral part of world history. Finally, the thesis proposes a practical action plan covering the various stages of a seismic event and its management, providing a framework for long-term preservation in the face of seismic threats.

Η παρούσα Διπλωματική ασχολείται με την προστασία της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη από τις επιπτώσεις της σεισμικής δραστηριότητας. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα παγκόσμια μνημεία της Πολιτιστικής κληρονομιάς. Αποτελείται από μια ιστορία 1.500 χρόνων και μία μοναδική Βυζαντινή αρχιτεκτονική που εντυπωσιάζει ακόμη και σήμερα. Έχει υπάρξει στο επίκεντρο των μελετών εδώ και πολλά χρόνια από πολλούς μηχανικούς ανά τον κόσμο ενώ η προστασία του χρειάζεται λεπτομερή χειρισμό καθώς πρόκειται για ένα ευάλωτο σεισμικά μνημείο. Η περιοχή όπου βρίσκεται η Αγία Σοφία είναι ευρέως γνωστή για την υψηλή σεισμική δραστηριότητα της και από τους ιστορικούς ακόμα χρόνους έχει επιβαρύνει το μνημείο με επανειλημμένες ζημιές. Η Κωνσταντινούπολη είναι μία από τις πιο σεισμογενείς περιοχές στο κόσμο, καθώς βρίσκεται κοντά στο Ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας το οποίο είναι από τα πιο ενεργά. Η σύνθετη αρχιτεκτονική του είναι μοναδική καθώς συνδυάζει έναν κεντρικό τεράστιο τρούλο, ημιθόλους, καμάρες και ογκώδης πεσσούς. Η παρούσα μελέτη στοχεύει σε ένα σχέδιο δράσης που διερευνά προσεγγίσεις συντήρησης που στοχεύουν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας στους σεισμούς χωρίς να αλλοιωθεί η ιστορική ακεραιότητα του μνημείου. Η μεθοδολογία ενσωματώνει την αναλυτική ιστορική τεκμηρίωση, την παλαιότερη παθολογία του κτιρίου λόγω των σεισμών και την αξιολόγηση επεμβάσεων ενίσχυσης. Άμεσος στόχος είναι ο μετριασμός και έλεγχος του σεισμικού κινδύνου. Η μελέτη συμβάλλει στη βιώσιμη διατήρηση της Αγίας Σοφίας ως ένα μνημείο που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι στην παγκόσμια ιστορία. Τέλος, η Διατριβή προτείνει ένα πρακτικό σχέδιο δράσης για τα στάδια του σεισμού και της διαχείρισης του, παρέχοντας ένα πλαίσιο για τη μακροπρόθεσμη διατήρηση ενόψει σεισμικών απειλών.