Η συμβολή των Ελλήνων Απολογητών του 2ου αιώνα στη διαμόρφωση της θεολογικής ταυτότητας της πρώιμης Εκκλησίας

The Contribution of the Greek Apologists of the Second Century to the Formation of the Theological Identity of the Early Church (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΜΑΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ
  3. Σπουδές στην Ορθόδοξη Θεολογία (ΟΡΘ)
  4. 26 Σεπτεμβρίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 105
  7. ΔΡ. ΕΙΡΗΝΗ ΑΡΤΕΜΗ
  8. ΔΡ. ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΔΕΣΠΟΤΗΣ
  9. Απολογητές, θεολογική ταυτότητα, αποστολική παράδοση, εκκλησιολογία, απολογητική, Λόγος, πρώιμη Εκκλησία, Εθνικοί. | Greek Apologists, theological identity, apostolic tradition, ecclesiology, apologetics, Logos, Early Church, pagans.
  10. ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΟΥΡΑΛΙΣΜΟΣ
  11. 60
  12. 20
  13. ΑΠΟΛΟΓΗΤΕΣ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ
  14. ΟΡΘ. 60 ΚΑΙ ΟΡΘ 50
    • Η παρούσα διπλωματική εργασία, με τίτλο «Η συμβολή των Ελλήνων Απολογητών του 2ου αιώνα στη διαμόρφωση της θεολογικής ταυτότητας της πρώιμης Εκκλησίας», διερευνά τον ρόλο των σημαντικότερων εκπροσώπων της ελληνικής απολογητικής γραμματείας στη διαμόρφωση και συστηματική διατύπωση της θεολογικής αυτοσυνειδησίας της πρώιμης Εκκλησίας. Η μελέτη επικεντρώνεται στο έργο του Ιουστίνου του Φιλοσόφου και Μάρτυρος, του Τατιανού του Σύρου, του Αθηναγόρα Αθηναίου και του Θεοφίλου Αντιοχείας, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο υπερασπίστηκαν τη χριστιανική πίστη απέναντι στις φιλοσοφικές, θρησκευτικές και κοινωνικές προκλήσεις του ελληνορωμαϊκού κόσμου. Η ανάλυση βασίζεται σε αντιπροσωπευτικά πρωτογενή κείμενα, τα οποία προσεγγίζονται στο ιστορικό και πνευματικό τους πλαίσιο, προκειμένου να αναδειχθούν οι ανάγκες στις οποίες ανταποκρίθηκαν και οι θεολογικές αρχές που διατύπωσαν. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην απολογητική μέθοδο που ακολούθησαν, στην αποδόμηση των κατηγοριών κατά των χριστιανών, στην προβολή του αιτήματος για δικαιοσύνη και στην ανάδειξη της ηθικής υπεροχής του χριστιανικού βίου. Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργική αξιοποίηση της ελληνικής φιλοσοφικής ορολογίας ως μέσου διατύπωσης και επικοινωνίας της χριστιανικής διδασκαλίας. Οι Έλληνες Απολογητές χρησιμοποίησαν φιλοσοφικές έννοιες και ρητορικά εργαλεία προκειμένου να καταστήσουν κατανοητή την πίστη της Εκκλησίας στον μορφωμένο κόσμο της εποχής τους, χωρίς όμως να υποκαθιστούν τη θεία Αποκάλυψη με τη φιλοσοφία, η οποία λειτουργεί αποκλειστικά ως μέσο ερμηνείας και υπεράσπισης της αποκεκαλυμμένης αλήθειας. Συμπερασματικά, η εργασία καταδεικνύει ότι οι Έλληνες Απολογητές του 2ου αιώνα συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση της θεολογικής ταυτότητας της πρώιμης Εκκλησίας, θεμελιώνοντας έναν συνεκτικό απολογητικό και θεολογικό λόγο που συνέδεσε την αποστολική παράδοση με τον ελληνικό πνευματικό κόσμο. Η συμβολή τους υπήρξε καθοριστική τόσο για την υπεράσπιση της χριστιανικής πίστης όσο και για τη διαμόρφωση της μεταγενέστερης πατερικής θεολογίας.

    • This master's thesis, entitled «The Contribution of the Greek Apologists of the Second Century to the Formation of the Theological Identity of the Early Church,» investigates the role of the leading representatives of Greek apologetic literature in shaping and systematically articulating the theological self-understanding of the Early Church. The study focuses on the works of Justin Martyr, Tatian the Syrian, Athenagoras of Athens, and Theophilus of Antioch, examining how they defended the Christian faith against the philosophical, religious, and social challenges of the Greco-Roman world. The research is based on the analysis of representative primary sources, examined within their historical and intellectual contexts to identify the challenges they addressed and the theological principles they formulated. Particular emphasis is placed on the apologetic methods they employed, their refutation of accusations against Christians, their appeal to justice, and their presentation of the moral superiority of the Christian way of life. Furthermore, the thesis explores the creative use of Greek philosophical terminology as a means of expressing and communicating Christian doctrine. The Greek Apologists employed philosophical concepts and rhetorical techniques to present the faith of the Church in terms intelligible to the educated audiences of their time, without allowing philosophy to replace divine Revelation, which remained the sole criterion of truth. Philosophy thus functioned exclusively as an instrument for interpreting and defending revealed truth. In conclusion, the study demonstrates that the Greek Apologists of the second century made a decisive contribution to the formation of the theological identity of the Early Church by establishing a coherent apologetic and theological discourse that bridged the apostolic tradition and the Greek intellectual world. Their contribution proved fundamental not only to the defence of the Christian faith but also to the subsequent development of Patristic theology.


  15. Hellenic Open University
  16. Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 4.0 Διεθνές