Ce mémoire s’inscrit dans le champ de la didactique du français langue étrangère (FLE) et analyse les interactions entre l’intelligence artificielle (IA), le plurilinguisme et la neurodidactique. Dans un contexte caractérisé par la transformation numérique des pratiques éducatives et la diversité linguistique croissante des apprenants, l’objectif est d’examiner les représentations et les usages de l’IA chez les enseignants de FLE et les apprenants plurilingues en Grèce, ainsi que d’évaluer ses apports potentiels pour l’apprentissage des langues.

La méthodologie adoptée combine des questionnaires adressés aux enseignants et aux apprenants, ainsi qu’une analyse quantitative et qualitative des données recueillies. Cette approche permet d’explorer les perceptions des participants, leurs pratiques effectives et les liens entre l’IA, le développement de la compétence plurilingue et certains processus cognitifs associés à la neurodidactique.

Les résultats indiquent que l’intelligence artificielle est généralement perçue de manière positive par les deux groupes étudiés. Les enseignants interrogés l’utilisent principalement pour la préparation des cours, la création de matériel pédagogique, la différenciation des activités et la personnalisation des apprentissages. Les apprenants, quant à eux, s’en servent pour enrichir leur vocabulaire, comprendre des textes, traduire des contenus, corriger leurs erreurs et améliorer leurs productions écrites.

L’étude met également en évidence la contribution de l’IA au développement de l’autonomie, de la motivation et de l’engagement des apprenants. L’intelligence artificielle favorise la mobilisation de plusieurs langues au sein du répertoire linguistique des élèves, soutenant ainsi les transferts interlinguistiques et la compétence plurilingue.

Les résultats soulignent par ailleurs des effets positifs sur certains mécanismes cognitifs, notamment l’attention, la compréhension, la mémorisation et l’adaptation au rythme d’apprentissage individuel. Certains risques sont également identifiés, notamment la dépendance aux outils numériques, la présence d’informations inexactes et diverses questions éthiques. Les participants insistent enfin sur le rôle irremplaçable de l’enseignant, l’IA devant être considérée comme un outil complémentaire au service de l’apprentissage.

Η παρούσα διπλωματική εργασία εντάσσεται στο πεδίο της Διδακτικής της Γαλλικής ως Ξένης Γλώσσας (FLE) και αναλύει τις σχέσεις μεταξύ της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), της πολυγλωσσίας και της νευροδιδακτικής. Σε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από τον ψηφιακό μετασχηματισμό των διδακτικών πρακτικών και από την αυξανόμενη γλωσσική ποικιλομορφία των μαθητών, η έρευνα αποσκοπεί στη μελέτη των αντιλήψεων και των χρήσεων της ΤΝ από εκπαιδευτικούς της Γαλλικής ως Ξένης Γλώσσας και πολυγλωσσικούς μαθητές στην Ελλάδα, καθώς και στην αξιολόγηση της δυνητικής συμβολής της στη γλωσσική μάθηση.

Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε βασίζεται σε μια μικτή ερευνητική προσέγγιση, η οποία συνδυάζει ερωτηματολόγια που απευθύνονται σε εκπαιδευτικούς και μαθητές, καθώς και ποσοτική και ποιοτική ανάλυση των δεδομένων που συλλέχθηκαν. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τη διερεύνηση των αντιλήψεων των συμμετεχόντων, των πραγματικών πρακτικών τους και των σχέσεων μεταξύ της ΤΝ, της ανάπτυξης της πολυγλωσσικής ικανότητας και ορισμένων γνωστικών διεργασιών που συνδέονται με τη νευροδιδακτική.

Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται συνολικά αντιληπτή με θετικό τρόπο τόσο από τους εκπαιδευτικούς όσο και από τους μαθητές. Οι εκπαιδευτικοί τη χρησιμοποιούν κυρίως για την προετοιμασία μαθημάτων, τη δημιουργία διδακτικού υλικού, τη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων και την εξατομίκευση της διδασκαλίας. Οι μαθητές, από την πλευρά τους, τη χρησιμοποιούν για τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου τους, την κατανόηση κειμένων, τη μετάφραση περιεχομένου, τη διόρθωση λαθών και τη βελτίωση της γραπτής τους παραγωγής.

Η μελέτη αναδεικνύει επίσης τη συμβολή της ΤΝ στην ανάπτυξη της αυτονομίας, των κινήτρων και της ενεργού συμμετοχής των μαθητών. Παράλληλα, η ΤΝ ευνοεί την αξιοποίηση πολλαπλών γλωσσών του γλωσσικού τους ρεπερτορίου, ενισχύοντας τις διαγλωσσικές μεταφορές γνώσης και την ανάπτυξη της πολυγλωσσικής ικανότητας.

Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ακόμη θετικές επιδράσεις σε ορισμένους γνωστικούς μηχανισμούς, όπως η προσοχή, η κατανόηση, η μνήμη και η προσαρμογή στον ατομικό ρυθμό μάθησης. Ωστόσο, επισημαίνονται και ορισμένοι περιορισμοί, όπως ο κίνδυνος εξάρτησης από τα ψηφιακά εργαλεία, η πιθανότητα ανακριβών πληροφοριών και διάφορα ηθικά ζητήματα. Τέλος, οι συμμετέχοντες τονίζουν τον αναντικατάστατο ρόλο του εκπαιδευτικού, θεωρώντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα συμπληρωματικό εργαλείο στην υπηρεσία της μάθησης.