Η κατανάλωση καπνού εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί τις τελευταίες δεκαετίες στον τομέα της πρόληψης και του ελέγχου του καπνίσματος. Το κάπνισμα συνδέεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα, ενώ αναγνωρίζεται ως ένας από τους κυριότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων. Η έκθεση στις τοξικές ουσίες του καπνού προκαλεί εκτεταμένες βλάβες στο καρδιαγγειακό σύστημα μέσω μηχανισμών όπως η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, το οξειδωτικό στρες, η φλεγμονή και η ενεργοποίηση θρομβωτικών διεργασιών.

Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση και η κριτική ανασκόπηση της σύγχρονης βιβλιογραφίας σχετικά με τη σχέση μεταξύ καπνίσματος και καρδιαγγειακών νοσημάτων, με έμφαση στους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς, στις κλινικές επιπτώσεις, στην εξάρτηση από τη νικοτίνη και στη σημασία της διακοπής του καπνίσματος για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Η μεθοδολογία βασίστηκε σε ανασκόπηση της διεθνούς και ελληνικής βιβλιογραφίας. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε σε επιστημονικές βάσεις δεδομένων, όπως PubMed, Scopus, ScienceDirect και Google Scholar, καθώς και σε εκθέσεις διεθνών οργανισμών δημόσιας υγείας, συμπεριλαμβανομένου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) και του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Επιλέχθηκαν κυρίως μελέτες της τελευταίας δεκαετίας που αφορούσαν το κάπνισμα και τις επιπτώσεις του στο καρδιαγγειακό σύστημα.

Τα ευρήματα της ανασκόπησης ανέδειξαν ότι το κάπνισμα αποτελεί ανεξάρτητο και ισχυρό παράγοντα κινδύνου για στεφανιαία νόσο, έμφραγμα του μυοκαρδίου, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, περιφερική αρτηριακή νόσο και καρδιακή ανεπάρκεια. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η εξάρτηση από τη νικοτίνη δυσχεραίνει σημαντικά τη διακοπή του καπνίσματος, ενώ τα νεότερα προϊόντα νικοτίνης, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, εξακολουθούν να εγείρουν προβληματισμούς σχετικά με τη μακροχρόνια ασφάλειά τους.

Συμπερασματικά, το κάπνισμα εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα αιτία καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνησιμότητας. Η πρόληψη της έναρξης του καπνίσματος, η έγκαιρη παρέμβαση για τη διακοπή του και η εφαρμογή αποτελεσματικών πολιτικών δημόσιας υγείας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση του καρδιαγγειακού φορτίου και τη βελτίωση της υγείας του πληθυσμού.

Smoking remains one of the most significant public health challenges worldwide despite substantial progress in tobacco control and prevention strategies. Tobacco use is associated with increased morbidity and mortality and is recognized as one of the most important modifiable risk factors for cardiovascular disease. Exposure to tobacco smoke causes extensive damage to the cardiovascular system through mechanisms including endothelial dysfunction, oxidative stress, chronic inflammation, and thrombotic activation.

The aim of the present study was to investigate and critically review the current literature regarding the relationship between smoking and cardiovascular diseases, focusing on pathophysiological mechanisms, clinical consequences, nicotine dependence, and the importance of smoking cessation in reducing cardiovascular risk.

The methodology was based on a narrative literature review of international and Greek scientific publications. The literature search was conducted using major scientific databases, including PubMed, Scopus, ScienceDirect, and Google Scholar, as well as reports from public health organizations such as the World Health Organization (WHO) and the Hellenic National Public Health Organization (EODY). Priority was given to studies published within the last decade addressing the cardiovascular effects of smoking.

The findings demonstrated that smoking is an independent and major risk factor for coronary artery disease, myocardial infarction, stroke, peripheral arterial disease, and heart failure. Furthermore, nicotine dependence was identified as a significant barrier to smoking cessation, while emerging nicotine delivery products, including electronic cigarettes, continue to raise concerns regarding their long-term cardiovascular safety.

In conclusion, smoking remains a leading cause of cardiovascular morbidity and mortality worldwide. Preventing smoking initiation, promoting smoking cessation, and implementing comprehensive public health policies are essential strategies for reducing the burden of cardiovascular disease and improving population health outcomes.