Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το μαθητικό κίνημα των καταλήψεων του 1990–1991 στη Χαλκίδα, εστιάζοντας στη συγκρότηση της νεανικής υποκειμενικότητας και στη βιωματική μετάβαση από το «εγώ» στο «εμείς». Η έρευνα ανασυνθέτει την εκπαιδευτική πολιτική από τη Μεταπολίτευση, εντάσσοντάς την στο ευρύτερο ιστορικό, πολιτικό και κοινωνικο-οικονομικό πλαίσιο. Ταυτόχρονα, αποτυπώνει το συγκρουσιακό κλίμα των μηνών που προηγήθηκαν των κινητοποιήσεων, υπό το πρίσμα της οικονομικής κρίσης και της αποβιομηχάνισης στην Εύβοια. Διερευνώνται η εσωτερική δυναμική και οι μορφές οργάνωσης των καταλήψεων, οι οριζόντιες δημοκρατικές διαδικασίες, καθώς και η διασύνδεση των μαθητών/τριών με την εκπαιδευτική κοινότητα και την τοπική κοινωνία. Παράλληλα, αναλύεται η στάση του ενήλικου πληθυσμού, ο οποίος εμφανίζεται διχασμένος λόγω της έντονης πολιτικής πόλωσης της δεκαετίας του 1980. Μια στάση που εκδηλώθηκε, αφενός, με ενέργειες συμπαράστασης και αλληλεγγύης προς τους/τις μαθητές/τριες και, αφετέρου, με πράξεις πολιτικής βίας. Οι συγκρούσεις αυτές τερματίστηκαν όταν το κίνημα οδηγήθηκε σε αποκλιμάκωση κάτω από το βάρος της δολοφονίας του καθηγητή στην Πάτρα, Νίκου Τεμπονέρα. Μεθοδολογικά, η εργασία βασίζεται στην προφορική ιστορία, διασταυρώνοντας συνεντεύξεις αποφοίτων, εκπαιδευτικών και μελών της τοπικής κοινωνίας, με τα δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου και τα αδημοσίευτα αρχεία της Ένωσης Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Ευβοίας (ΕΛΜΕ). Τα συμπεράσματα υποδεικνύουν ότι οι καταλήψεις αναδείχθηκαν σε σημαντικό βαθμό ως πεδίο συλλογικής αυτενέργειας, αμφισβητώντας την οπτική περί εξωτερικής υποκίνησης του μαθητικού αγώνα. Διαφαίνεται, επίσης, ότι οι οξείες συγκρούσεις δεν αποτελούσαν δομικό στοιχείο της μαθητικής δράσης, αλλά συσχετίζονταν με την κομματική πόλωση, τον κρατικό αυταρχισμό και την παρεμβατικότητα εξωθεσμικών ομάδων. Τέλος, η ανάδειξη αυτών των πηγών προσφέρει μια πολύτιμη «ιστοριογραφία από τα κάτω», η οποία αποκαθιστά τη μαθητική κοινότητα ως διακριτό ιστορικό υποκείμενο και συμβάλλει στον αναστοχασμό γύρω από τη νεανική αμφισβήτηση στην ελληνική περιφέρεια.

This dissertation examines the 1990–1991 student occupation movement in Chalkida, focusing on youth subjectivity and the experiential transition from "I" to "we". The study contextualizes educational policy since the Metapolitefsi within the broader historical and socio-economic framework, capturing the pre-mobilization conflictual climate caused by Evia's economic crisis and deindustrialization. It explores the internal dynamics, organizational forms, and horizontal democratic processes of school occupations, alongside students' interconnectedness with the educational community and local society. Conversely, the adult population's stance is analyzed through the lens of the intense political polarization of the 1980s, which manifested either as solidarity or as political violence, leading to the protest cycle's decline following Nikos Temponeras' murder.

Methodologically, the thesis relies on oral history, cross-referencing qualitative interviews with alumni, educators, and local actors against the local press and the unpublished archives of ELME Evia. The findings suggest that occupations emerged largely as a field of collective agency, challenging views that attribute them exclusively to external instigation. Acute conflicts were not inherent to student action but correlated with political polarization, state authoritarianism, and extra-institutional interventions. This "history from below" restores the student community as a distinct historical subject and contributes to a broader reflection on youth dissent in the Greek periphery.