Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως αντικείμενο το τηλεσκόπιο του Γαλιλαίου και τη διδακτική αξιοποίησή του στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών. Το γαλιλαϊκό τηλεσκόπιο προσεγγίζεται ως ιστορικό επιστημονικό όργανο, το οποίο επιτρέπει τη σύνδεση βασικών εννοιών της γεωμετρικής οπτικής με την Ιστορία και τη Φύση της Επιστήμης. Η εργασία δεν αποτελεί εμπειρική έρευνα εφαρμογής σε σχολική τάξη, αλλά εργασία θεωρητικής τεκμηρίωσης και σχεδιασμού διδακτικής παρέμβασης.

Στο θεωρητικό μέρος εξετάζονται η διερευνητική διδασκαλία και μάθηση στις Φυσικές Επιστήμες, η σημασία της Ιστορίας της Επιστήμης στη σχολική εκπαίδευση, καθώς και η διδακτική αξία των ιστορικών επιστημονικών οργάνων. Στη συνέχεια παρουσιάζεται το ιστορικό πλαίσιο του τηλεσκοπίου του Γαλιλαίου, οι πρώτες τηλεσκοπικές παρατηρήσεις και ο ρόλος του οργάνου στην παραγωγή νέας επιστημονικής γνώσης. Παράλληλα, αναλύονται οι βασικές φυσικές αρχές λειτουργίας του γαλιλαϊκού τηλεσκοπίου, με έμφαση στη διάθλαση του φωτός, στους συγκλίνοντες και αποκλίνοντες φακούς, στην εστιακή απόσταση, στη μεγέθυνση και στους περιορισμούς του οπτικού πεδίου.

Στο διδακτικό μέρος σχεδιάζεται μια παρέμβαση βασισμένη στην καθοδηγούμενη διερευνητική διδασκαλία και στο μοντέλο των 5E. Η παρέμβαση περιλαμβάνει δραστηριότητες παρατήρησης, πειραματισμού με φακούς, κατασκευής ή ανάλυσης μιας απλής εκπαιδευτικής εκδοχής του γαλιλαϊκού τηλεσκοπίου και αναστοχασμού γύρω από τη σχέση επιστήμης, τεχνολογίας και κοινωνίας. Το φύλλο εργασίας που προτείνεται στοχεύει στην ενεργητική εμπλοκή των μαθητών, στη σύνδεση της θεωρίας με την πράξη και στην ανάδειξη πτυχών της Φύσης της Επιστήμης.

Η εργασία καταλήγει ότι το τηλεσκόπιο του Γαλιλαίου μπορεί να αποτελέσει ένα γόνιμο διδακτικό εργαλείο, καθώς συνδυάζει φυσικές έννοιες, ιστορικό πλαίσιο, τεχνολογική κατασκευή και επιστημολογικό αναστοχασμό. Μέσα από τη μελέτη του, οι μαθητές μπορούν να προσεγγίσουν τη Φυσική όχι μόνο ως σύνολο εννοιών και νόμων, αλλά ως ανθρώπινη, ιστορικά πλαισιωμένη και εξελισσόμενη δραστηριότητα γνώσης.

This thesis focuses on Galileo’s telescope and its educational use in science teaching. The Galilean telescope is approached as a historical scientific instrument that enables the connection of basic concepts of geometrical optics with the History and Nature of Science. The study is not an empirical classroom-based research project, but a theoretically grounded work that proposes the design of an inquiry-based teaching intervention.

The theoretical part examines inquiry-based teaching and learning in science education, the role of the History of Science in school science teaching, and the educational value of historical scientific instruments. It then presents the historical context of Galileo’s telescope, the first telescopic observations, and the role of the instrument in the production of new scientific knowledge. In addition, the basic physical principles underlying the operation of the Galilean telescope are discussed, with emphasis on the refraction of light, converging and diverging lenses, focal length, magnification, and the limitations of the field of view.

The educational part proposes a teaching intervention based on guided inquiry and the 5E instructional model. The intervention includes activities involving observation, experimentation with lenses, construction or analysis of a simple educational version of the Galilean telescope, and reflection on the relationship between science, technology, and society. The proposed worksheet aims to actively engage students, connect theory with practice, and highlight aspects of the Nature of Science.

The thesis concludes that Galileo’s telescope can serve as a meaningful educational tool, as it combines physical concepts, historical context, technological construction, and epistemological reflection. Through its study, students can approach physics not merely as a set of concepts and laws, but as a human, historically situated, and evolving activity of knowledge production.