Η σύγχρονη ιστορική και αρχαιολογική πρακτική διαμορφώνει ένα πεδίο όπου η επιστημονική τεκμηρίωση συναντά την κοινωνική εμπλοκή και τη δημόσια επικοινωνία του    παρελθόντος. Η μετάβαση από τον κλειστό χώρο της ακαδημαϊκής έρευνας στο δημόσιο πεδίο αποτελεί βασική μετατόπιση της επιστημονικής πράξης στον 21ο αιώνα. Στο πλαίσιο αυτό, η Δημόσια Ιστορία και η Δημόσια Αρχαιολογία αναπτύσσουν νέες μορφές αφήγησης και εμπειρίας, αξιοποιώντας τις ψηφιακές τεχνολογίες.

Η παρούσα εργασία εντάσσεται στο πεδίο αυτό και εξετάζει τη συνάντηση Δημόσιας Ιστορίας/Αρχαιολογίας με τον ψηφιακό πολιτισμό, με επίκεντρο τις Αρχάνες Ηρακλείου ως μελέτη περίπτωσης. Οι Αρχάνες αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα “αρχαιολογικού παλίμψηστου”, ενός τόπου με μακραίωνη και συνεχή κατοίκηση από την προϊστορία μέχρι σήμερα, όπου επιστημονική έρευνα, πολιτιστική διαχείριση, ιστορική μνήμη και τοπική ταυτότητα αλληλοδιαπλέκονται, συγκροτώντας ένα δυναμικό πεδίο πολυεπίπεδης πολιτισμικής εμπειρίας. Αντικείμενο της εργασίας είναι η δημιουργία ενός ψηφιακού μουσείου που αποτυπώνει τη συνύπαρξη πολλαπλών χρονικοτήτων και αφηγήσεων, τη διαχρονικότητα του τοπίου και τις μεταβαλλόμενες χρήσεις του, καθώς και την πορεία της επιστημονικής τεκμηρίωσης στην περιοχή των Αρχανών.

Η εργασία δομείται σε δύο μέρη. Στο πρώτο παρουσιάζονται το θεωρητικό πλαίσιο της Δημόσιας Ιστορίας/Αρχαιολογίας (Κεφ.1) και η έννοια του “αρχαιολογικού παλίμψηστου” ως ερμηνευτικού εργαλείου για την προσέγγιση της ιστορικής και σύγχρονης φυσιογνωμίας των Αρχανών, αλλά και για τον σχεδιασμό του ψηφιακού μουσείου (Κεφ.2). Στο δεύτερο μέρος περιγράφονται η μεθοδολογία σχεδιασμού και τα στάδια υλοποίησης της εφαρμογής (Κεφ.3), και παρουσιάζεται η ολοκληρωμένη μορφή της μαζί με τρεις ενδεικτικές πιλοτικές εκθέσεις, η καθεμία από τις οποίες προσφέρει μια εναλλακτική αφηγηματική δομή (Κεφ.4).

Η αξιοποίηση του ψηφιακού μουσείου ανοίγει προοπτικές ως μέσο εκπαίδευσης, έρευνας και αφήγησης, ικανό να διαμορφώσει νέες σχέσεις μεταξύ επιστημόνων, τοπικής κοινωνίας και διαδικτυακού κοινού, αλλά και να να συμβάλει στη συζήτηση για το πώς η Δημόσια Ιστορία και η Δημόσια Αρχαιολογία μετασχηματίζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε, αφηγούμαστε και μοιραζόμαστε το παρελθόν.

Contemporary historical and archaeological practice formulates a field where scholarly documentation meets social engagement and the public communication of the past. The shift from the closed sphere of academic research to the public domain constitutes a major transformation for academic praxis in the twenty first century. Within this context, Public History and Public Archaeology develop new forms of narration and experience, drawing on the affordances of digital technologies.

The present study is situated within this field and examines the encounter between Public History/Archaeology and digital culture, using the village of Archanes in Heraklion as a case study. Archanes represents a characteristic example of an “archaeological palimpsest”, a place of long term and continuous habitation from prehistory to the present, where academic research, cultural management, historical memory, and local identity intersect to form a dynamic, multilayered cultural landscape. The aim of the project is the development of a digital museum that visualizes the coexistence of multiple temporalities and narratives, the diachronic transformation of the landscape and its uses, as well as the evolving process of scientific documentation in the region.

The thesis is structured in two parts. The first presents the theoretical framework of Public History and Public Archaeology (Chapter 1) and introduces the concept of the “archaeological palimpsest” as an interpretive tool for approaching both the historical and contemporary character of Archanes, as well as for directing the design of the digital museum (Chapter 2). The second part outlines the design methodology and implementation stages of the application (Chapter 3), and presents its completed form along with three indicative pilot exhibitions, each offering an alternative narrative structure (Chapter 4).

The use of the digital museum opens up new possibilities as a medium for education, research, and storytelling, capable of shaping new relationships between scholars, the local community, and online audiences. At the same time, it contributes to broader discussions on how Public History and Public Archaeology transform the ways in which we perceive, narrate, and share the past.