Η παρούσα εργασία εξετάζει την εγκατάσταση, την ενσωμάτωση και τη διαμόρφωση της
συλλογικής μνήμης των προσφύγων, από την Αττάλεια της Μικράς Ασίας, στην περιοχή
των Πετραλώνων. Η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 αποτέλεσε μια καθοριστική
τομή στην ιστορία του νεότερου ελληνισμού, ξεριζώνοντας χιλιάδες οικογένειες από τη
Μικρά Ασία προς την Ελλάδα. Οι Ατταλειώτες πρόσφυγες κατέφυγαν τελικά στην Αθήνα
αναζητώντας ασφάλεια, και ένα εξαιρετικά σημαντικό μέρος τους εγκαταστάθηκε μόνιμα
στα Πετράλωνα, θεμελιώνοντας σταδιακά ένα νέο οικισμό που όμως δεν ονόμασαν Νέα
Αττάλεια.
Η έρευνα εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο ο αστικός χώρος της καινούργιας τους
εγκατάστασης, μετασχηματίστηκε σταδιακά για να εξυπηρετήσει τις τεράστιες ανάγκες
των προσφύγων. Αναλύονται τα δραματικά ιστορικά γεγονότα που οδήγησαν στην
Μικρασιατική Καταστροφή και διωγμό του Ελληνικού στοιχείου, αλλά και από την
περιοχή της Αττάλειας και οι πρώτες, εξαιρετικά αντίξοες, συνθήκες διαβίωσης στους
πρόχειρους προσφυγικούς συνοικισμούς, όπως σε αυτόν του Ασυρμάτου, που είναι ένα
παράδειγμα αστικής αυτοστέγασης. Μετά από 30 χρόνια οι παράγκες και τα πρώτα
πλινθόκτιστα οικήματα έδωσαν τη θέση τους σε πέτρινες κατοικίες.
Οι Ατταλειώτες πρόσφυγες κατάφεραν να μετατρέψουν το οδυνηρό τραύμα της απώλειας
της προηγούμενης ζωή τους σε δύναμη, καταφέρνοντας να επιβιώσουν, να διατηρήσουν
στοιχεία της πολιτισμικής τους παράδοσης και οι επόμενες γενιές να ζήσουν σε καλύτερες
εποχές και συνθήκες.
The present study examines the settlement, integration and configuration of the collective
memory of refugees from Antalya, Asia Minor, in the area of Petralona. The 1922 Asia
Minor Catastrophe constituted a decisive turning point in the history of modern Hellenism,
uprooting thousands of families from Asia Minor to Greece. The refugees from Antalya
eventually fled to Athens in search of safety, and a highly significant proportion of them
settled permanently in Petralona, gradually establishing a new settlement which, however,
they did not name Nea Antalya.
The research focuses on the manner in which the urban space of their new settlement was
progressively transformed to serve the immense needs of the refugees. It analyses the
dramatic historical events that led to the Asia Minor Catastrophe and the persecution of
the Greek element, including that of the Antalya region, as well as the initial,
exceptionally adverse living conditions in the makeshift refugee settlements. An example
of such urban self-housing is the Asirmatos settlement. Where after more than 30 years,
the shacks and the initial adobe dwellings were replaced by stone-built houses.
The refugees from Antalya managed to transform the painful trauma of losing their former
lives into strength, succeeding in surviving, preserving elements of their cultural tradition,
and enabling subsequent generations to live in better times and conditions.
