Η παρούσα εργασία εξετάζει το ζήτημα των Ελλήνων πεσόντων του Ελληνοιταλικού πολέμου του 1940-1941 που παρέμειναν άταφοι ή πρόχειρα θαμμένοι στο αλβανικό έδαφος για πολλές δεκαετίες μετά τη λήξη του πολέμου. Μέσα από μία ιστορική προσέγγιση αναδεικνύονται οι πολιτικές, διπλωματικές και ιδεολογικές παράμετροι που επηρέασαν την τύχη των νεκρών, και διαμόρφωσαν τις ελληνοαλβανικές σχέσεις από την απαρχή της συνοριακής οριοθέτησης των δύο χωρών μετά από την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μέχρι τις μέρες μας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις διαπραγματεύσεις για την αναζήτηση, εκταφή και ταφή των οστών, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο η συλλογική μνήμη και οι εθνικές αφηγήσεις διαμόρφωσαν την πρόσληψη του ζητήματος.

Πιο συγκεκριμένα εξετάζει τη συμβολή της λογοτεχνίας και των πολεμικών ημερολογίων στη διατήρηση και επανερμηνεία της τραυματικής μνήμης του πολέμου, η οποία συνδέεται κυρίως με τη συνθηκολόγηση, τη γερμανική εισβολή, την Κατοχή και τον Εμφύλιο Πόλεμο. Μέσα από την ανάλυση επιλεγμένων μυθιστορημάτων και μαρτυριών αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο οι συγγραφείς προσεγγίζουν την απώλεια, το τραύμα, την εκκρεμότητα της ταφής και τη σημασία της απόδοσης τιμής στους νεκρούς, φωτίζοντας πτυχές που συχνά παραμένουν στο περιθώριο της επίσημης ιστοριογραφίας.

Βασικός στόχος της μελέτης είναι να αναδείξει ότι οι νεκροί του πολέμου δεν αποτελούν μόνο αντικείμενο ιστορικής έρευνας, αλλά και φορείς μνήμης, ταυτότητας και συμβολισμών που εξακολουθούν να επηρεάζουν τον δημόσιο λόγο. Ειδικότερα, η εργασία εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η εκάστοτε διαχείριση του ζητήματος των πεσόντων αντανακλά τις ανάγκες, τις ιδεολογικές προτεραιότητες και τις πολιτικές επιδιώξεις του εκάστοτε παρόντος. Υπό αυτό το πρίσμα, η μελέτη προσεγγίζει το θέμα ως πεδίο δημόσιας ιστορίας, αναδεικνύοντας πώς οι διαφορετικές χρήσεις του παρελθόντος συμβάλλουν στη διαμόρφωση της συλλογικής μνήμης, των εθνικών αφηγήσεων και της σύγχρονης αντίληψης για την ιστορική κληρονομιά.

The present study examines the issue of the greek soldiers who fell during the Greek-italian war of 1940-1941 and remained unburied or hastily buried in albanian territory for many decades after the end of the war. Through a historical approach, it highlights the political, diplomatic, and ideological factors that influenced the fate of the dead and shaped Greek-albanian relations, from the initial delimitation of the borders between the two countries following the collapse of the Ottoman Empire to the present day. Particular emphasis is placed on the negotiations concerning the search, exhumation, and burial of the remains.

In this historical context, this study investigates how collective memory and national narratives have influenced the understanding and reception of the issue. More specifically, it examines the contribution of literature and war diaries to the preservation and reinterpretation of the traumatic memory of the war, which is primarily associated with the capitulation of Greece, the German invasion, the Occupation, and the Greek Civil War.  Through the analysis of selected novels and testimonies, it examines how authors approach loss, trauma, the unresolved issue of burial, and the significance of honouring the dead, shedding light on aspects that often remain on the margins of official historiography.

The main objective of this study is to demonstrate that the dead of the war constitute not only an object of historical inquiry but also carriers of memory, identity and symbolism that continue to influence interstate relations and public discourse. More specifically, the study examines how the management of the issue of the fallen soldiers reflects the needs, ideological priorities, and political objectives of the present. From this perspective, the subject is also approached as a field of public history, highlighting how different uses of the past contribute to the formation of collective memory, national narratives, and contemporary perceptions of historical heritage.