Περίληψη

Η παρούσα εργασία εξετάζει την πολιτιστική πολιτική των μουσείων στην Ελλάδα μέσα από μια συγκριτική ανάλυση μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών, εστιάζοντας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Η μελέτη υιοθετεί μικτή μεθοδολογική προσέγγιση, συνδυάζοντας ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα. Συγκεκριμένα, η ποσοτική έρευνα βασίζεται σε δείγμα 100 ερωτηματολογίων που διανεμήθηκαν επιτόπου στους επισκέπτες των δύο μουσείων, ενώ η ποιοτική διερεύνηση πραγματοποιήθηκε μέσω ημι-δομημένων συνεντεύξεων με δύο στελέχη, ένα από κάθε μουσείο.

Στόχος της έρευνας είναι να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο η διοίκηση, η χρηματοδότηση, οι θεσμικοί περιορισμοί και οι στρατηγικές επιλογές επηρεάζουν την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, την εμπειρία των επισκεπτών και τον ευρύτερο κοινωνικό ρόλο των μουσείων. Τα αποτελέσματα της ποσοτικής ανάλυσης δείχνουν ότι τα ιδιωτικά μουσεία παρουσιάζουν υψηλότερες επιδόσεις σε ζητήματα οργάνωσης, ψηφιακών υπηρεσιών και συνολικής εμπειρίας επισκέπτη, ενώ τα δημόσια μουσεία εμφανίζουν ισχυρότερη σύνδεση με την πολιτιστική κληρονομιά, την εκπαιδευτική αποστολή και τη διασφάλιση της καθολικής πρόσβασης στον πολιτισμό.

Παράλληλα, η ανάλυση των συνεντεύξεων αναδεικνύει ότι, παρά τις διαφορές στο διοικητικό και θεσμικό πλαίσιο, και οι δύο τύποι μουσείων αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις, όπως η περιορισμένη διαθεσιμότητα πόρων, η ανάγκη εκσυγχρονισμού των υπηρεσιών και η ενίσχυση της σχέσης με το κοινό και την τοπική κοινωνία. Η συγκριτική προσέγγιση καταδεικνύει ότι η πολιτιστική πολιτική —είτε ασκείται μέσω κρατικών μηχανισμών είτε μέσω ιδιωτικών πρωτοβουλιών— διαμορφώνει ουσιαστικά τη λειτουργία των οργανισμών και την εμπειρία του επισκέπτη.

Η εργασία συμβάλλει στην κατανόηση των δυνατοτήτων και των περιορισμών του ελληνικού μουσειακού τομέα, προσφέροντας χρήσιμα συμπεράσματα για τον στρατηγικό σχεδιασμό, τη βελτίωση της ποιότητας υπηρεσιών και την ενίσχυση της ανταπόκρισης των μουσείων στις σύγχρονες κοινωνικές και πολιτιστικές απαιτήσεις.

Λέξεις-Κλειδιά

Μουσεία, Πολιτιστική Πολιτική, Δημόσια και Ιδιωτικά Μουσεία, Ποιότητα Υπηρεσιών, Εμπειρία Επισκέπτη, SERVQUAL, Μουσειακή Διοίκηση, Ψηφιακές Υπηρεσίες, Πολιτιστική Ανάπτυξη, Μουσειολογία.

Abstract

This thesis examines cultural policy in museums in Greece through a comparative analysis of public and private institutions, focusing on the National Archaeological Museum and the Museum of Cycladic Art. The study adopts a mixed-methods approach, combining quantitative and qualitative data. The quantitative research is based on a sample of 100 questionnaires distributed on-site to visitors of the two museums, while the qualitative component consists of semi-structured interviews with two executives, one from each museum.

The aim of the study is to explore how management structures, funding models, institutional constraints, and strategic choices influence the quality of services provided, the visitor experience, and the broader social role of museums. The findings of the quantitative analysis indicate that private museums demonstrate higher performance in areas such as organization, digital services, and overall visitor experience, whereas public museums maintain a stronger connection to cultural heritage, educational mission, and the principle of universal access to culture.

At the same time, the interview analysis reveals that, despite differences in administrative and institutional frameworks, both types of museums face common challenges, including limited resources, the need for modernization, and the strengthening of their relationship with audiences and local communities. The comparative approach highlights that cultural policy—whether implemented through state mechanisms or private initiatives—plays a decisive role in shaping institutional operation and visitor experience.

This thesis contributes to a deeper understanding of the strengths and limitations of the Greek museum sector, offering useful insights for strategic planning, service quality improvement, and the enhancement of museums’ responsiveness to contemporary social and cultural demands.

Keywords

Museums, Cultural Policy, Public and Private Museums, Service Quality, Visitor Experience, SERVQUAL, Museum Management, Digital Services, Cultural Development, Museology.