Η επαγγελματική εξουθένωση του νοσηλευτικού προσωπικού αποτελεί
ένα μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας, με σημαντικές επιπτώσεις τόσο στη
λειτουργικότητα και την ευημερία των ίδιων των εργαζομένων όσο και
στην ποιότητα, ασφάλεια και συνέχεια των παρεχόμενων υπηρεσιών
υγείας. Το φαινόμενο σχετίζεται με τη χρόνια έκθεση σε υψηλό
εργασιακό στρες, τη συναισθηματική και σωματική κόπωση, τη μείωση
της επαγγελματικής αποτελεσματικότητας, την αποστασιοποίηση από το
αντικείμενο της εργασίας, καθώς και τη δυσκολία διατήρησης θετικής
στάσης και ουσιαστικής δέσμευσης. Στον χώρο της νοσηλευτικής, όπου
οι απαιτήσεις είναι έντονες και η αλληλεπίδραση με ασθενείς σταθερά
παρούσα, οι συνέπειες της εξουθένωσης είναι ιδιαίτερα σημαντικές.
Παράλληλα, η εργασιακή ικανοποίηση και η σχετιζόμενη με την υγεία
ποιότητα ζωής αποτελούν κρίσιμους δείκτες της ευημερίας και της
επαγγελματικής λειτουργικότητας των νοσηλευτών. Η συστηματική
διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ των τριών αυτών μεταβλητών είναι
απαραίτητη για τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων κινδύνου και
για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών παρεμβάσεων.Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα
στην επαγγελματική εξουθένωση, την εργασιακή ικανοποίηση και τη
σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής του νοσηλευτικού προσωπικού
σε νοσοκομεία της Αττικής. Επιμέρους στόχοι ήταν η καταγραφή των
επιπέδων των παραπάνω μεταβλητών, η ανάλυση των μεταξύ τους
συσχετίσεων, η διερεύνηση της διαφοροποίησης των επιπέδων αυτών
βάσει δημογραφικών και επαγγελματικών χαρακτηριστικών και η
διατύπωση προτάσεων πολιτικής και οργανωτικής παρέμβασης.Η έρευνα υιοθέτησε ποσοτική συγχρονική (cross-sectional)
μεθοδολογία. Το δείγμα αποτέλεσαν 114 μέλη νοσηλευτικού
προσωπικού από νοσοκομεία της Αττικής. Η συλλογή των δεδομένων
έγινε μέσω ανώνυμου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, το οποίο
περιλάμβανε δημογραφικά και εργασιακά χαρακτηριστικά, καθώς και
τρεις σταθμισμένες κλίμακες: το Oldenburg Burnout Inventory (OLBI)
για την εξουθένωση, το Job Satisfaction Survey (JSS) για την εργασιακή
ικανοποίηση και το SF-36 για τη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα
ζωής. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με περιγραφική στατιστική, συσχετίσεις
Pearson και πολυπαραγοντική γραμμική παλινδρόμηση. Το προφίλ του δείγματος αντανακλούσε την έντονη εργασιακή
καταπόνηση (κυκλικό ωράριο, εννέα ή περισσότερες βάρδιες μηνιαίως)
και την ευρεία αντίληψη ανεπαρκούς στελέχωσης. Η συνολική
εργασιακή ικανοποίηση ήταν χαμηλή, ενώ η πλειοψηφία ήταν
δυσαρεστημένη κυρίως ως προς τον μισθό, τις προαγωγές, τις παροχές και τις ανταμοιβές. Η εξουθένωση, όπως μετρήθηκε με το OLBI,
βρέθηκε σε σχετικά υψηλά επίπεδα, με την εξάντληση να υπερτερεί της
αποστασιοποίησης. Οι δείκτες της ποιότητας ζωής (SF-36) ήταν μέτριοι
προς χαμηλοί, με ιδιαίτερη επιβάρυνση στη ζωτικότητα, την ψυχική
υγεία και τον κοινωνικό ρόλο. Οι στατιστικές αναλύσεις ανέδειξαν
ισχυρή αρνητική συσχέτιση μεταξύ συνολικής επαγγελματικής
εξουθένωσης και συνολικής εργασιακής ικανοποίησης. Αντίστοιχα, η
εξουθένωση συνδέθηκε αρνητικά με τη συνοπτική κλίμακα ψυχικής
υγείας, ενώ η εργασιακή ικανοποίηση συνδέθηκε θετικά με αρκετές
διαστάσεις της ποιότητας ζωής, κυρίως με την ψυχική υγεία και τη
ζωτικότητα. Πολυπαραγοντικές αναλύσεις επιβεβαίωσαν ότι η αυξημένη
επαγγελματική εξουθένωση αποτελεί ανεξάρτητο αρνητικό παράγοντα
για τις περισσότερες διαστάσεις της ποιότητας ζωής, ακόμη και μετά τον
έλεγχο των δημογραφικών και επαγγελματικών μεταβλητών.
Παράγοντες όπως το φύλο, το επίπεδο εκπαίδευσης, η ύπαρξη χρόνιου
προβλήματος υγείας και τα κίνητρα επιλογής του επαγγέλματος
διαφοροποίησαν σημαντικά τα επίπεδα εξουθένωσης, ικανοποίησης και
ποιότητας ζωής. Η μελέτη ανέδειξε τη στενή αλληλεπίδραση μεταξύ επαγγελματικής
εξουθένωσης, εργασιακής ικανοποίησης και ποιότητας ζωής των
νοσηλευτών, επιβεβαιώνοντας ότι η εξουθένωση λειτουργεί ως βασικός
αρνητικός μηχανισμός με επιπτώσεις στην ψυχική και κοινωνική
ευημερία. Η χαμηλή εργασιακή ικανοποίηση σχετίζεται κυρίως με τους
θεσμικούς και ανταποδοτικούς όρους της εργασίας. Η ενίσχυση της
στελέχωσης, η βελτίωση των συνθηκών εργασίας, η αναγνώριση, η
υποστηρικτική ηγεσία και η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας
αποτελούν κρίσιμες παρεμβάσεις για τη μείωση της εξουθένωσης και τη
βελτίωση της ευημερίας του νοσηλευτικού προσωπικού. Τα ευρήματα
υπογραμμίζουν την ανάγκη για συστημικές παρεμβάσεις στον χώρο της
υγείας, με επίκεντρο τους ανθρώπινους πόρους και την ποιότητα της
φροντίδας.

Professional burnout among nursing staff constitutes a major public
health issue, with significant repercussions not only on the functionality
and well-being of the workers themselves but also on the quality, safety,
and continuity of healthcare services provided. The phenomenon is
associated with chronic exposure to high work-related stress, emotional
and physical exhaustion, reduced professional effectiveness,
detachment from the nature of the work, and difficulty in maintaining a
positive attitude and meaningful engagement. In the field of nursing,
where demands are intense and interaction with patients is constant, the
consequences of burnout are particularly significant. At the same time,
job satisfaction and health-related quality of life are critical indicators
of nurses’ well-being and professional functionality. Systematic
investigation of the relationships among these three variables is essential
for identifying key risk factors and designing effective interventions. The aim of this study was to investigate the relationship between
professional burnout, job satisfaction, and health-related quality of life
among nursing staff in hospitals in Attica. Specific objectives included
recording the levels of the above variables, analyzing their
interrelations, exploring how these levels vary according to
demographic and professional characteristics, and formulating policy
and organizational intervention proposals.
A quantitative cross-sectional methodology was adopted. The sample
consisted of 114 nursing staff members from hospitals in Attica. Data
were collected via an anonymous electronic questionnaire, which
included demographic and occupational characteristics as well as three
standardized scales: the Oldenburg Burnout Inventory (OLBI) for
burnout, the Job Satisfaction Survey (JSS) for job satisfaction, and the
SF-36 for health-related quality of life. Data were analyzed using
descriptive statistics, Pearson correlations, and multiple linear
regression.The profile of the sample reflected significant work strain (rotating
shifts, nine or more shifts per month) and a widespread perception of inadequate staffing. Overall job satisfaction was low, with most
participants expressing dissatisfaction mainly regarding salary,
promotions, benefits, and rewards. Burnout, as measured by the OLBI,
was relatively high, with exhaustion prevailing over disengagement.
Quality of life indices (SF-36) were moderate to low, with particular
burden on vitality, mental health, and social functioning. Statistical
analyses revealed a strong negative correlation between overall
professional burnout and overall job satisfaction. Similarly, burnout was
negatively associated with the mental health summary score, while job
satisfaction was positively associated with several quality of life
dimensions, especially mental health and vitality. Multiple regression
analyses confirmed that increased professional burnout was an
independent negative predictor for most dimensions of quality of life,
even after controlling for demographic and professional variables.
Factors such as gender, educational level, presence of chronic health
problems, and motivation for choosing the profession significantly
differentiated levels of burnout, satisfaction, and quality of life.
The study highlighted the close interrelationship among professional
burnout, job satisfaction, and quality of life of nurses, confirming that
burnout acts as a key negative mechanism affecting mental and social
well-being. Low job satisfaction is primarily related to institutional and
reward-related aspects of work. Strengthening staffing, improving
working conditions, enhancing recognition, supportive leadership, and
access to mental health services are critical interventions to reduce
burnout and improve the well-being of nursing staff. The findings
underscore the need for systemic interventions in the healthcare sector,
focusing on human resources and quality of care.