Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο του χρηματοοικονομικού ρίσκου και των περιστατικών απάτης που εμφανίζονται στις τραπεζικές συναλλαγές, με έμφαση στις ψηφιακές πληρωμές και στα σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα διαχείρισής τους. Αρχικά, παρουσιάζεται το θεωρητικό υπόβαθρο που αφορά τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να προκύψει ρίσκο ή να εκδηλωθεί μια μορφή απάτης σε συναλλαγές μεγάλου οικονομικού ύψους, καθώς και οι γενικότερες κατηγορίες απατών που συναντώνται στον τραπεζικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτό αναλύονται οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι κάτοχοι καρτών, οι επιχειρήσεις και οι χρήστες της διαδικτυακής τραπεζικής, τα είδη των απατών που καταγράφονται συχνότερα, καθώς και βασικοί μηχανισμοί πρόληψης και αντιμετώπισής τους.

Σε πρακτικό επίπεδο, η εργασία εστιάζει σε ένα συγκεκριμένο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, το σύστημα ψηφιακών πληρωμών NBG Pay της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, καθώς και σε ορισμένες από τις συνεργαζόμενες επιχειρήσεις του. Εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι επιχειρήσεις αυτές μπορεί να αποτελέσουν στόχο ηλεκτρονικής απάτης, με συνέπεια οικονομικές απώλειες τόσο για τις ίδιες όσο και για την τράπεζα. Παρουσιάζονται επίσης οι διαδικασίες ελέγχου που εφαρμόζονται για την ανίχνευση και αποτροπή ύποπτων συναλλαγών, καθώς και τα συστήματα που ενεργοποιούνται μετά την εμφάνιση περιστατικών απάτης, με στόχο την αποφυγή ή τη μείωση της ζημίας.

Τέλος, πραγματοποιείται ανάλυση της επίδρασης που είχε η περίοδος της πανδημίας COVID-19 στην εξέλιξη των ηλεκτρονικών πληρωμών διεθνώς, μέσα από τη μελέτη δεδομένων από περίπου 15 ευρωπαϊκές χώρες. Εξετάζεται η αύξηση του όγκου των ψηφιακών συναλλαγών, η μεταβολή του σχετικού ρίσκου και η συχνότητα εμφάνισης απατών κατά την περίοδο αυτή και στα επόμενα χρόνια. Τα ευρήματα της έρευνας συμβάλλουν στην κατανόηση των σύγχρονων προκλήσεων στον τομέα των ηλεκτρονικών πληρωμών και στη διαμόρφωση προτάσεων για πιο αποτελεσματικούς μηχανισμούς πρόληψης και διαχείρισης κινδύνου

This dissertation examines the phenomenon of financial risk and fraud in banking transactions, with a particular emphasis on digital payments and the modern electronic systems that support them. Initially, the study presents the theoretical framework concerning the ways in which risk or fraudulent activity may arise in high-value transactions, along with the general categories of fraud encountered within the banking sector. In this context, the analysis covers the risks faced by cardholders, businesses, and online banking users, the most common types of fraud, and the principal mechanisms used for prevention and detection.

At a practical level, the research focuses on a specific financial institution, the NBG Pay digital payment system of the National Bank of Greece, as well as selected partner businesses. The study investigates how these enterprises may become targets of electronic fraud, resulting in financial losses either for the businesses themselves or for the bank. Moreover, the procedures implemented for monitoring, identifying, and preventing suspicious transactions are presented, together with the systems activated after a fraud incident to mitigate or avoid financial damage.

Finally, the dissertation analyzes the impact of the COVID-19 period on the development of digital payments across approximately 15 European countries. The research examines the increase in transaction volumes, the changes in associated risk levels, and the frequency of fraud incidents during and after the pandemic. The findings contribute to a deeper understanding of the contemporary challenges in electronic payments and support the formulation of proposals for more effective risk-management and fraud - prevention mechanisms.