Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον ρόλο των υδάτινων συστημάτων ως κεντρικό στοιχείο μιας Πράσινης-Μπλε Υποδομής (ΠΜΥ) διεθνώς, με σκοπό την εύρεση κοινών σημείων και πρακτικών για την αποκατάσταση ενός εγκαταλελειμμένου περιαστικού ρέματος της Δράμας.

Πλέον, τα φαινόμενα που προκαλεί η κλιματική αλλαγή επιβάλλουν μια βιώσιμη αναδιοργάνωση του αστικού περιβάλλοντος. Η ορθολογική διαχείριση του νερού, ως πολύτιμο αγαθό, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα της ενίσχυσης της αστικής ανθεκτικότητας και της αναβάθμισης της ποιότητας ζωής.

Στο θεωρητικό πλαίσιο της εργασίας εξετάζονται περιπτώσεις Πράσινων-Μπλε Υποδομών και εφαρμογές Λύσεων Βασισμένες στη Φύση (ΛΒΦ) για την αντιμετώπιση πλημμυρικών κινδύνων και του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας (ΑΘΝ). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στρατηγική της Επαναφοράς των Ρεμάτων στο Φως, η οποία ανατρέπει τις παρωχημένες πλέον πρακτικές εγκιβωτισμού τους, αποκαλύπτοντας θαμμένα ρέματα στην επιφάνεια της γης με σκοπό τον εμπλουτισμό των τοπικών βιοτόπων και τη βιοκλιματική και αντιπλημμυρική ενίσχυση κατοικημένων περιοχών. Μέσω της ανάλυσης διεθνών καλών πρακτικών από πόλεις όπως η Ζυρίχη, το Λοτζ, η Σεούλ και περιοχές της Βρετανίας, της Αυστραλίας και της Βόρειας Αμερικής, αξιολογούνται διαφορετικά μοντέλα διακυβέρνησης και εργαλεία σχεδιασμού, από τεχνοκρατικές "top-down" προσεγγίσεις έως συμμετοχικά "bottom-up" μοντέλα.

Στο δεύτερο μέρος, η έρευνα εστιάζει στη Δράμα, μια πόλη με πλούσιο υδάτινο απόθεμα και ιστορία άρρηκτα συνδεδεμένη με το υγρό στοιχείο. Παρά την ιστορική αφθονία πηγών και ρεμάτων, η απότομη αστικοποίηση οδήγησε στον εγκιβωτισμό εντός του αστικού ιστού των δύο κυριότερων χειμάρρων της (Μοναστηρακίου και Καλλιφύτου). Η εργασία αναλύει τη σημερινή κατάσταση των υδάτινων πόρων και των πάρκων της πόλης. Τέλος, εστιάζει στην αποκατάσταση τμήματος του ρέματος της Νέας Αμισού στην περιαστική ζώνη της πόλης, το οποίο παραμένει «αόρατο» και ανεξερεύνητο. Μέσω της μελέτης της υφιστάμενης κατάστασής του και των μεθοδολογικών εργαλείων της βιβλιογραφικής έρευνας που προηγήθηκε στα προηγούμενα κεφάλαια, παρουσιάζεται μια πρόταση στρατηγικού επιπέδου για την αξιοποίησή του.

Τα αποτελέσματα της εργασίας υποδεικνύουν ότι η ολιστική διαχείριση που συνδυάζει την υιοθέτηση ΛΒΦ με την υδρολογική προστασία, μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά για την αστική αναζωογόνηση. Η πρόταση αποκατάστασης στοχεύει στην επανένταξη του ρέματος στον αστικό ιστό, τη δημιουργία ενός πράσινου διαδρόμου και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας, προσφέροντας ένα βιώσιμο μοντέλο σχεδιασμού που σέβεται το φυσικό τοπίο και την πολιτισμική κληρονομιά της Δράμας. Με τον τρόπο αυτό, διαμορφώνεται ένα εφαρμόσιμο σχεδιαστικό πρότυπο για αντίστοιχα περιαστικά υδάτινα συστήματα, αναδεικνύοντας τις ΠΜΥ ως κεντρικό εργαλείο αστικής ανθεκτικότητας.

This master’s thesis explores the role of water systems as central element of a Green-Blue Infrastructure (GBI) internationally, with the aim of finding common points and practices for the restoration of an abandoned suburban stream in Drama.

Nowadays, the sustainable reorganization of the urban environment is imposed by the phenomena brought about by climate change. The rational management of water, as a valuable asset, is a critical factor in strengthening urban resilience and upgrading the quality of life.

In the theoretical framework of the work, cases of GBI are examined with the application of Nature-Based Solutions (NBS) to address flood risks and the urban heat island (UHI) phenomenon. Particular emphasis is placed on the strategy of "Stream Daylighting", which overturns the now obsolete practices of their encapsulation, bringing buried streams back to earth’s surface with the aim of enriching local biotopes and bioclimatic and flood-proofing residential areas. Through the analysis of international good practices from cities such as Zurich, Łódź, Seoul and areas of Britain, Australia and North America, different governance models and planning tools are evaluated, from technocratic "top-down" approaches to participatory "bottom-up" models.

In the second part, the paper focuses on Drama, a city with a rich water reserve and a history inextricably linked to the water elements. Despite the historical abundance of springs and streams, rapid urbanization led to the encapsulation within the urban fabric of its main streams (Monastiraki and Kallifitos). The paper analyzes the current state of the city's water resources and parks. It focuses on the restoration of a section of the Nea Amisos stream in the peri-urban zone of the city, which remains "invisible" and unexplored. The project seeks to study its current state and, using the methodological tools of the bibliographic research that preceded it in the previous chapters, a strategic-level proposal for its development is presented.

The results of the work indicate that holistic management that combines the adoption of NBS with hydrological protection can act as a catalyst for urban revitalization. The restoration proposal aims to reintegrate the stream into the urban fabric, create green corridors and enhance biodiversity, offering a sustainable design model that respects the natural landscape and cultural heritage of Drama. In this way, an applicable design model is formed for corresponding peri-urban water systems, highlighting GBI as a central tool for urban resilience.