«Χέρια στον κύκλο: Επιτελεστικές πρακτικές και συλλογική ταυτότητα στις κοινότητες κοριτσιών στην πετοσφαίριση»

"Hands in the Circle: Performative Practices and Collective Identity in Girls' Volleyball Communities" (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΣΤΕΡΓΙΟΥ
  3. Αθλητικές Σπουδές: Κοινωνιολογία, Ιστορία, Ανθρωπολογία (ΑΣΚ)
  4. 25 Ιουλίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 107
  7. Μιμήνα Πατεράκη
  8. Μιμήνα Πατεράκη / Ευάγγελος Μπεμπέτσος
  9. Συλλογική ταυτότητα / πετοσφαίριση/ επιτελεστικότητα/ τελετουργικές πρακτικές/ ομαδική συνοχή | ενσώματη εμπειρία/ φύλο/συναισθηματική ρύθμιση/ Mauss/ Butler.
  10. «Αθλητικές Σπουδές: Κοινωνιολογία, Ιστορία, Ανθρωπολογία» / ΑΣΚ 63
  11. 1-5
  12. 22
  13. 52

    •   Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την πρακτική του κύκλου ως επιτελεστική και ενσώματη διαδικασία συγκρότησης της συλλογικής ταυτότητας στις κοινότητες κοριτσιών στην πετοσφαίριση στην Βόρεια Αττική. Εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο μια επαναλαμβανόμενη τελετουργική πρακτική στο εσωτερικό της ομάδας συμβάλλει στην ενίσχυση της ομαδικής συνοχής, της συναισθηματικής ρύθμισης και της αίσθησης του ανήκειν.

         Παράλληλα, αξιοποιείται η θεωρία των «τεχνικών του σώματος» του Mauss (1973), η οποία αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οι σωματικές πρακτικές λειτουργούν ως κοινωνικά και πολιτισμικά διαμορφωμένοι μηχανισμοί ενσωμάτωσης αξιών και συλλογικών μορφών δρά Το θεωρητικό πλαίσιο της έρευνας βασίζεται στην έννοια της επιτελεστικότητας της Butler (1990), σύμφωνα με την οποία η ταυτότητα δεν αποτελεί προϋπάρχουσα ή σταθερή ουσία, αλλά συγκροτείται μέσα από επαναλαμβανόμενες κοινωνικές πρακτικές. Επιπλέον, εντάσσεται η σύγχρονη προσέγγιση των συλλογικών τελετουργικών στον αθλητισμό, τα οποία έχουν συνδεθεί με την ενίσχυση της ομαδικής ανθεκτικότητας και της κοινοτικής αντιμετώπισης στρεσογόνων καταστάσεων.

         Η μεθοδολογία της έρευνας συνδυάζει συμμετοχική παρατήρηση, ερωτηματολόγια και συνεντεύξεις .  Η ανάλυση του ερευνητικού υλικού αναδεικνύει  ότι ο κύκλος συνιστά ένα πεδίο συγκρότησης της συλλογικής ταυτότητας μέσω των σωματικών επιτελέσεων συμπαράστασης, υποστήριξης, επιβράβευσης τα οποία συμβαίνουν σε ένα μικρό χώρο μέσα στο γήπεδο όπου όλες οι συμμετέχουσες έρχονται σε κοντινή απόσταση καλλιεργώντας έτσι και την σωματική οικειότητα. Ο πλούτος και η ένταση των συναισθηματικών εκφράσεων σε ένα σχετικά μικρό αλλά επαναλαμβανόμενο χρόνο δίνει την δυνατότητα στις αθλήτριες να οικειοποιηθούν τον χώρο, τον χρόνο, τις σχέσεις που αναπτύσσονται στην διάρκεια ενός παιχνιδιού εντός και εκτός γηπέδου. Παράλληλα, συμβάλλει στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, στη διαχείριση της επιτυχίας και της αποτυχίας, καθώς και στη δημιουργία ισχυρών κοινωνικών δεσμών μεταξύ των αθλητριών. Ο κύκλος αναδεικνύεται ως μια θεμελιώδης επιτελεστική πρακτική, μέσω της οποίας η ομάδα συγκροτείται όχι ως στατικό σύνολο ατόμων, αλλά ως δυναμική κοινωνική και συναισθηματική οντότητα. Η συλλογική ταυτότητα προκύπτει ως αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενων ενσώματων και συμβολικών πρακτικών, οι οποίες συνδέουν το σώμα, το συναίσθημα και την κοινωνική σχέση σε ένα ενιαίο πεδίο εμπειρίας.

    •   This thesis explores the practice of the team circle as an embodied and performative process through which collective identity is constructed within girls’ volleyball communities. It focuses on how this repeated ritual practice operates as a central mechanism for fostering team cohesion, emotional regulation, and a shared sense of belonging.

        The theoretical framework is grounded in Butler’s (1990) concept of performativity, which suggests that identity is not a pre-existing or fixed essence but is continuously constituted through repeated social practices. In addition, Mauss’s (1973) theory of “techniques of the body” is employed to highlight how bodily practices function as culturally and socially structured mechanisms for the internalization of collective values and behaviours. Furthermore, the study draws on contemporary literature on collective rituals in sport, which emphasizes their role in enhancing team resilience and communal coping strategies (Bonk et al., 2019).

        The research adopts a qualitative approach, based on the analysis of athletes’ experiences and parents’ perceptions regarding the function of the circle practice. The findings indicate that the circle operates as a key performative mechanism of collective identity formation through bodily proximity, emotional expression, and repeated participation. It also contributes to increased self-confidence, the management of success and failure, and the strengthening of social bonds among team members.

         In conclusion, the team circle emerges as a fundamental performative practice through which the team is not merely a collection of individuals but a dynamic social and emotional entity. Collective identity is continuously produced through embodied and symbolic repetitions that integrate body, emotion, and social relation into a unified experiential field.

  14. Hellenic Open University
  15. Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.