Περίληψη

Σκοπός της παρούσας εργασίας, είναι η διερεύνηση της συν-κατασκευής νοημάτων γύρω από τη γυναικεία εμπειρία, σε συνεργατικό πλαίσιο ανάγνωσης και γραφής εικονοβιβλίων, προκειμένου να δοθεί απάντηση σε τέσσερα ερευνητικά ερωτήματα: 1) πώς οι συμμετέχουσες νοηματοδοτούν όψεις της γυναικείας εμπειρίας· 2) ποια κυρίαρχα και αντιθετικά νοήματα αναδύονται γύρω από ρόλους, ταυτότητες και έμφυλες προσδοκίες· 3) πώς η συνεργατική ανάγνωση και γραφή λειτουργεί ως πλαίσιο συλλογικής ερμηνείας και ταύτισης· 4) ποιος είναι ο ρόλος της εικόνας και της πολυτροπικότητας στη διαμόρφωση αυτών των νοημάτων.

Η εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη: 1) το θεωρητικό, όπου γίνεται η θεωρητική θεμελίωση των εννοιών που χρησιμοποιούνται στην ερμηνεία των δεδομένων και 2) το ερευνητικό, όπου παρουσιάζονται η μεθοδολογία της έρευνας, η ανάλυση των δεδομένων και η συζήτηση των ευρημάτων στο θεωρητικό και βιβλιογραφικό τους πλαίσιο.

Την ομάδα αποτέλεσαν οκτώ γυναίκες ηλικίας σαράντα έως εβδομήντα ετών. Το σημαντικό ηλικιακό εύρος λειτούργησε θετικά για τη δυναμική της ομάδας, προσφέροντας ποικιλία βιωματικών αποκαλύψεων, αλλά και αντιφατικών απόψεων που εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια των παρεμβάσεων. Πραγματοποιήθηκαν έξι συναντήσεις και χρησιμοποιήθηκαν έξι εικονοβιβλία. Τα δεδομένα αναλύονται με βάση τη θεματική ερμηνευτική προσέγγιση.

Τα μοτίβα νοηματοδότησης που προέκυψαν, συγχωνεύθηκαν σε τέσσερεις θεματικούς άξονες: α) η γυναικεία εμπειρία ως βιωμένη καθημερινότητα και σιωπηρή υποχρέωση· β) ρήγματα και αντιστάσεις: αναστοχασμός, αμφισβήτηση, επανανοηματοδότηση· γ) η ομάδα ως χώρος συλλογικής ερμηνείας και συναισθηματικής ασφάλειας· δ) η εικόνα ως έναυσμα συναισθήματος και ερμηνείας.

Η ανάλυση αντιπροσωπευτικών αποσπασμάτων αυτών των θεματικών, απαντά στα ερευνητικά ερωτήματα και αναδεικνύει ότι: 1) η έμφυλη «φυσικοποίηση» των πολλαπλών ρόλων, τους οποίους οι γυναίκες αναλαμβάνουν στην καθημερινότητά τους, είναι κοινωνικά και πολιτισμικά κατασκευασμένη· 2) η μοναδικότητα της ατομικής γυναικείας εμπειρίας, αποκαλύπτει συναισθηματικές συγκρούσεις, αμφισβητήσεις και αντιθετικά νοήματα· 3) η ομάδα λειτουργεί ως ασφαλές πεδίο «μοιράσματος» και συν-κατασκευής νοημάτων· 4) η εικόνα αποκτά συναισθηματικό και συμβολικό νόημα, κατευθύνει ερμηνείες και ενεργοποιεί βιώματα.

Abstract

The purpose of this thesis is to investigate the co-construction of meanings around women's experiences, whithin a collaborative picturebook reading and writing context, seeking to address four research questions: 1) how participants make sense of different aspects of women’s experiences; 2) which dominant and contrasting meanings emerge regarding gender roles, identities and expectations; 3) how collaborative reading and writing function as a framework for collective interpretation and identification; 4) what is the role of image and multimodality in the formation of these meanings.

Τhe paper is divided into two parts: 1) the theoretical section establishes the conceptual framework used to interpret the data and 2) the research section presents the methodology of research, data analysis and discussion of findings within their theoretical and bibliographical context.

The research group consisted of eight women aged between forty and seventy years. The broad age range contributed positively to the group’s dynamics by fostering a variety of  personal narratives as well as contrasting perspectives expressed throughout the interventions. Six meetings were conducted and six picturebooks were used. Data are analyzed through a thematic interpretive approach.

The patterns of meaning-making that emerged were merged into four thematic axes: a) women’s experience as lived everyday life and silent obligation; b) ruptures and resistances: reflection, questioning, re-signification; c) the group as a space for collective interpretation and emotional safety; d) the image as a trigger for emotion and interpretation.

The analysis of representative excerpts from these themes, addresses the research questions and demonstrates that: 1) the gendered "naturalization" of the multiple roles women assume in their everyday lives is socially and culturally constructed; 2) the uniqueness of women’s individual experiences reveal emotional conflicts, challenges and contrasting meanings; 3) the group functions as a safe environment for "sharing" and co-construction of meaning; 4) images acquire emotional and symbolic meaning, guide interpretations and activate experiences.