Η μέθοδος της Οριζόντιας Κατευθυνόμενης Διάτρησης [Horizontal Directional Drilling (HDD)] είναι μια κατασκευαστική μέθοδος διασταύρωσης αγωγών/καλωδίων με τεχνικά έργα και υδάτινα ρεύματα, με ιδιαίτερα περιβαλλοντικά και αδειοδοτικά πλεονεκτήματα.

Σκοπός της παρούσης διπλωματικής εργασίας είναι η ποιοτική και ποσοτική εκτίμηση των πιθανών κινδύνων χρήσης της μεθόδου HDD κατά τον σχεδιασμό και κατασκευή έργων υποδομής στην Ελλάδα με τελικό στόχο την εκπόνηση ενός σχεδίου βάσης για τη διαχείριση των σχετικών κινδύνων.

Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε περιλάμβανε βιβλιογραφική ανασκόπηση, ερωτηματολόγια και συνεντεύξεις με εμπειρογνώμονες, ανάλυση δένδρου σφάλματος και οικονομική αποτίμηση μελέτης περίπτωσης.

Από την έρευνα προέκυψε ότι οι κίνδυνοι με τη μεγαλύτερη διακινδύνευση σε έργα HDD είναι κυρίως κατασκευαστικοί και διαχειριστικοί. Οι περισσότεροι συνδέονται με τις εδαφικές συνθήκες, όπως: η διαρροή μπετονίτη στο υπέδαφος, η αστοχία/βλάβη της εξωτερικής επένδυσης του αγωγού λόγω τριβής, η απροσδόκητη εμφάνιση φυσικών ή τεχνητών εμποδίων κατά τη διάτρηση και η τοπική κατάρρευση της οπής. Άλλοι κίνδυνοι που καταγράφηκαν ήταν η υποεκτίμηση του προϋπολογισμού και προβλήματα με τις απαιτούμενες εγκρίσεις και αδειοδοτήσεις/ νομικά ζητήματα.

Ως σχέδιο βάσης για τη διαχείριση των κινδύνων της μεθόδου HDD, εκπονήθηκε ένα Μητρώο Διαχείρισης Κινδύνου με προτεινόμενα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης. Τα σημαντικότερα μέτρα από αυτά αφορούν στον προσεκτικό σχεδιασμό και εκτέλεση γεωτεχνικής έρευνας, τον προσεκτικό σχεδιασμό της όδευσης/τροχιάς, την επιλογή έμπειρου εργολάβου υιοθετώντας και ποιοτικά κριτήρια πέραν της ελάχιστης οικονομικής προσφοράς, τον προσεκτικό καθορισμό του μείγματος μπετονίτη και τη συνεχή παρακολούθηση της πίεσής του, καθώς και τη διασφάλιση επιπλέον κονδυλίου επί του προϋπολογισμού για τα απρόβλεπτα της HDD.

The Horizontal Directional Drilling (HDD) method is a construction technique used to cross pipelines/cables under existing infrastructure and watercourses, with particular environmental and permitting advantages.

The purpose of this dissertation is the qualitative and quantitative assessment of the potential risks associated with the HDD method during the design and construction of infrastructure projects in Greece, with an ultimate goal to prepare a baseline risk management plan.

The methodology followed included a literature review, questionnaires and interviews with experts, fault tree analysis (FTA) and the financial assessment of a case study.

The research showed that the highest-ranking risks in HDD projects are mostly linked to construction and management. Most of them are related to ground conditions, such as: drilling fluid seepage, coating damage of the pipe due to skin friction, unexpected man-made or natural obstacles during drilling, and the localized collapse of the borehole. Other risks identified included the underestimate of the required budget and problems related to required approvals and permitting/legal issues.

A baseline HDD Risk Management Plan was prepared, combining a risk matrix with proposed preventive and mitigation measures. The most important ones are: careful planning and execution of ground investigation, careful design of the HDD alignment, selection of an experienced HDD contractor based on quality criteria and not only on the lowest financial offer, careful determination of the bentonite mix and continuous monitoring of its pressure during HDD operations, as well as securing additional contingency funds to cover for unforeseen events.