Η παρούσα εργασία μελετά τον ρόλο των πολιτιστικών κέντρων στην τοπική ανάπτυξη, εστιάζοντας στη μελέτη περίπτωσης του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Ανατολικής Μάνης (ΚΠΑΜ). Σκοπός της έρευνας είναι να διερευνήσει τις αντιλήψεις και εμπειρίες των κατοίκων, των επισκεπτών και των αρμόδιων του ΚΠΑΜ σχετικά με τον ρόλο του στην τοπική ανάπτυξη. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, ο πολιτισμός επιδρά στην τοπική ανάπτυξη ποικιλοτρόπως, προσφέροντας πολλαπλά κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη. Τα πολιτιστικά κέντρα έχουν καίριο ρόλο στην προσπάθεια αυτή, αποτελώντας σημαντικούς φορείς πολιτισμού, εκπαίδευσης και ψυχαγωγίας στις σύγχρονες κοινωνίες. Το Κέντρο Πολιτισμού του Δήμου Ανατολικής Μάνης (ΚΠΑΜ), το οποίο μελετήθηκε στην παρούσα έρευνα, είναι ένα σύγχρονο μουσείο πόλης, που μιλά για την Μάνη, την ιστορία και τους ανθρώπους της. Για τη διενέργεια της ερευνητικής διαδικασίας στην παρούσα εργασία, εφαρμόστηκε η μικτή μέθοδος έρευνας. Συγκεκριμένα, συλλέχθηκαν ποσοτικά δεδομένα μέσω δυο ερωτηματολογίων (ένα προς τους κατοίκους της περιοχής και ένα προς τους επισκέπτες του ΚΠΑΜ) και ποιοτικά δεδομένα, μέσω συνεντεύξεων προς εργαζομένους του ΚΠΑΜ. Στην έρευνα συμμετείχαν 90 επισκέπτες του ΚΠΑΜ, 37 κάτοικοι της περιοχής του Γυθείου και 4 εργαζόμενοι του ΚΠΑΜ. Τα ερευνητικά εργαλεία σχεδιάστηκαν σε μορφή Google Forms και προωθήθηκαν ηλεκτρονικά στα δείγματα. Η έρευνα είχε διάρκεια δύο μήνες (αρχές Φεβρουαρίου έως αρχές Απριλίου 2026). Όλα τα δεδομένα συλλέχθηκαν σε φύλλα excel στη Φόρμα Google και ακολούθησε η ανάλυση και παρουσίαση των αποτελεσμάτων στο στατιστικό πρόγραμμα SPSSv21. Από τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας διαπιστώθηκε ότι είναι θετική η αξιολόγηση των επισκεπτών για την ποιότητα των υποδομών του ΚΠΑΜ, όπως και ο βαθμός ικανοποίησής τους. Ακόμη, αναγνωρίζουν τη συμβολή του Κέντρου στην ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας και της αυθεντικότητας της περιοχής. Αναφορικά με τους κατοίκους, δε φάνηκε να αντιλαμβάνονται ισχυρά ότι το ΚΠΑΜ αποτελεί παράγοντα ενίσχυσης της τοπικής ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής και της οικονομικής ευημερίας του τόπου τους. Συγκεκριμένα, φάνηκε να αντιλαμβάνονται το ΚΠΑΜ περισσότερο ως έναν παθητικό πολιτιστικό πόρο και λιγότερο ως έναν ενεργό μοχλό κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης. Οι κάτοικοι δεν φαίνεται να έχουν βιώσει ακόμη τα πολλαπλασιαστικά οφέλη που μπορεί να προσφέρει ένας τέτοιος οργανισμός. Τέλος, σύμφωνα με τα στελέχη, το ΚΠΑΜ έχει ένα ισχυρό όραμα και ο ρόλος του είναι αξιοσημείωτος για την τοπική ανάπτυξη, αλλά αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια, ιδίως στο ζήτημα στελέχωσης του ανθρώπινου δυναμικού και στο ζήτημα του εκσυγχρονισμού των υποδομών του (εργαστήρια, ψηφιακή βιβλιοθήκη). Για τη βιωσιμότητα του Κέντρου, οι στρατηγικές θα πρέπει να εστιάσουν στην εξωστρέφεια του Κέντρου, στην ψηφιακή του ανάπτυξη και στη θωράκιση του σε ότι αφορά στο ανθρώπινο δυναμικό.

This thesis studies the role of cultural centers in local development, focusing on the case study of the Cultural Center of the Municipality of Eastern Mani (KPAM).

The purpose of the research is to explore the perceptions and experiences of residents, visitors and employees of the KPAM regarding its role in local development. According to literature, culture in fluencies local development in various ways, offering multiple social, economic and environmental benefits. Cultural centers have a key role in this effort, constituting important cultural, educational and entertainment institutions in modern societies. KPAM, which was studied in this research, is a modern cultural center that refers to Mani, its history and its people. The present research process was based on the mixed research method. Specifically, quantitative data were collected through two questionnaires (one to the residents of the area and one to the visitors of the KPAM) and qualitative data, through interviews with KPAM employees. The survey was attended by 90 visitors of the KPAM, 37 residents of the Gytheio area and 4 employees of KPAM. The research tools were designed in Google Forms format and were electronically for warded to the samples. The survey lasted two months (early February to early April 2026). All data were collected in excel sheets and results were analyzed and presented in the SPSS v21 statistical program. The results of this survey showed that the visitors' evaluation of the quality of the KPAM infrastructure and their degree of satisfaction are both positive. Furthermore, they recognize the center's contribution to the promotion of its cultural identity and authenticity. Regarding the residents, they did not seem to strongly perceive that the KPAM is a factor in local development, social cohesion and economic prosperity of their place. Specifically, they seemed to perceive KPAM more as a passive cultural resource and less as in active lever for socio-economic development.

The residents do not seem to have yet experienced the multiplier effects that such an organization can offer. Finally, according to the employees, the KPAM has a strong vision and its role is not able for local development, but it faces significant obstacles, especially in the issue of staffing human resources and the issue of modernizing its infrastructure (laboratories, digital library). For the sustainability of the Center, strategies must focus on the extroversion of the Center, its digital development and its shielding in terms of human resources.