Περίληψη

Εισαγωγή: Η ταχεία εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης, η αυξανόμενη χρήση ψηφιακών πηγών πληροφόρησης και η προοπτική ενσωμάτωσης της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην κλινική πράξη αναδεικνύουν την ανάγκη διερεύνησης των πληροφοριακών αναγκών, των πηγών και των εμποδίων πληροφόρησης καθώς και των αντιλήψεων των ιατρών απέναντι στις νέες τεχνολογίες. Στη γαστρεντερολογία, λόγω του ευρέος και συνεχώς εξελισσόμενου αντικειμένου της ειδικότητας, οι ανάγκες αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Σκοπός: Σκοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση των πληροφοριακών αναγκών των Ελλήνων γαστρεντερολόγων στην καθημερινή κλινική πράξη, η αποτύπωση σχετικών παραγόντων που επηρεάζουν την αναζήτηση και διάχυση της επιστημονικής πληροφορίας, καθώς και η αξιολόγηση των αντιλήψεών τους απέναντι στη χρήση της ΤΝ στις υπηρεσίες υγείας.

Μεθοδολογία: Διενεργήθηκε συγχρονική μελέτη παρατήρησης (cross-sectional/observational study), με καθολική επιλογή και συμμετοχή 405 ειδικευμένων Ελλήνων γαστρεντερολόγων, από σύνολο 650 που πληρούσαν τα κριτήρια επιλογής της έρευνας και ήταν εργαζόμενοι στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα σε όλη την Ελλάδα. Η συλλογή των δεδομένων έγινε μέσω ερωτηματολογίου σε Google Form, από τις 29/11/2025 έως και τις 13/02/2026, που περιλάμβανε τα δημογραφικά, κοινωνικά και εργασιακά χαρακτηριστικά αλλά και 4 Κλίμακες: α) Αναγκών για Πληροφόρηση, β) Εμποδίων στην Αναζήτηση Πληροφοριών, γ) Διάχυσης Πρωτογενούς Επιστημονικής – Επαγγελματικής Πληροφορίας & δ)Αντιλήψεων ως προς την Εμπιστοσύνη / Δυσπιστία στη Χρήση Τ.Ν. στις Υπηρεσίες Υγείας. Μέσω του στατιστικού πακέτου SPSS 25.0, εφαρμόστηκε ιεραρχική λογιστική παλινδρόμηση του υψηλού βαθμού Ανάγκης για Πληροφόρηση στην αναζήτηση πληροφοριών για υπηρεσίες υγείας ως προς τα εμπόδια στην αναζήτηση πληροφοριών, τη διάχυση πληροφορίας, τις αντιλήψεις για την Τ.Ν. και τα χαρακτηριστικά των ιατρών.   

Αποτελέσματα: Η πλειονότητα των συμμετεχόντων ήταν άνδρες (74,3%), με μέση ηλικία 53,1 έτη, ενώ το 44,4% προερχόταν από την Αττική. Η ανάγκη για πληροφόρηση καταγράφηκε σε υψηλά επίπεδα (73,9/100), ενώ τα εμπόδια στην αναζήτηση πληροφοριών ήταν χαμηλά (35,8/100). Η διάχυση πρωτογενούς επιστημονικής–επαγγελματικής πληροφορίας ήταν πολύ χαμηλή (29,5/100), ενώ οι αντιλήψεις απέναντι στη χρήση ΤΝ στις υπηρεσίες υγείας διαμορφώθηκαν σε μέτρια επίπεδα (46,8/100). Η αυξημένη ανάγκη πληροφόρησης συσχετίστηκε σημαντικά με περισσότερα εμπόδια στην αναζήτηση πληροφοριών, μεγαλύτερη διάχυση επιστημονικής πληροφορίας και αυξημένη εμπιστοσύνη στη χρήση ΤΝ. Επιπλέον, τα αυξημένα εμπόδια στην αναζήτηση πληροφοριών και η μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην ΤΝ αύξαναν σημαντικά την πιθανότητα υψηλότερων πληροφοριακών αναγκών. Οι γυναίκες ιατροί σχετίζονταν με μικρότερη εμπιστοσύνη στη Χρήση Τ.Ν. στις Υπηρεσίες Υγείας  ενώ οι ιατροί μεγαλύτερης ηλικίας και οι έχοντες περισσότεροι επαγγελματική εμπειρία με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στη Χρήση Τ.Ν. στις Υπηρεσίες Υγείας. Για κάθε μονάδα αύξησης της βαθμολογίας των Εμποδίων στην Αναζήτηση Πληροφοριών, βρέθηκε να αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα για υψηλότερο βαθμό Ανάγκης Πληροφόρησης, όπως και με κάθε μονάδα αύξησης της βαθμολογίας της εμπιστοσύνης στη Χρήση Τ.Ν. στις Υπηρεσίες Υγείας.

Συμπεράσματα: Τα αυξημένα εμπόδια στην αναζήτηση πληροφοριών αλλά και η αυξημένη εμπιστοσύνη στη χρήση της Τ.Ν. στις υπηρεσίες υγείας, εκτιμήθηκε ότι σχετίζονται σημαντικά με αυξημένες ανάγκες πληροφόρησης (p<0,05). Συνεκτιμάται ότι το γυναικείο φύλο και οι νεότερες ηλικίες των ιατρών γαστρεντερολόγων, αποτελούν ισχυρούς σημαντικούς αρνητικούς παράγοντες της εμπιστοσύνης για τη χρήση Τ.Ν. στις Υπηρεσίες Υγείας, στοιχεία που δεν επηρεάζουν όμως τις ήδη αυξημένες πληροφοριακές ανάγκες των γαστρεντερολόγων.

Λέξεις-Κλειδιά: πληροφοριακές ανάγκες, πηγές πληροφόρησης, εμπόδια πληροφόρησης, τεχνητή νοημοσύνη, γαστρεντερολoγία, γαστρεντερολόγοι

Abstract

Introduction: The rapid evolution of medical science, the increasing use of digital information sources, and the prospect of integrating Artificial Intelligence (AI) into clinical practice highlight the need to investigate physicians' information needs, sources and barriers to information  and perceptions (attitudes) toward new technologies. In gastroenterology, given the specialty's broad and constantly evolving scope, these needs are of particular importance.

Objective: The aim of the study was to investigate the information needs of Greek gastroenterologists in daily clinical practice, to identify factors influencing the search for and dissemination of scientific information, and to evaluate their perceptions regarding the use of AI in healthcare services.

Methodology: A cross-sectional observational study was conducted, utilizing a total sampling approach that resulted in the participation of 405 certified Greek gastroenterologists, out of a total of 650 who met the study's eligibility criteria. Participants represented both the public and private healthcare sectors across Greece. Data collection was performed via a Google Forms questionnaire from November 29, 2025, to February 13, 2026. The instrument captured demographic, social, and occupational characteristics, and incorporated four distinct scales: a) Information Needs, b) Barriers to Information Seeking, c) Dissemination of Primary Scientific and Professional Information, and d) Perceptions of Trust/Distrust regarding AI Utilization in Healthcare Services. Statistical analysis was performed using SPSS 25.0 software. Hierarchical logistic regression was applied to model a high level of Information Need in seeking healthcare service information against barriers to information seeking, information dissemination, and physicians' characteristics & perceptions of AI.

Results: The majority of participants were men (74.3%), with a mean age of 53.1 years, while 44.4% were from the Attica region. The need for information was recorded at high levels (73.9/100), whereas barriers to information seeking were low (35.8/100). The dissemination of primary scientific-professional information was very low (29.5/100), while perceptions regarding the use of AI in healthcare services were moderate (46.8/100). A heightened need for information was significantly associated with greater barriers to information seeking, increased dissemination of scientific information, and greater trust in the use of AI. Furthermore, increased barriers to information seeking and greater trust in AI significantly

raised the likelihood of higher information needs. Female physicians showed lower trust in the use of AI in healthcare services, whereas older physicians and those with more professional experience showed greater trust in the use of AI in healthcare services. For every unit increase in the score for Barriers to Information Seeking, the likelihood of a higher level of Information Need was found to increase significantly, as was the case with every unit increase in the score for confidence in the use of AI in healthcare services.

Conclusions: Heightened barriers to information seeking and increased trust in the utilization of AI in healthcare services were found to be significantly associated with elevated information needs (p < 0.05). Furthermore, female gender and younger age among gastroenterologists constitute strong, statistically significant negative predictors of trust in AI utilization within healthcare services. However, these factors do not appear to influence the already heightened informational needs of gastroenterologists.

Key words: information needs, information sources, information seeking barriers, artificial intelligence, gastroenterology, gastroenterologists