Περιλαμβάνει 4 εικόνες, 5 πίνακες και παράρτημα με 20 καρτέλες ταινιών
-
Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο διεθνής κινηματογράφος της περιόδου 2016–2025 αναπαριστά και νοηματοδοτεί την κλιματική κρίση και τις περιβαλλοντικές καταστροφές. Αφετηρία της έρευνας αποτελεί η διαπίστωση ότι τα σύγχρονα περιβαλλοντικά ζητήματα δεν συγκροτούν ένα ενιαίο κινηματογραφικό αφήγημα αλλά ένα σύνθετο πεδίο αναπαραστάσεων, μέσα από το οποίο ο κινηματογράφος επεξεργάζεται ζητήματα καταστροφής, ευθύνης, προσαρμογής, κοινωνικών σχέσεων, τεχνολογίας και σχέσης ανθρώπου - φύσης.
Η μελέτη εντάσσεται στο θεωρητικό πλαίσιο της οικοκριτικής και τις προσεγγίσεις του οικο-κινηματογράφου (ecocinema) και εξετάζει, μέσω ποιοτικής και συγκριτικής ανάλυσης, δείγμα είκοσι ταινιών μυθοπλασίας μεγάλου μήκους που κυκλοφόρησαν κατά την τελευταία δεκαετία. Η ανάλυση εστιάζει όχι μόνο στα περιβαλλοντικά ζητήματα που πραγματεύονται οι ταινίες, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αυτά οργανώνουν την αφήγηση και αποκτούν κινηματογραφική μορφή.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η κλιματική κρίση και οι περιβαλλοντικές καταστροφές υπερβαίνουν συχνά τον ρόλο ενός απλού θεματικού υποβάθρου και μετατρέπονται σε οργανωτικές αρχές της κινηματογραφικής αφήγησης. Η καταστροφή δεν λειτουργεί αποκλειστικά ως θεαματικό γεγονός, αλλά παράγει εξελισσόμενες συνέπειες, μετασχηματίζει τις σχέσεις μεταξύ των χαρακτήρων και διαμορφώνει την πορεία της πλοκής. Παράλληλα, μέσα από τις κινηματογραφικές αναπαραστάσεις, η αργή και διάχυτη κλιματική κρίση αποκτά ορατή και συγκεκριμένη μορφή, μετατρέποντας μια συχνά αφηρημένη διαδικασία σε κινηματογραφική εμπειρία. Οι αναπαραστάσεις της προσαρμογής, της κοινωνικής και περιβαλλοντικής ανισότητας, της σχέσης ανθρώπου και φύσης και της τεχνολογικής παρέμβασης αναδεικνύουν διαφορετικούς τρόπους κατανόησης των σύγχρονων περιβαλλοντικών προκλήσεων.
Συνολικά, η έρευνα καταδεικνύει ότι ο σύγχρονος κινηματογράφος δεν περιορίζεται στην απεικόνιση της κλιματικής κρίσης και των περιβαλλοντικών καταστροφών, αλλά συμβάλλει ενεργά στη συγκρότηση των τρόπων με τους οποίους τα φαινόμενα αυτά γίνονται αντιληπτά, βιώνονται και νοηματοδοτούνται.
This dissertation investigates the ways in which international cinema of the period 2016–2025 represents and gives meaning to the climate crisis and environmental disasters. The study starts from the observation that contemporary environmental issues do not constitute a single cinematic narrative, but rather a complex field of representations through which cinema addresses issues of disaster, responsibility, adaptation, social relations, technology, and the relationship between humans and nature.
The study is situated within the theoretical framework of ecocriticism and the approaches of ecocinema and employs a qualitative and comparative analysis of a sample of twenty feature-length fiction films released during the last decade. The analysis focuses not only on the environmental issues addressed by the films, but also on the ways in which these issues organise the narrative and acquire cinematic form.
The findings indicate that the climate crisis and environmental disasters frequently extend beyond the role of a simple thematic background and become organising principles of cinematic narrative. Disaster does not function exclusively as a spectacular event, but generates evolving consequences, transforms relationships between characters, and shapes the development of the plot. At the same time, through cinematic representations, the slow and diffuse climate crisis acquires a visible and concrete form, transforming a process that is often difficult to perceive directly into a cinematic experience. Representations of adaptation, social and environmental inequality, the relationship between humans and nature, and technological intervention reveal different ways of understanding contemporary environmental challenges.
Overall, the study demonstrates that contemporary cinema does not merely depict the climate crisis and environmental disasters, but actively contributes to shaping the ways in which these phenomena are perceived, experienced, and interpreted.