Η αυξανόμενη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη αποτελεσματικών μεθόδων χωροθέτησης για νέες ενεργειακές εγκαταστάσεις. Ιδιαίτερα στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών σταθμών, η επιλογή κατάλληλων θέσεων αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα λήψης αποφάσεων, καθώς απαιτεί την ταυτόχρονη αξιολόγηση τεχνικών, περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των σύγχρονων μεθοδολογιών χωροθέτησης φωτοβολταϊκών σταθμών μέσω της συνδυασμένης χρήσης Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS) και μεθόδων Πολυκριτηριακής Ανάλυσης Λήψης Αποφάσεων (Multi-Criteria Decision Making – MCDM).
Αρχικά παρουσιάζονται οι βασικές αρχές των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών και των πολυκριτηριακών μεθόδων αξιολόγησης, με ιδιαίτερη έμφαση στις μεθόδους Analytic Hierarchy Process (AHP) και Fuzzy Analytic Hierarchy Process (Fuzzy AHP). Στη συνέχεια αναλύεται η διαδικασία επιλογής και κατηγοριοποίησης των κριτηρίων, η στάθμισή τους, η σύνθεση δεικτών καταλληλότητας και η παραγωγή χαρτών καταλληλότητας μέσω τεχνικών χωρικής επικάλυψης. Παράλληλα, εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια αξιολόγησης και η επίδραση των διαφορετικών προσεγγίσεων στάθμισης στα τελικά αποτελέσματα.
Η εργασία περιλαμβάνει εκτενή ανασκόπηση διεθνών και ελληνικών μελετών περίπτωσης που εφαρμόζουν συνδυασμό GIS και πολυκριτηριακών μεθόδων για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων. Τα αποτελέσματα της βιβλιογραφικής διερεύνησης καταδεικνύουν ότι η ηλιακή ακτινοβολία, οι χρήσεις γης, η κλίση του εδάφους, η απόσταση από το ηλεκτρικό δίκτυο και οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί αποτελούν τα σημαντικότερα κριτήρια αξιολόγησης. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι οι μέθοδοι Fuzzy AHP και οι υβριδικές προσεγγίσεις GIS–Fuzzy MCDM παρουσιάζουν αυξημένη αξιοπιστία στη διαχείριση της αβεβαιότητας και στην υποστήριξη σύνθετων χωρικών αποφάσεων. Τέλος, αναδεικνύεται η σημασία της ανάλυσης ευαισθησίας για την αξιολόγηση της σταθερότητας των αποτελεσμάτων και τη βελτίωση της αξιοπιστίας των μοντέλων χωροθέτησης.
Η εργασία συμβάλλει στη συστηματική κατανόηση των σύγχρονων προσεγγίσεων χωροθέτησης φωτοβολταϊκών σταθμών και παρέχει ένα ολοκληρωμένο θεωρητικό πλαίσιο υποστήριξης αποφάσεων για τον ενεργειακό σχεδιασμό και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.

The increasing penetration of renewable energy sources in the global energy system necessitates the development of effective siting methods for new energy installations. Particularly in the case of photovoltaic plants, the selection of suitable locations is a complex decision-making problem, as it requires the simultaneous evaluation of technical, environmental, economic and social factors. The purpose of this paper is to investigate modern methodologies for siting photovoltaic plants through the combined use of Geographic Information Systems (GIS) and Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods.
Initially, the basic principles of Geographic Information Systems and multi-criteria evaluation methods are presented, with particular emphasis on the Analytic Hierarchy Process (AHP) and Fuzzy Analytic Hierarchy Process (Fuzzy AHP) methods. The process of selecting and categorizing the criteria, their weighting, the composition of suitability indices and the production of suitability maps through spatial overlay techniques are then analyzed. At the same time, alternative evaluation scenarios and the impact of different weighting approaches on the final results are examined.
The paper includes an extensive review of international and Greek case studies that apply a combination of GIS and multi-criteria methods for the siting of photovoltaic installations. The results of the literature review demonstrate that solar radiation, land uses, soil slope, distance from the power grid and environmental constraints are the most important evaluation criteria. Furthermore, it is found that Fuzzy AHP methods and GIS–Fuzzy MCDM hybrid approaches present increased reliability in managing uncertainty and supporting complex spatial decisions. Finally, the importance of sensitivity analysis for assessing the stability of the results and improving the reliability of the siting models is highlighted.
The work contributes to the systematic understanding of modern approaches to siting photovoltaic plants and provides a comprehensive theoretical framework for decision support for energy planning and the promotion of sustainable development.