Όψεις της φύσης στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία

Aspects of Nature in Contemporary Greek Prose (english)

  1. MSc thesis
  2. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΤΖΑΒΛΑΣ
  3. Δημιουργική Γραφή (ΔΓΡ)
  4. 18 July 2026
  5. Ελληνικά
  6. 78
  7. Δασκαλά Ευαγγελία
  8. Φίλιππος Παππάς, Ευαγγελία Δασκαλά, Πασαχάλης Νικόλαος
  9. Περιβαλλοντική λογοτεχνία, περιβαλλοντική καταστροφή, ανθρωπόκαινος εποχή, οικοφεμινισμός, οικολογική ηθική, οικοκεντρισμός, αργή βία, τοπιογραφική μνήμη, εντοπιότητα, υπεραντικείμενα, ζωτικότητα της ύλης, Μιχάλης Μακρόπουλος, Κωνσταντία Σωτηρίου, Λουίζα Παπαλοΐζου, Δημήτρης Χριστόπουλος.
  10. ΔΓΡ
  11. 35
  12. 16
    • Περίληψη Η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει στον διάλογο γύρω από τη θέση της φύσης στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία και να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο οι λογοτεχνικές αφηγήσεις συμμετέχουν στον ευρύτερο προβληματισμό για την οικολογική κρίση. Παράλληλα, επιδιώκει να καταδείξει ότι η λογοτεχνία εξακολουθεί να αποτελεί έναν προνομιακό χώρο κατανόησης της πραγματικότητας, ικανό να φωτίσει πλευρές της ανθρώπινης εμπειρίας που συχνά διαφεύγουν από τον δημόσιο ή τον επιστημονικό λόγο. Το ενδιαφέρον μου για το συγκεκριμένο θέμα γεννήθηκε από τη διαπίστωση ότι η σύγχρονη ελληνική πεζογραφία στρέφεται ολοένα και συχνότερα προς ζητήματα που σχετίζονται με το περιβάλλον, τον τόπο, τη μνήμη και τις συνέπειες της ανθρώπινης παρέμβασης στη φύση. Πρόκειται για έργα που δεν αντιμετωπίζουν τη φύση ως ένα ουδέτερο σκηνικό δράσης αλλά ως ζωντανή παρουσία, η οποία συνομιλεί με τους ανθρώπινους χαρακτήρες, επηρεάζει τις επιλογές τους και συχνά καθορίζει τη μοίρα τους. Η παρατήρηση αυτή αποτέλεσε το έναυσμα για μια συστηματικότερη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η σύγχρονη ελλαδική πεζογραφία αναπαριστά τη φύση και επεξεργάζεται τις περιβαλλοντικές ανησυχίες της εποχής μας. Σ’ αυτή την κατεύθυνση στο πρώτο, θεωρητικό μέρος της εργασίας, παρουσιάζονται οι αναπαραστάσεις της φύσης στα ευρωπαϊκά λογοτεχνικά ρεύματα, καθώς και οι διαθλάσεις της στη νεοελληνική λογοτεχνία, με επιλογή ενδεικτικών παραδειγμάτων από έργα της νεοελληνικής ποίησης και πεζογραφίας. Αυτή η περιδιάβαση οδηγεί χρονολογικά στο εικοστό πρώτο αιώνα περνώντας ουσιαστικά στο δεύτερο και κεντρικό μέρος της εργασίας. Εδώ, με εργαλεία την οικοκριτική και την εκ του σύνεγγυς ανάγνωση, εξετάζονται με χρονολογική σειρά τέσσερα έργα της σύγχρονης ελλαδικής πεζογραφίας. Τα έργα αυτά είναι: Μαύρο Νερό του Μιχάλη Μακρόπουλου (2019), Το Βουνί της Λουίζας Παπαλοΐζου (2020), Τζίντιλι του Δημήτρη Χριστόπουλου (2020) και Η κεφαλή του Τσάτσγουερθ της Κωνσταντίας Σωτηρίου (2025). Το τελευταίο τμήμα της εργασίας αποτελείται από το δημιουργικό μέρος όπου καταθέτω την απόπειρά μου να γράψω ένα διήγημα με σημείο αναφοράς τη δυναμική σχέση του φυσικού τοπίου με τον άνθρωπο.
    • Abstract The present thesis aspires to contribute to the ongoing scholarly dialogue concerning the place of nature in contemporary Greek prose and to highlight the ways in which literary narratives participate in the broader discourse surrounding the ecological crisis. At the same time, it seeks to demonstrate that literature continues to constitute a privileged field for understanding reality, capable of illuminating dimensions of human experience that often elude public or scientific discourse. The choice of this subject emerged from the observation that contemporary Greek prose increasingly engages with issues related to the environment, place, memory, and the consequences of human intervention in nature. Such literary works do not approach nature as a neutral backdrop to human action, but rather as a living presence that interacts with human characters, influences their choices, and often determines their fate. This observation provided the impetus for a more systematic exploration of the ways in which contemporary Greek prose represents nature and addresses the environmental concerns of our time. In this context, the first, theoretical part of the thesis examines representations of nature in European literary movements, as well as their manifestations in Modern Greek literature, through selected examples drawn from works of Modern Greek poetry and prose. This chronological exploration leads to the twenty-first century and subsequently to the second part of the thesis. Employing ecocriticism and close reading as methodological tools, four works of contemporary Greek prose are examined in chronological order: Μαύρο Νερό by Michalis Makropoulos (2019), Το Βουνί by Louiza Papaloizou (2020), Τζίντιλι by Dimitris Christopoulos (2020), and Η κεφαλή του Τσάτσγουερθ by Constantia Sotiriou (2025). The final section of the thesis consists of a creative project, presenting an attempt to write a short story focused on the dynamic relationship between the natural landscape and the human being.
  14. Hellenic Open University
  15. Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.