Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ θρησκείας, φύλου και σεξουαλικότητας, εστιάζοντας στην Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ελλάδα ως πεδίο παραγωγής, αναπαραγωγής και διαπραγμάτευσης έμφυλων και σεξουαλικών κανονικοτήτων. Εξετάζει πώς, μέσα από τον θεσμικό εκκλησιαστικό λόγο, την ποιμαντική πράξη και τη βιωμένη θρησκευτικότητα των γυναικών πιστών νοηματοδοτούνται ζητήματα όπως η μητρότητα, η άμβλωση, η καθαρότητα, η γυναικεία ιεροσύνη, η σεξουαλικότητα, η οικογένεια και τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Το θεωρητικό πλαίσιο αντλεί από τις σπουδές φύλου, τη φεμινιστική θεωρία, τη φουκωική ανάλυση λόγου και εξουσίας, την επιτελεστικότητα του φύλου, τη βιωμένη θρησκευτικότητα και την ανάλυση του λόγου «ενάντια-στο-φύλο». Η έρευνα ακολουθεί ποιοτική μεθοδολογία, βασισμένη σε ημιδομημένες συνεντεύξεις με γυναίκες πιστές και κληρικούς, καθώς και σε μία συμπληρωματική συνέντευξη με θεολόγο/ειδικό. Το υλικό αναλύεται θεματικά και ερμηνεύεται με στοιχεία κριτικής ανάλυσης λόγου. Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο εκκλησιαστικός λόγος για το φύλο και τη σεξουαλικότητα παραμένει ισχυρά κανονιστικός, χωρίς όμως να είναι ενιαίος. Ο αποκλεισμός των γυναικών από την ιεροσύνη αναδεικνύει μια ιδιαίτερη θεσμική μορφή έμφυλης εξουσίας, ενώ ζητήματα όπως η μητρότητα, η άμβλωση, η καθαρότητα και τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα κάνουν ορατή την ένταση ανάμεσα στον εκκλησιαστικό κανόνα και τη βιωμένη εμπειρία. Παράλληλα, η ποιμαντική πράξη εμφανίζεται συχνά πιο ευέλικτη και διαφοροποιημένη από τις δημόσιες θεσμικές τοποθετήσεις, χωρίς να αναιρεί την άνιση κατανομή εκκλησιαστικής και θεολογικής αυθεντίας. Η εργασία καταλήγει ότι η σχέση Ορθόδοξης Εκκλησίας, φύλου και σεξουαλικότητας δεν μπορεί να κατανοηθεί με απλές αντιθέσεις, όπως καταπίεση/ελευθερία ή πίστη/κριτική. Αντίθετα, συγκροτείται μέσα από αντιφάσεις, αμφιθυμίες και διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις θεσμικές κανονικότητες, την ποιμαντική πράξη και τη βιωμένη θρησκευτικότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα μοτίβα του λόγου «ενάντια-στο-φύλο» γύρω από τη «φυσική» οικογένεια, τη μητρότητα, την παράδοση και τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα.

This MA thesis explores the relationship between religion, gender and sexuality, focusing on the Orthodox Church in Greece as a field where gendered and sexual normativities are produced, reproduced and negotiated. It examines how issues such as motherhood, abortion, purity, women’s ordination, sexuality, family and LGBTQ+ people are given meaning through institutional ecclesiastical discourse, pastoral practice and the lived religiosity of women believers. The theoretical framework draws on gender studies, feminist theory, Foucauldian analysis of discourse and power, gender performativity, lived religiosity and the analysis of anti-gender discourse. The research follows a qualitative methodology, based on semi-structured interviews with women believers and clergy, as well as one supplementary interview with a theologian/specialist. The material is analyzed thematically and interpreted through elements of critical discourse analysis. The findings show that ecclesiastical discourse on gender and sexuality remains strongly normative, without being uniform. The exclusion of women from the priesthood reveals a distinct institutional form of gendered power, while issues such as motherhood, abortion, purity and LGBTQ+ people make visible the tension between ecclesiastical norms and lived experience. At the same time, pastoral practice often appears more flexible and differentiated than public institutional positions, without overturning the unequal distribution of ecclesiastical and theological authority. The thesis concludes that the relationship between the Orthodox Church, gender and sexuality cannot be understood through simple oppositions such as oppression/freedom or faith/critique. Rather, it is shaped through contradictions, ambivalences and negotiations between institutional normativities, pastoral practice and lived religiosity. Particular emphasis is placed on patterns of anti-gender discourse around the “natural” family, motherhood, tradition and LGBTQ+ rights.