Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη διαχείριση των απορριμματικών μπαταριών και των αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ), με έμφαση στις λευκές συσκευές, σε τέσσερις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: την Ελλάδα, το Βέλγιο, την Ιρλανδία και τη Γερμανία. Στόχος είναι να συγκριθούν οι επιδόσεις των χωρών, αλλά και να εξεταστεί κατά πόσο οι διαφορές που παρατηρούνται μπορούν να συνδεθούν με τον τρόπο οργάνωσης των εθνικών συστημάτων διαχείρισης και με επιλεγμένα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά.

Η ανάλυση βασίζεται σε δεδομένα της περιόδου 2015–2023 και περιλαμβάνει τη σύγκριση των ποσοστών συλλογής απορριμματικών μπαταριών και των ποσοτήτων συλλογής ΑΗΗΕ ανά κάτοικο. Παράλληλα, εξετάζεται η σχέση των περιβαλλοντικών επιδόσεων με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI). Για τη σύγκριση χρησιμοποιήθηκαν περιγραφικοί στατιστικοί δείκτες, διαγράμματα διασποράς και γραμμικές συσχετίσεις. Επειδή η Eurostat δεν παρέχει για όλη την εξεταζόμενη περίοδο πλήρως συγκρίσιμα στοιχεία αποκλειστικά για τις λευκές συσκευές, η συλλογή ΑΗΗΕ ανά κάτοικο χρησιμοποιήθηκε ως προσεγγιστικός δείκτης για τη συγκεκριμένη κατηγορία.

Τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των τεσσάρων χωρών. Στις απορριμματικές μπαταρίες, το Βέλγιο παρουσιάζει την υψηλότερη μέση επίδοση συλλογής για την εξεταζόμενη περίοδο, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλότερα από τις υπόλοιπες χώρες. Αντίστοιχα, στη συλλογή ΑΗΗΕ, το Βέλγιο και η Ιρλανδία εμφανίζουν τις υψηλότερες μέσες ποσότητες ανά κάτοικο, ενώ η Ελλάδα παρουσιάζει χαμηλότερη και περισσότερο μεταβαλλόμενη επίδοση. Η σύγκριση των εθνικών συστημάτων δείχνει ότι οι διαφορές αυτές δεν μπορούν να ερμηνευθούν μόνο με βάση την οικονομική δυνατότητα κάθε χώρας, αλλά χρειάζεται να συνεξεταστούν η οργάνωση των δικτύων συλλογής, η εφαρμογή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού (EPR), η εποπτεία και η συμμετοχή των πολιτών.

Από τις κοινωνικοοικονομικές μεταβλητές που εξετάστηκαν, ο HDI παρουσίασε τις ισχυρότερες θετικές γραμμικές σχέσεις με τις επιδόσεις συλλογής στο συγκεκριμένο δείγμα. Ωστόσο, λόγω του περιορισμένου αριθμού χωρών, οι συσχετίσεις χρησιμοποιούνται διερευνητικά και δεν μπορούν να τεκμηριώσουν σχέσεις αιτίου και αποτελέσματος. Συνολικά, τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη σημασία της οργανωτικής και θεσμικής λειτουργίας των συστημάτων διαχείρισης και επιτρέπουν τον εντοπισμό πρακτικών από τις υπόλοιπες εξεταζόμενες χώρες που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη βελτίωση του ελληνικού συστήματος και την περαιτέρω ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας.

This master’s thesis examines the management of waste batteries and waste electrical and electronic equipment (WEEE), with particular emphasis on large household appliances, in four European Union countries: Greece, Belgium, Ireland, and Germany. The aim is to compare the performance of these countries and to examine whether the observed differences can be associated with the way national waste management systems are organised and with selected socioeconomic characteristics.

The analysis is based on data covering the period 2015–2023 and includes a comparison of waste battery collection rates and WEEE collection quantities per capita. At the same time, the relationship between environmental performance, GDP per capita, and the Human Development Index (HDI) is examined. Descriptive statistical indicators, scatter plots, and linear correlations were used for the comparison. Since Eurostat does not provide fully comparable data exclusively for large household appliances throughout the entire period examined, WEEE collection per capita was used as a proxy indicator for this specific category.

The results show considerable differences among the four countries. Regarding waste batteries, Belgium records the highest average collection performance over the period examined, while Greece ranks below the other countries. Similarly, for WEEE collection, Belgium and Ireland report the highest average quantities per capita, whereas Greece shows a lower and more variable performance. The comparison of the national systems suggests that these differences cannot be interpreted solely on the basis of each country’s economic capacity. Other factors also need to be considered, including the organisation of collection networks, the implementation of Extended Producer Responsibility (EPR), regulatory oversight, and public participation.

Among the socioeconomic variables examined, HDI showed the strongest positive linear relationships with collection performance within the specific sample. However, due to the limited number of countries included in the analysis, these correlations are used for exploratory purposes and cannot establish cause-and-effect relationships. Overall, the findings highlight the importance of the organisational and institutional functioning of waste management systems and allow for the identification of practices from the other countries examined that could be utilised to improve the Greek system and further support the transition towards a circular economy.