Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η συγκριτική μελέτη του γλωσσικού δανεισμού και ειδικότερα του δάνειου λεξιλογίου στον Ερωτόκριτο του Βιτσέντζου Κορνάρου και στην Ερωφίλη του Γεωργίου Χορτάτση. Στόχος της έρευνας είναι η ανάδειξη των ομοιοτήτων και διαφοροποιήσεων του δάνειου λεξιλογίου των δύο έργων, με βάση ενιαία μεθοδολογικά κριτήρια, καθώς και η ερμηνεία των ευρημάτων υπό το πρίσμα της γλωσσικής επαφής, των γλωσσικών ιδεολογιών, της πολιτισμικής αλληλεπίδρασης και της διαμόρφωσης της γλωσσικής ταυτότητας κατά την περίοδο της Κρητικής Αναγέννησης. Επιπλέον, εξετάζεται η σύνδεσή τους με μεταγενέστερους προβληματισμούς σχετικά με τη δημοτική γλώσσα, την κρητική διάλεκτο και το Γλωσσικό Ζήτημα. Η έρευνα βασίστηκε σε ποιοτική μεθοδολογική προσέγγιση με περιγραφική ποσοτικοποίηση των δεδομένων. Πραγματοποιήθηκε συστηματική αποδελτίωση, καταγραφή, ταξινόμηση και συγκριτική ανάλυση των δάνειων λημμάτων του Ερωτόκριτου και της Ερωφίλης, με αξιοποίηση των γλωσσαρίων των κριτικών εκδόσεων του Ξανθουδίδη. Στη συνέχεια, τα δεδομένα ερμηνεύθηκαν σε συνάρτηση με το ιστορικό, κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο της βενετοκρατούμενης Κρήτης. Η έρευνα έδειξε ότι και στα δύο έργα κυριαρχεί ο λεξιλογικός δανεισμός, με σημαντικό αριθμό μορφολογικά ενσωματωμένων δανείων, κυρίως λατινικής, ιταλικής και ενετικής προέλευσης. Παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις ως προς την έκταση του δάνειου λεξιλογίου, διαπιστώθηκαν ουσιαστικές ομοιότητες ως προς τη γλωσσική προέλευση, τον βαθμό ενσωμάτωσης και τα σημασιολογικά πεδία των δανείων, γεγονός που αντανακλά το κοινό ιστορικό και πολιτισμικό υπόβαθρο της Κρητικής Αναγέννησης. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι ο γλωσσικός δανεισμός δεν συνιστά ένδειξη γλωσσικής φθοράς, αλλά διαδικασία γλωσσικής εξέλιξης και δημιουργικής αφομοίωσης, συμβάλλοντας στον εμπλουτισμό της κρητικής διαλέκτου χωρίς να αλλοιώνει τη γλωσσική της φυσιογνωμία. Συνοψίζοντας, η μελέτη αναδεικνύει ότι τα δάνεια αποτελούν τεκμήρια των ιστορικών, πολιτισμικών και ιδεολογικών διεργασιών της εποχής και όχι απλώς λεξιλογικά κατάλοιπα των γλωσσικών επαφών. Παράλληλα, συμβάλλει στη συγκριτική μελέτη της γλώσσας του Ερωτόκριτου και της Ερωφίλης και αναδεικνύει τις δυνατότητες αξιοποίησης των ευρημάτων στη διδασκαλία της γλώσσας και της λογοτεχνίας.

The subject of the present study is the comparative investigation of language borrowing and, more specifically, of loanword vocabulary in Erotokritos by Vitsentzos Kornaros and Erophile by Georgios Chortatsis. The aim of the research is to highlight the similarities and differences in the loanword vocabulary of the two works, based on unified methodological criteria, as well as to interpret the findings in the light of language contact, language ideologies, cultural interaction, and the formation of linguistic identity during the period of the Cretan Renaissance. In addition, the study examines their connection with later debates concerning the Modern Greek vernacular, the Cretan dialect, and the Greek Language Question. The research was based on a qualitative methodological approach combined with descriptive quantification of the data. A systematic process of excerpting, recording, classifying, and comparatively analysing the loanword entries in Erotokritos and Erophile was carried out by making use of the glossaries included in the critical editions prepared by Xanthoudidis. Subsequently, the data were interpreted in relation to the historical, social, and cultural context of Venetian-ruled Crete. The research demonstrated that lexical borrowing predominates in both works, with a significant number of morphologically integrated loanwords, mainly of Latin, Italian, and Venetian origin. Despite the individual differences in the extent of the loanword vocabulary, substantial similarities were identified with regard to the linguistic origin, the degree of integration, and the semantic fields of the loanwords, reflecting the common historical and cultural background of the Cretan Renaissance. Furthermore, it was found that language borrowing does not constitute evidence of linguistic deterioration but rather represents a process of language development and creative adaptation, contributing to the enrichment of the Cretan dialect without altering its linguistic identity. In conclusion, the study demonstrates that loanwords constitute evidence of the historical, cultural, and ideological processes of the period rather than merely lexical remnants of language contact. At the same time, it contributes to the comparative study of the language of Erotokritos and Erophile and highlights the potential of the findings for the teaching of language and literature.