Σκοπός: Η παρούσα μελέτη αποσκοπούσε στη διερεύνηση της συσχέτισης μεταξύ της κατανάλωσης ζυμωμένων τροφίμων και της παρουσίας συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου (IBS) ή φλεγμονώδους νόσου του εντέρου (IBD) σε ενήλικες γυναίκες, εξετάζοντας παράλληλα τον ρόλο της παχυσαρκίας ως πιθανού τροποποιητή αυτής της σχέσης.
Μεθοδολογία: Εγκάρσια επιδημιολογική μελέτη σε δείγμα γυναικών από 46 ευρωπαϊκές χώρες. Αξιολογήθηκε η κατανάλωση ζυμωμένων τροφίμων μέσω ερωτηματολογίου συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων. Πραγματοποιήθηκαν συγκρίσεις μεταξύ γυναικών με και χωρίς IBS/IBD με t-test ή Mann-Whitney για τις συνεχείς μεταβλητές και chi-square ή Fisher's exact για τις κατηγορικές. Εφαρμόστηκαν μονοπαραγοντική και πολυπαραγοντική λογιστική παλινδρόμηση, καθώς και στρωματοποιημένη ανάλυση κατά κατάσταση παχυσαρκίας (ΔΜΣ<30 kg/m² έναντι ΔΜΣ≥30 kg/m²).
Αποτελέσματα: Ο επιπολασμός IBS/IBD ανήλθε σε 4,6% (n=303 από n=6.573). Στη μονοπαραγοντική ανάλυση, σημαντικές συσχετίσεις εντοπίστηκαν για την ηλικία (OR 1,010, p=0,015), τη γεωγραφική περιοχή, το εργασιακό καθεστώς, το κάπνισμα, την υψηλή χοληστερόλη και τα ζυμωμένα γαλακτοκομικά (OR 0,622, p=0,035). Στην πολυπαραγοντική ανάλυση (χ²=103,78, p<0,001, Nagelkerke R²=0,053, Hosmer-Lemeshow p=0,61), τα ζυμωμένα γαλακτοκομικά αναδείχθηκαν ως ο μοναδικός ανεξάρτητος διατροφικός παράγοντας με σημαντική προστατευτική δράση (OR 0,577, 95% CI 0,358–0,930, p=0,024), η συνολική πρόσληψη ζυμωμένων τροφίμων δεν διατήρησε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μετά την προσαρμογή για συγχυτικούς παράγοντες. Σημαντικοί μη διατροφικοί παράγοντες ήταν η Δυτική Ευρώπη (OR 1,733, p=0,002), η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου (OR 2,366, p<0,001), η υψηλή χοληστερόλη (OR 1,456, p=0,047), ενώ η Βόρεια Ευρώπη (OR 0,582, p=0,003) και η ανεργία (OR 0,430, p<0,001) δρούσαν προστατευτικά. Στη στρωματοποιημένη ανάλυση, στις μη παχύσαρκες γυναίκες (n=5.824 | IBS/IBD: 264) η προστατευτική δράση των ζυμωμένων γαλακτοκομικών διατηρήθηκε σημαντική (OR 0,548, 95% CI 0,335–0,895, p=0,016, Nagelkerke R²=0,048). Αντίθετα, στις παχύσαρκες γυναίκες (n=749 | IBS/IBD: 39) κανένας διατροφικός παράγοντας δεν παρουσίασε σημαντική συσχέτιση (Nagelkerke R²=0,013, p=0,671).
Συμπεράσματα: Η κατανάλωση ζυμωμένων γαλακτοκομικών συσχετίζεται ανεξάρτητα με μειωμένη πιθανότητα IBS/IBD σε γυναίκες χωρίς παχυσαρκία. Η παχυσαρκία ενδέχεται να τροποποιεί αυτή τη σχέση, πιθανώς μέσω δυσβίωσης του εντερικού μικροβιώματος που επάγει η χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού. Απαιτούνται προοπτικές μελέτες με ανάλυση μικροβιωματικών δεδομένων για την επιβεβαίωση αιτιακής σχέσης

Aim: This study aimed to investigate the association between fermented food consumption and the presence of irritable bowel syndrome (IBS) or inflammatory bowel disease (IBD) in adult women, while examining the potential role of obesity as an effect modifier of this relationship.
Methodology: Cross-sectional epidemiological study in a sample of women from 46 European countries. Fermented food consumption was assessed using a food frequency questionnaire. Comparisons between women with and without IBS/IBD were performed using the t-test or Mann-Whitney test for continuous variables and chi-square or Fisher's exact test for categorical variables. Univariate and multivariate logistic regression were applied, along with stratified analysis by obesity status (BMI<30 kg/m² vs BMI≥30 kg/m²).
Results: The prevalence of IBS/IBD was 4.6% (n=303 out of n=6,573). In univariate analysis, significant associations were identified for age (OR 1.010, p=0.015), geographic region, employment status, smoking, high cholesterol, and fermented dairy consumption (OR 0.622, p=0.035). In multivariate analysis (χ²=103.78, p<0.001; Nagelkerke R²=0.053; Hosmer-Lemeshow p=0.61), fermented dairy products emerged as the only independent dietary factor with a significant protective effect (OR 0.577, 95% CI 0.358–0.930, p=0.024); total fermented food intake showed no significant association after adjustment. Significant non-dietary factors included Western Europe (OR 1.733, p=0.002), e-cigarette use (OR 2.366, p<0.001) and high cholesterol (OR 1.456, p=0.047), while Northern Europe (OR 0.582, p=0.003) and unemployment (OR 0.430, p<0.001) were protective. In the stratified analysis, among non-obese women (n=5.824 | IBS/IBD: 264) the protective effect of fermented dairy remained significant (OR 0.548, 95% CI 0.335–0.895, p=0.016, Nagelkerke R²=0.048). In contrast, among obese women (n=749 | IBS/IBD: 39) no dietary factor showed a significant association (Nagelkerke R²=0.013, p=0.671).
Conclusions: Fermented dairy consumption is independently associated with a reduced likelihood of IBS/IBD among non-obese women. Obesity may modify this relationship, potentially through gut microbiome dysbiosis induced by low-grade chronic inflammation. Prospective studies incorporating microbiome analyses are warranted to establish causality.