Η ελιά (Olea europaea L.) αποτελεί βασική καλλιέργεια της Μεσογείου και ιδιαίτερα της Ελλάδας, με σημαντική οικονομική και κοινωνική αξία. Κύριος εχθρός της ελαιοκαλλιέργειας είναι ο δάκος της ελιάς (Bactrocera oleae), ο οποίος προκαλεί σοβαρές ποσοτικές και ποιοτικές απώλειες στην παραγωγή. Η δυναμική πληθυσμιακών του δάκου της ελιάς επηρεάζεται από κλιματικούς παράγοντες, το στάδιο ανάπτυξης των καρπών και τις καλλιεργητικές πρακτικές, παρουσιάζοντας έντονη χωρική και χρονική μεταβλητότητα.
Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η διερεύνηση της δυναμικής των πληθυσμών του δάκου της ελιάς και της σχέσης της με την προσβολή των καρπών σε ελαιώνες διαφορετικού τύπου διαχείρισης (εγκαταλελειμμένος, βιολογικός και συμβατικός) στη Χαλκιδική. Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από παγίδες παρακολούθησης πληθυσμών, δειγματοληψίες καρπών και ερωτηματολόγια που απευθύνθηκαν σε τοπικούς ελαιοπαραγωγούς κατά την περίοδο Ιουνίου–Οκτωβρίου.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο εγκαταλελειμμένος ελαιώνας παρουσίασε τις υψηλότερες συλλήψεις δάκου και τα μεγαλύτερα ποσοστά προσβολής, λειτουργώντας ως σημαντικό καταφύγιο πληθυσμών. Στον βιολογικό ελαιώνα καταγράφηκαν μέτρια επίπεδα προσβολής, ενώ στον συμβατικό ελαιώνα η δραστηριότητα του εντόμου παρέμεινε χαμηλή, επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα των εφαρμοζόμενων πρακτικών δακοκτονίας. Η δυναμική των πληθυσμών επηρεάστηκε έντονα από τις κλιματικές συνθήκες, με τις ξηρές περιόδους να συνδέονται με μειωμένη δραστηριότητα και τις φθινοπωρινές με αυξημένες συλλήψεις.
Συνολικά, τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της ενσωμάτωσης των εγκαταλελειμμένων ελαιώνων στις στρατηγικές διαχείρισης και αναδεικνύουν τη συμβολή της συστηματικής παρακολούθησης των πληθυσμών και των σύγχρονων συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων στη στοχευμένη και βιώσιμη αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς.

Olive (Olea europaea L.) is a key crop in the Mediterranean countries, particularly in Greece, with significant economic and social importance. Its main pest is the olive fruit fly (Bactrocera oleae), which causes substantial quantitative and qualitative losses. The population dynamics of the pest are strongly influenced by climatic factors, fruit maturation stage, and cultivation practices, showing high spatial and temporal variability.
The aim of the current Master’s thesis was to investigate the population dynamics of the olive fruit fly and its relationship with fruit infestation in olive groves under different management systems (abandoned, organic, and conventional) in the region of Halkidiki, Greece. The study was based on data collected from adult monitoring traps, fruit sampling, and questionnaires addressed to local olive growers from June to October 2025.
Results showed that the abandoned olive grove exhibited the highest adult olive fruit fly captures and fruit infestation rates, functioning as an important population reservoir. Moderate infestation levels were recorded in the organic grove, while activity remained low in the conventional grove, confirming the effectiveness of the applied control practices. Population dynamics were strongly affected by climatic conditions, with dry periods associated with reduced activity and autumn conditions with increased captures.
Overall, the findings highlight the importance of integrating abandoned olive groves into management strategies and demonstrate the contribution of systematic population monitoring and decision support systems to targeted, timely, and sustainable olive fruit fly management.