Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τη συστηματική μελέτη της γυναικείας δημιουργικότητας στον χώρο της βιντεοτέχνης (video art) και την ανάδειξή της ως πεδίου καλλιτεχνικής έκφρασης, κοινωνικής κριτικής και θεσμικής αμφισβήτησης, υπό το πρίσμα της φεμινιστικής προσέγγισης. Σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους οι γυναίκες καλλιτέχνιδες αξιοποίησαν και συνεχίζουν να αξιοποιούν το μέσο του βίντεο προκειμένου να διατυπώσουν τον δικό τους καλλιτεχνικό και κοινωνικό λόγο, να επαναδιαπραγματευθούν τις κυρίαρχες έμφυλες αναπαραστάσεις, τη σωματικότητα και την ταυτότητα, αμφισβητώντας παράλληλα τον παραδοσιακό, ανδροκρατούμενο κανόνα που κυριάρχησε στην ιστορία της τέχνης.

Στο θεωρητικό μέρος της εργασίας, εξετάζεται η ιστορική εξέλιξη της βιντεοτέχνης από την εμφάνισή της κατά τη δεκαετία του 1960 έως τη σύγχρονη ψηφιακή εποχή. Η πορεία αυτή αναλύεται σε συνάρτηση με τη Φεμινιστική Θεωρία, εστιάζοντας στην κριτική των έμφυλων στερεοτύπων ως μηχανισμών αναπαραγωγής σχέσεων εξουσίας, καθώς και στους συστηματικούς αποκλεισμούς που υπέστησαν οι γυναίκες από τους επίσημους καλλιτεχνικούς και μουσειακούς θεσμούς. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο έργο πρωτοπόρων δημιουργών, όπως η Joan Jonas και η Charlotte Moorman. Μέσα από την ανάλυση εμβληματικών έργων τους, αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο το γυναικείο γυμνό σώμα μετασχηματίστηκε από παθητικό αντικείμενο ηδονοβλεπτικής θέασης σε ενεργό υποκείμενο καλλιτεχνικής και πολιτικής δράσης.

Το ερευνητικό μέρος της εργασίας βασίζεται στην ποιοτική μεθοδολογική προσέγγιση και περιλαμβάνει τη διεξαγωγή ημιδομημένων συνεντεύξεων με σύγχρονους δημιουργούς που δραστηριοποιούνται ενεργά στον εικαστικό χώρο των εικαστικών τεχνών. Μέσα από την καταγραφή και ανάλυση των προσωπικών τους βιωμάτων και εμπειριών, αναδεικνύονται οι σύγχρονες προκλήσεις που σχετίζονται με την ορατότητα και την εκπροσώπηση, τα νέα ψηφιακά και τεχνολογικά εργαλεία που αξιοποιούνται στη σύγχρονη καλλιτεχνική πρακτική, καθώς και οι θεματικές που απασχολούν τον σημερινό εικαστικό λόγο.

Τα συμπεράσματα της μελέτης προκύπτουν από τη συγκριτική σύνθεση της ιστορικής αναδρομής και των σύγχρονων ερευνητικών δεδομένων. Επιβεβαιώνεται ότι η βιντεοτέχνη, χάρη στην τεχνική ευελιξία και τον πειραματικό της χαρακτήρα, εξακολουθεί να λειτουργεί ως ένα ισχυρό εργαλείο χειραφέτησης. Παρέχει στις γυναίκες δημιουργούς τη δυνατότητα να συγκροτούν εναλλακτικές κοινότητες έκφρασης, να αρθρώνουν μορφές αντίστασης και να διεκδικούν ισότιμη εκπροσώπηση στον καλλιτεχνικό χώρο, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του πολιτισμού ως ενός δυναμικού πεδίου κοινωνικής διαπραγμάτευσης.

This thesis deals with the systematic study of female creativity in the field of video art and its emergence as a field of artistic expression, social criticism and institutional challenge, under the light of a feminist approach. The purpose of the study is to investigate the ways in which female artists have utilized and continue to utilize the medium of video in order to formulate their own artistic and social discourse, to renegotiate the dominant gender representations, corporeality and identity, while questioning the traditional, male-dominated norm that has dominated the history of art.

In the theoretical part of the work, the historical development of video art is examined from its emergence in the 1960s to the modern digital era. This path is analyzed in relation to Feminist Theory, focusing on the critique of gender stereotypes as mechanisms for reproducing power relations, as well as the systematic exclusions that women have suffered from official artistic and museum institutions. Particular reference is made to the work of pioneering artists, such as Joan Jonas and Charlotte Moorman. Through the analysis of their emblematic works, the way in which the female nude body was transformed from a passive object of voyeuristic viewing to an active subject of artistic and political action is highlighted.

The research part of the work is based on a qualitative methodological approach and includes the conduct of semi-structured interviews with contemporary artists who are actively involved in the visual arts. Through the recording and analysis of their personal experiences, the contemporary challenges related to visibility and representation, the new digital and technological tools utilized in contemporary artistic practice, as well as the themes that occupy today's visual discourse are highlighted.

The conclusions of the study arise from the comparative synthesis of historical review and contemporary research data. It is confirmed that video art, thanks to its technical flexibility and experimental nature, continues to function as a powerful tool of emancipation. It provides women creators with the opportunity to form alternative communities of expression, articulate forms of resistance and claim equal representation in the artistic space, contributing to the formation of culture as a dynamic field of social negotiation.