Φυσικές Επιστήμες: Ιστορία, Επιστημολογία και Εκπαιδευτική Μεθοδολογία/ ΚΦΕ60
9
96
Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διερευνήσει αν και με ποιους όρους η διδασκαλία των φυσικών επιστημών μπορεί να επανασχεδιαστεί υπό το πρίσμα της Κριτικής Παιδαγωγικής, μετατοπίζοντας τόσο τον τρόπο διδασκαλίας προς μια διαλογική κατεύθυνση όσο και τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα προς την ανάπτυξη της κριτικής συνείδησης. Αφετηρία αποτελεί η θέση ότι καμία εκπαιδευτική πράξη δεν είναι ουδέτερη, και ότι οι φυσικές επιστήμες, λόγω της φαινομενικής αντικειμενικότητάς τους, συνιστούν τη δυσκολότερη αλλά και την πιο αποκαλυπτική περίπτωση για τον έλεγχο αυτής της θέσης. Η εργασία είναι κατά βάση βιβλιογραφική. Αντί για συστηματική ανασκόπηση μετρήσιμων ευρημάτων, επιχειρεί μια κριτική ανασυγκρότηση και διαλεκτική σύνθεση της σχετικής θεωρητικής παράδοσης, οργανωμένη γύρω από τέσσερις άξονες: τον αναπαραγωγικό ρόλο του σχολείου, την επίδραση του κοινωνικού και ιστορικού πλαισίου στην παραγωγή της γνώσης, την επιστημολογική φύση και τη διδακτική μετάθεση της γνώσης στις φυσικές επιστήμες και τη συμβολή της Κριτικής Παιδαγωγικής στη συγκρότηση δημοκρατικών μαθησιακών περιβαλλόντων. Η ανάλυση κινείται από τη μαρξική έννοια της παραγωγής και τη Σχολή της Φρανκφούρτης προς τον Freire και τις θεωρίες της αντίστασης, και από την επιστημολογική αποδόμηση του θετικισμού προς μια Κριτική Παιδαγωγική των φυσικών επιστημών.
The purpose of this dissertation is to examine whether, and on what terms, the teaching of the natural sciences can be redesigned in the light of Critical Pedagogy, shifting both the mode of instruction towards a dialogical orientation and the intended learning outcomes towards the development of critical consciousness. Its starting point is the claim that no educational act is neutral, and that the natural sciences, precisely because of their apparent objectivity, constitute the most difficult yet most revealing case for testing this claim. The study is primarily literature-based. Rather than a systematic review of measurable findings, it undertakes a critical reconstruction and dialectical synthesis of the relevant theoretical tradition, organized around four axes: the reproductive role of schooling, the influence of the social and historical context on the production of knowledge, the epistemological nature and didactic transposition of knowledge in the natural sciences, and the contribution of Critical Pedagogy to the formation of democratic learning environments. The analysis moves from the Marxian notion of production and the Frankfurt School towards Freire and the theories of resistance, and from the epistemological deconstruction of positivism towards a Critical Pedagogy of science.
Full text