Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο και τη σημασία της μουσικής στη φιλοσοφική σκέψη του Φρίντριχ Νίτσε, αναδεικνύοντάς την ως αισθητικό και μεταφυσικό φαινόμενο. Για τον Νίτσε, η μουσική δεν είναι απλώς μία τέχνη, αλλά αποτελεί βασικό μέσο κατανόησης της ύπαρξης και του κόσμου, εκφράζοντας αλήθειες που υπερβαίνουν τα όρια του λόγου. Η διπλωματική εργασία διερευνά τη συμβολή της μουσικής στη διαμόρφωση της νιτσεϊκής κοσμοαντίληψης και τη λειτουργία της ως φιλοσοφικής κατηγορίας, που συνδέεται άμεσα με τη βιωματική εμπειρία του Είναι. Η ανάλυση επικεντρώνεται στη θεωρία του διονυσιακού και του απολλώνιου, όπως παρουσιάζεται στη Γέννηση της Τραγωδίας. Η μουσική εξετάζεται ως κύρια έκφραση της διονυσιακής αρχής, δηλαδή της άμεσης εμπειρίας της ζωής, της μέθης, της υπέρβασης του ατομικού εγώ και της συμφιλίωσης με το τραγικό στοιχείο της ύπαρξης. Παράλληλα, εξετάζεται η λειτουργική συνύπαρξη του απολλώνιου στοιχείου, το οποίο προσφέρει μορφή και όριο, καθιστώντας δυνατή την καλλιτεχνική έκφραση του χάους. Επίσης, αναλύεται η σχέση της μουσικής με το τραγικό πνεύμα της αρχαιοελληνικής τέχνης, όπου η ένταση μεταξύ διονυσιακού και απολλώνιου οδηγεί σε ανώτερη αισθητική και υπαρξιακή σύνθεση.

Η διπλωματική εργασία δίνει έμφαση στην προσωπική σχέση του Νίτσε με τη μουσική, τόσο ως φιλόσοφου όσο και ως δημιουργού. Εξετάζεται η στενή αλλά και συγκρουσιακή σχέση του με τον Ρίχαρντ Βάγκνερ, που ξεκίνησε με θαυμασμό και προσδοκία αναγέννησης της τραγωδίας μέσω της μουσικής, αλλά κατέληξε σε ρήξη. Αυτή η μεταστροφή ερμηνεύεται ως ένδειξη φιλοσοφικής ωρίμανσης και απομάκρυνσης του Νίτσε από κάθε μορφή μεταφυσικής παρηγοριάς ή ιδεολογικής χειραγώγησης της τέχνης.

Τέλος, η διπλωματική εργασία εξετάζει τη μουσική ως έκφραση της δημιουργικής υπέρβασης, συνδέοντάς την με κεντρικές νιτσεϊκές έννοιες όπως ο υπεράνθρωπος και η αιώνια επιστροφή. Η μουσική αναδεικνύεται ως πεδίο αυτοπραγμάτωσης και αυτοθέσμισης, μέσα από το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να υπερβεί τα όριά του αγκαλιάζοντας τη ζωή σε όλο της το εύρος, ακόμη και στις πιο τραγικές της στιγμές.

This dissertation examines the role and significance of music in the philosophical thought of Friedrich Nietzsche, highlighting it as both an aesthetic and a metaphysical phenomenon. For Nietzsche, music is not merely an art form, but a fundamental means of understanding existence and the world, expressing truths that transcend the limits of language. The dissertation explores the contribution of music to the formation of Nietzsche’s worldview and its function as a philosophical category directly connected to the lived experience of Being. The analysis focuses on the theory of the Dionysian and the Apollonian as presented in The Birth of Tragedy. Music is examined as the primary expression of the Dionysian principle, namely the immediate experience of life, intoxication, the transcendence of the individual ego, and reconciliation with the tragic dimension of existence. At the same time, the functional coexistence of the Apollonian element is analyzed, as it provides form and limitation, making the artistic expression of chaos possible. Furthermore, the relationship between music and the tragic spirit of ancient Greek art is examined, where the tension between the Dionysian and the Apollonian leads to a higher aesthetic and existential synthesis.

The dissertation places particular emphasis on Nietzsche’s personal relationship with music, both as a philosopher and as a creator. It examines his close yet conflict ridden relationship with Richard Wagner, which began with admiration and the expectation of a rebirth of tragedy through music, but ultimately ended in rupture. This shift is interpreted as an indication of Nietzsche’s philosophical maturation and his distancing from all forms of metaphysical consolation or ideological manipulation of art.

Finally, the dissertation examines music as an expression of creative transcendence, linking it to central Nietzschean concepts such as the Übermensch and eternal recurrence. Music emerges as a field of self-realization and self-legislation, enabling human beings to transcend their limits by embracing life in its entirety, even in its most tragic moments.