Η παρούσα διπλωματική εργασία αναλύει τον σχεδιασμό έξυπνου και διαδραστικού αρχιτεκτονικού φωτισμού σε επιβατηγά πλοία και κρουαζιερόπλοια, έναν τομέα που έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω των αυξημένων αναγκών λειτουργικότητας, ασφάλειας και ενεργειακής αποδοτικότητας που διέπουν το θαλάσσιο περιβάλλον. Ο φωτισμός στα σύγχρονα πλοία δεν εξυπηρετεί μόνο τις βασικές ανάγκες ορατότητας, αλλά είναι θεμελιώδες στοιχείο της αρχιτεκτονικής εμπειρίας, της εργονομίας και της συνολικής ποιότητας ζωής επιβατών και πληρώματος.
Σκοπός της μελέτης είναι η ανάλυση των αρχών σχεδίασης φωτισμού σε θαλάσσιες συνθήκες, η εκτίμηση των σύγχρονων τεχνολογιών φωτισμού και αυτοματισμού καθώς και η διατύπωση προτεινόμενων λύσεων που συνδυάζουν τον ανθρωποκεντρικό φωτισμό, την ενεργειακή αποδοτικότητα και έξυπνα συστήματα ελέγχου. Ταυτόχρονα, αναλύεται η λειτουργία των τεχνολογιών LED, των συστημάτων KNX και DALI, καθώς και των αισθητήρων φωτεινότητας και παρουσίας στη διαμόρφωση ευέλικτων και προσαρμοστικών φωτιστικών χώρων.
Η μελέτη στηρίζεται σε ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, ανάλυση παγκόσμιων προτύπων και κανονισμών φωτισμού, και στην έρευνα εφαρμογών φωτισμού που χρησιμοποιούνται σε επιβατηγά πλοία και κρουαζιερόπλοια. Στο πλαίσιο της εργασίας δημιουργείται μελέτη περίπτωσης σχεδίασης φωτισμού για συγκεκριμένους χώρους πλοίου, όπως η καμπίνα–γραφείο του πλοιάρχου και ένας πολυλειτουργικός χώρος καφέ lounge. Για την εκτίμηση των προτεινόμενων λύσεων υλοποιούνται φωτοτεχνικές προσομοιώσεις μέσω του λογισμικού Relux, εκτελούνται μετρήσεις φωτισμού και αναπτύσσονται πρωτότυπα hardware και software για τη διαχείριση του φωτισμού μέσω αυτοματοποιημένων συστημάτων.
Τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι η χρήση ανθρωποκεντρικού φωτισμού και έξυπνων συστημάτων διαχείρισης μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την οπτική άνεση, τη λειτουργικότητα και την εμπειρία των χρηστών, ενώ επίσης βοηθά στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης. Επιπλέον, αποδεικνύεται ότι η χρήση τεχνολογιών αυτοματισμού και προσαρμοσμένων σεναρίων φωτισμού είναι κρίσιμος παράγοντας για τον σχεδιασμό σύγχρονων και βιώσιμων εφαρμογών στη ναυτιλία.

This diploma thesis analyzes the design of intelligent and interactive architectural lighting systems in passenger ships and cruise liners, an area marked by heightened complexity owing to the stringent operational, safety, and energy efficiency standards of the maritime setting. In contemporary ships, lighting goes beyond merely ensuring visibility; it is also a key element of architectural design, ergonomics, and the overall living experience for both passengers and crew.
This research intends to explore the concepts of lighting design in marine settings, assess contemporary lighting and automation technologies, and formulate suggested solutions that integrate human-centered lighting, energy efficiency, and smart control systems. The research examines the function of LED technologies, KNX and DALI protocols, along with light and presence sensors in developing versatile and responsive lighting settings.
The methodology for the research relies on a comprehensive literature review, an examination of global lighting standards and regulations, and an investigation of current lighting applications in passenger ships and cruise liners. A lighting design case study is created for chosen ship areas, including the captain’s office-cabin and a multifunctional café lounge area as part of the study. To assess the suggested solutions, lighting simulations were conducted using the Relux software, alongside lighting measurements and the creation of hardware and software prototypes for automated intelligent lighting management systems.
The findings of the research indicate that adopting human-centric lighting and intelligent control systems can greatly enhance visual comfort, usability, and user satisfaction, while also aiding in lowering energy usage. Additionally, the incorporation of automation technologies and variable lighting scenarios is demonstrated to be a vital resource for creating contemporary, sustainable, and energy-efficient maritime lighting solutions.