Οι απαρχές της δημόσιας υγειονομικής περίθαλψης στην Πιερία. Η περίπτωση του Σανατορίου της Πέτρας (1936 – 1969) μέσα από προφορικές και αρχειακές μαρτυρίες

The origins of public healthcare in Pieria. The case of the Petra Sanatorium (1936–1969) through oral and archival testimonies. (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΔΗΣ
  3. Δημόσια Ιστορία (ΔΙΣ)
  4. 25 Ιουνίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 134
  7. Βασίλειος Δαλκαβούκης
  8. Αντωνίου, Αντώνης
  9. Φυματίωση, Σανατόριο, Στρεπτομυκίνη, Κατοχή, Εμφύλιος, Ψυχιατρείο
  10. Δημ΄όσια Ιστορία
  11. 3
  12. 65
  13. 10
    • Η φυματίωση δημιουργεί επιδημικές κρίσεις σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης παρουσίας στη γη, προκαλώντας θεραπευτές, επιστήμονες και κράτη να ασχοληθούν σοβαρά τόσο με την θεραπεία όσο και με την πρόληψή της. Από τα μέσα του 19ου αιώνα εμφανίζεται μια νέα νοσοκομειακή δομή προσαρμοσμένη στις ιδιαιτερότητες της νόσου αρχής γενομένης από τα οροπέδια της Κεντρικής Ευρώπης και των Άλπεων. Η σανατορική περίθαλψη θα αποτελέσει καταφυγή και ανακουφιστήριο για πολλούς ευκατάστατους ασθενείς και θα δώσει το έναυσμα για την ανάπτυξη πολιτικών για την υγεία και την κοινωνική ασφάλιση που θα στοχεύουν στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης και ασφαλιστικής κάλυψης στις μη προνομιούχες κοινωνικές τάξεις. Μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα η Ελλάδα θα περάσει δύσκολες στιγμές από την παρουσία της νόσου. Η πολεμική δεκαετία 1912-1922 και η προσφυγική κρίση κατά τη διάρκεια του ελληνικού μεσοπολέμου, θα εντείνουν την έξαρση της νόσου προκαλώντας χιλιάδες θύματα. Στον αγώνα για την καταπολέμηση της φυματίωσης επιστρατεύεται και το αρχαίο μοναστήρι της Πέτρας, με τις εγκαταστάσεις του να μετατρέπονται το 1929 σε Σανατόριο. Το Σ.Ι.Μ.Π.Ο εγκαινιάζει την λειτουργία του τον Νοέμβριο του 1936 και μέχρι το τέλος του 1943, που διαλύεται από τις γερμανικές κατοχικές δυνάμεις, έχει φιλοξενήσει 3.549 φυματικούς ασθενείς. Αν και οι ανθρώπινες απώλειες σε αυτό το χρονικό διάστημα είναι τεράστιες αποτελώντας το 30% των νοσηλευόμενων, το ίδρυμα συνιστά την πρώτη οργανωμένη μορφή νοσοκομειακής περίθαλψης στην ευρύτερη περιοχή της Κατερίνης αλλά και μια «λύση» στο κοινωνικό πρόβλημα της «απομόνωσης» των φορέων της νόσου. Μέχρι τον Μάρτιο του 1969 που θα μετατραπεί σε Θεραπευτήριο Ψυχικών Παθήσεων, θα έχει προλάβει να περιθάλψει άλλους 1.662 ασθενείς, αφού στο μεταξύ η θεραπευτική επανάσταση που θα φέρει η ανακάλυψη της στρεπτομυκίνης και των υπόλοιπων αντιφυματικών φαρμάκων, θα μειώσουν και στο τέλος θα τερματίσουν την αναγκαιότητα χρήσης των σανατορικών δομών.
    • Tuberculosis has been causing epidemic crises throughout the history of human presence on earth, causing healers, scientists and states to seriously engage in both treatment and prevention of the disease. From the mid-19th century, a new hospital structure adapted to the specificities of the disease emerged, starting from the plateaus of Central Europe and the Alps.Sanatorium care will serve as a refuge and a place of comfort for many well-off patients and will provide the impetus for the development of health and social security policies aimed at providing healthcare and insurance coverage to underprivileged social classes.Until the mid-20th century, Greece would go through difficult times due to the presence of the disease. The war decade of 1912-1922 and the refugee crisis during the Greek interwar period, would intensify the outbreak of the disease, causing thousands of victims. The ancient monastery of Petra was also enlisted in the fight against tuberculosis, with its structures being converted into a sanatorium in 1929.The S.I.M.P.O opened its doors in November 1936 and by the end of 1943, when it was disbanded by the German occupying forces, it had housed 3,549 tuberculosis patients. Although the human losses during this period were enormous, accounting for 30% of the hospitalized, the institution constituted the first organized form of hospital care in the wider area of Katerini and also a “solution” to the social problem of the “isolation” of carriers of the disease.By March 1969, when itwill be converted into a Mental Health Hospital, it would have managed to treat another 1,662 patients, since in the meantime the therapeutic revolution brought about by the discovery of streptomycin and other anti-tuberculosis drugs, would reduce and ultimately end the necessity of using sanatorium structures.
  15. Hellenic Open University
  16. Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 4.0 Διεθνές