ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η παρούσα εργασία διερευνά τις στάσεις, τον φόβο και το άγχος απέναντι στον θάνατο στους νοσηλευτές, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο η επαγγελματική έκθεση σε περιστατικά θανάτου επηρεάζει την ψυχολογική και επαγγελματική τους εμπειρία. Αρχικά, προσεγγίζεται θεωρητικά ο θάνατος ως βιολογικό, κοινωνικό, πολιτισμικό και ψυχολογικό φαινόμενο, ενώ εξετάζονται οι σύγχρονες κοινωνικές και θρησκευτικές αντιλήψεις γύρω από τη θνητότητα. Παράλληλα, αναλύονται οι έννοιες του φόβου και του άγχους θανάτου, καθώς και οι παράγοντες που επηρεάζουν τη διαμόρφωσή τους. Στη συνέχεια, η εργασία εστιάζει στον θάνατο στο πλαίσιο της υγειονομικής φροντίδας και ειδικότερα στη νοσηλευτική πρακτική, αναδεικνύοντας τις ψυχολογικές επιπτώσεις της συνεχούς επαφής με ασθενείς τελικού σταδίου, όπως η επαγγελματική εξουθένωση, η συναισθηματική επιβάρυνση και το πένθος.

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - ΣΚΟΠΟΣ: Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με ποσοτική μεθοδολογική προσέγγιση σε δείγμα νοσηλευτών, με στόχο τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ δημογραφικών και επαγγελματικών χαρακτηριστικών και των στάσεων απέναντι στον θάνατο.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συχνότερη επαφή των νοσηλευτών με περιστατικά θανάτου συνδέθηκε με χαμηλότερο άγχος για τη διαδικασία θανάτου άλλων ατόμων (r=-0,296, p=0,002). Δεν διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές σχέσεις μεταξύ της συχνότητας επαφής με περιστατικά θανάτου και των υπόλοιπων διαστάσεων στάσεων ή άγχους απέναντι στον θάνατο (p>0,05). Επιπλέον, η νοσηλεία ασθενών με προχωρημένη νόσο, η συζήτηση με ασθενείς για τον θάνατο, η ανοιχτή συζήτηση του θέματος και η περιποίηση νεκρού δεν εμφάνισαν σημαντικές διαφοροποιήσεις στις υπό μελέτη μεταβλητές. Ως προς τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, η ηλικία, η συνολική προϋπηρεσία και τα έτη εργασίας στο τμήμα δεν σχετίστηκαν σημαντικά με τον φόβο ή το άγχος απέναντι στον θάνατο. Αντίθετα, οι γυναίκες παρουσίασαν υψηλότερο φόβο απέναντι στον θάνατο (Μ=4,41 έναντι Μ=3,33, p=0,016) και υψηλότερο συνολικό άγχος απέναντι στον θάνατο άλλων ατόμων (Μ=4,31 έναντι Μ=3,59, p=0,001) συγκριτικά με τους άνδρες. Τέλος, η οικογενειακή κατάσταση εμφάνισε στατιστικά σημαντική σχέση με το συνολικό άγχος απέναντι στον θάνατο άλλων (F=3,048, p=0,020), ενώ το επίπεδο εκπαίδευσης και η εκπαίδευση στη διαχείριση θανάτου δεν παρουσίασαν σημαντικές διαφοροποιήσεις (p>0,05).

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Τέλος, υπογραμμίζεται η ανάγκη ενίσχυσης της εκπαίδευσης και της ψυχολογικής υποστήριξης των επαγγελματιών υγείας, ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τις απαιτήσεις της φροντίδας στο τέλος της ζωής.

INTRODUCTION: This paper explores attitudes, fear and anxiety towards death in nurses, focusing on how occupational exposure to death incidents affects their psychological and professional experience. Initially, death is theoretically approached as a biological, social, cultural and psychological phenomenon, while contemporary social and religious perceptions of mortality are examined. At the same time, the concepts of fear and anxiety of death are analyzed, as well as the factors that influence their formation. Subsequently, the paper focuses on death in the context of healthcare and in particular in nursing practice, highlighting the psychological effects of continuous contact with terminally ill patients, such as professional burnout, emotional burden and bereavement.

METHODOLOGY - AIM: The research was carried out with a quantitative methodological approach on a sample of nurses, with the aim of investigating the relationship between demographic and professional characteristics and attitudes towards death.

RESULTS: The results showed that more frequent exposure of nurses to death-related incidents was associated with lower levels of anxiety regarding the dying process of others (r = -0.296, p = 0.002). No statistically significant associations were found between the frequency of exposure to death-related incidents and the remaining dimensions of death attitudes or death anxiety (p > 0.05). Furthermore, caring for patients with advanced illness, discussing death with patients, openly discussing death-related issues, and providing post-mortem care were not associated with significant differences in the study variables. Regarding demographic characteristics, age, total years of professional experience, and years of service in the current department were not significantly related to fear of death or anxiety about the death of others. In contrast, female nurses reported higher levels of fear of death (M = 4.41 vs. M = 3.33, p = 0.016) and greater overall anxiety regarding the death of others (M = 4.31 vs. M = 3.59, p = 0.001) compared to male nurses. Finally, marital status was significantly associated with overall anxiety about the death of others (F = 3.048, p = 0.020), whereas educational level and previous training in death management showed no significant effects (p > 0.05).

CONCLUSIONS: Finally, the need to strengthen the education and psychological support of health professionals is highlighted, so that they can more effectively manage the demands of end-of-life care.