Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει κριτικά τον τρόπο με τον οποίο η εμμηνόπαυση συγκροτήθηκε στη Δύση ως ιατρική κατηγορία και, σταδιακά, ως παθολογικοποιημένο συμβάν που σηματοδοτεί την «απώλεια» της αναπαραγωγικότητα και της θηλυκότητας. Με αφετηρία μια μεταδομιστική φεμινιστική οπτική και εργαλεία από την κριτική της ιατρικοποίησης και τη βιοπολιτική, η μελέτη χαρτογραφεί τις ιστορικές, επιστημονικές και πολιτισμικές διαδικασίες μέσω των οποίων η εμμηνόπαυση αναδύεται τον 19ο αιώνα (ιδίως στο γαλλικό πλαίσιο), ), όπου ο όρος ménopause εισάγεται από τον Γάλλο ιατρό Charles de Gardanne και η παύση της αναπαραγωγικής λειτουργίας αρχίζει να εντάσσεται σε καθεστώτα κανονικοποίησης της ηλικίας, μέσω της αναπαραγωγικής λειτουργίας και του έμφυλου σώματος. Παράλληλα, αναδεικνύεται η έμφυλη ασυμμετρία στη διαχείριση της γήρανσης μέσα από τη σύγκριση εμμηνόπαυσης–ανδρόπαυσης, καθώς και οι αποκλεισμοί που παράγει ο κυρίαρχος δυτικός ορισμός της εμμηνόπαυσης όταν ταυτίζεται αποκλειστικά με την έμμηνο ρύση και το cis-γυναικείο σώμα.
Το εμπειρικό μέρος βασίζεται σε ποιοτική έρευνα με ημιδομημένες συνεντεύξεις και θεματική ανάλυση: πραγματοποιήθηκαν 11 άμεσες συνεντεύξεις με άτομα ηλικίας 43–66 ετών που βιώνουν ή έχουν βιώσει εμμηνόπαυση (συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων «βίαιης» εμμηνόπαυσης λόγω καρκίνου και μιας ίντερσεξ εμπειρίας), καθώς και μία έμμεση αφήγηση τρανς άνδρα σχετικά με ορμονική μετάβαση και εμμηνοπαυσιακά βιώματα. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι συμμετέχουσες δεν υιοθετούν κατ’ ανάγκη το κυρίαρχο βιοϊατρικό σχήμα της εμμηνόπαυσης ως «απώλειας» ή ψυχικής κατάρρευσης: συχνά τη νοηματοδοτούν ως φυσιολογική μετάβαση, και, σε αρκετές περιπτώσεις, ως απελευθέρωση. Η ενσώματη εμπειρία εμφανίζεται διαφοροποιημένη (εξάψεις, μεταβολές βάρους, δέρμα κ.ά.), ενώ αναδεικνύονται πρακτικές αυτοφροντίδας και ενεργές στρατηγικές διαχείρισης. Η σεξουαλικότητα δεν «εξαφανίζεται», αλλά επαναδιαπραγματεύεται μέσα από αλλαγές, προσαρμογές και τεχνικές λύσεις.
Τέλος, καταγράφεται έλλειμμα ενημέρωσης και υποστήριξης από το ιατρικό σύστημα, καθώς και η ανάγκη για συμπεριληπτικότερες προσεγγίσεις που να λαμβάνουν υπόψη τρανς και ίντερσεξ εμπειρίες αλλά και το πώς μια οικουμενική ερμηνεία της εμμηνόπαυσης αναγκαστικά αποκλείει τις εμπειρίες, αναδεικνύοντας παράλληλα τους αποκλεισμούς που παράγει η οικουμενικοποίηση ενός δυτικού, cis και βιοϊατρικού ορισμού της εμμηνόπαυσης και η κανονικοποίηση ενός συγκεκριμένου μοντέλου θηλυκότητας.

This thesis critically examines the way in which menopause was constituted in the West as a medical category and, gradually, as a pathologized event signifying the “loss” of reproductivity and femininity. Drawing on a post-structuralist feminist perspective and analytical tools from the critique of medicali-zation and biopolitics, the study maps the historical, scientific, and cultural processes through which menopause emerged in the nineteenth century (particularly in the French context), where the term méno-pause was introduced by the French physician Charles de Gardanne and the cessation of reproductive function began to be incorporated into regimes of age normalization through reproductive function and the gendered body. At the same time, the study highlights gender asymmetry in the management of aging through the comparison between menopause and andropause, as well as the exclusions produced by the dominant Western definition of menopause when it is identified exclusively with menstruation and the cis female body.
The empirical part is based on qualitative research using semi-structured interviews and thematic anal-ysis: 11 direct interviews were conducted with individuals aged 43–66 who are experiencing or have experienced menopause (including cases of “violent” menopause due to cancer and one intersex expe-rience), as well as one indirect narrative by a trans man regarding hormonal transition and menopausal experiences. The findings show that participants do not necessarily adopt the dominant biomedical framework of menopause as “loss” or psychological breakdown; they often interpret it as a natural transition and, in several cases, as a form of liberation. The embodied experience appears differentiated (hot flashes, weight changes, skin changes, etc.), while practices of self-care and active coping strategies are also highlighted. Sexuality does not “disappear” but is renegotiated through changes, adjustments, and technical solutions.
Finally, the study records a lack of information and support from the medical system, as well as the need for more inclusive approaches that consider trans and intersex experiences and the way in which a universalizing interpretation of menopause necessarily excludes certain experiences. At the same time, it highlights the exclusions produced by the universalization of a Western, cis, and biomedical definition of menopause and by the normalization of a specific model of femininity.